Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Erwin Schrödinger is een van de grondleggers van de kwantumtheorie. De Oostenrijkse natuurkundige bedacht de golfvergelijking die zijn naam draagt en een gedachte-experiment dat iedereen kent. Deze quizvragen volgen zijn leven: van zijn jeugd in Wenen en zijn doorbraak in Zwitserland tot zijn vlucht voor de nazi's en zijn jaren in Dublin. Je komt ook de minder bekende Schrödinger tegen, die over biologie schreef en zelfs gedichten uitgaf.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk dier speelt de hoofdrol in het beroemde gedachte-experiment van Erwin Schrödinger?
Kat
Het gedachte-experiment dateert uit 1935 en draait om het begrip superpositie uit de kwantumtheorie.
Q 02In welk jaar kreeg Erwin Schrödinger de Nobelprijs voor zijn beroemde golfvergelijking?
1933
De in Wenen geboren natuurkundige werd vooral beroemd door zijn bijdragen aan de kwantumtheorie.
Q 03Met welke natuurkundige deelde Erwin Schrödinger de Nobelprijs voor Natuurkunde?
Paul Dirac
De prijs kwam kort na Schrödingers aankomst in Oxford, waar hij net aan een nieuwe baan was begonnen.
Q 04Naar welk land vertrok Erwin Schrödinger na een kort verblijf in Gent?
Ierland
Hij hielp er bij de opbouw van het Dublin Institute for Advanced Studies, bedoeld als Europese tegenhanger van een Amerikaans instituut.
Q 05Waarom ging Erwin Schrödinger in ballingschap toen de nazi's in Duitsland de macht kregen?
Afkeer van het antisemitisme
Hij vertrok uit eigen beweging en kwam via Frederick Lindemann aan de Universiteit van Oxford terecht.
Q 06Wie wees Erwin Schrödinger op de verhandeling over golf-deeltjesdualisme die hem inspireerde?
Albert Einstein
De verhandeling was het werk van een jonge Franse student; Schrödinger bouwde er zijn golfmechanica op.
Q 07Aan welke universiteit beleefde Erwin Schrödinger de zes productiefste jaren van zijn carrière?
Zürich
In die periode schreef hij onder meer zes artikelen over statistische mechanica en vijf over kleurwaarneming.
Q 08Aan de gevolgen van welke ziekte overleed Erwin Schrödinger op 73-jarige leeftijd?
Tuberculose
Na zijn pensionering was hij als hoogleraar teruggekeerd naar Wenen, de stad waar hij ook geboren was.
Q 09Welke taal sprak Erwin Schrödinger al jong vlot dankzij de afkomst van zijn grootmoeder?
Engels
Hij bleef zijn leven lang sterk in talen en gaf later college in vier talen, waaronder Frans en Spaans.
Q 10Welke gebeurtenis in 1938 bracht Erwin Schrödinger in Oostenrijk meteen in de problemen?
Anschluss
Zijn vertrek uit Duitsland, vijf jaar eerder, was door de Duitse autoriteiten opgevat als een onvriendelijke daad.
Q 11Met wie trouwde Erwin Schrödinger in 1920?
Annemarie Bertel
Haar roepnaam was Anny; haar vader was fotograaf, acteur en industrieel.
Q 12In welk tijdschrift publiceerde Erwin Schrödinger in januari 1926 over de golfmechanica?
Annalen der Physik
Het artikel heette ‘Quantisierung als Eigenwertproblem’ en bevatte een van de beroemdste vergelijkingen uit de kwantumtheorie.
Q 13Welke Amerikaanse universiteit bood Erwin Schrödinger in 1934 een vaste aanstelling aan?
Princeton
Hij gaf er lezingen, maar sloeg het aanbod na lang uitstel af en keerde terug naar zijn geboorteland.
Q 21Tijdens welke vakantie in 1925 legde Erwin Schrödinger de basis voor zijn golfvergelijking?
Kerstvakantie
Hij had zich met ‘een Weense vriendin’ teruggetrokken in een Zwitsers skioord.
Q 22Tot zijn hoeveelste levensjaar kreeg Erwin Schrödinger privéonderwijs?
Elfde
Daarna ging hij naar het gymnasium, waar hij in vele vakken uitblonk.
Q 23Naar welk land wist Erwin Schrödinger in 1938 eerst te vluchten?
Italië
Vandaar reisde hij door naar Oxford en later naar de Universiteit van Gent.
Q 24In welk Zwitsers kuuroord verbleef Erwin Schrödinger negen maanden om te herstellen?
Q 14Wiens hypothese zette Erwin Schrödinger om in zijn beroemde wiskundige vergelijking?
De Broglie
De jonge Franse student had een verhandeling geschreven over het zogenaamde golf-deeltjesdualisme.
Q 15Welke premier, een oud-wiskundedocent, zorgde voor Schrödingers benoeming in Dublin?
Éamon de Valera
De functie van hoogleraar-directeur van de school voor theoretische natuurkunde werd speciaal voor Schrödinger ingesteld.
Q 16Van welk vakgebied buiten de natuurkunde geldt Erwin Schrödinger als de vader?
Moleculaire biologie
Die reputatie dankt hij aan een lezing in Dublin, die later ook als boek verscheen.
Q 17Voor welke conferentie werd Erwin Schrödinger in 1924 uitgenodigd, maar niet als spreker?
Solvayconferentie
De uitnodiging zonder voordracht tekent zijn toenmalige status: hij behoorde tot de subtop van de fysica.
Q 18In welk jaar verscheen Erwin Schrödingers Dublinse lezing over biologie in boekvorm?
1944
Het boek groeide uit tot een van de invloedrijkste werken van de twintigste-eeuwse wetenschap.
Q 19Bij welk legeronderdeel diende Erwin Schrödinger als officier in de Eerste Wereldoorlog?
Artillerie
Hij was gelegerd aan het Italiaanse front; na de Oostenrijkse nederlaag waren zijn carrièrekansen thuis minder gunstig.
Q 20Aan welke Oostenrijkse universiteit werd Erwin Schrödinger in 1936 hoogleraar natuurkunde?
Graz
Daarvoor had hij een vaste aanstelling in de Verenigde Staten afgeslagen om naar zijn geboorteland terug te keren.
Arosa
Hij keerde er de jaren daarna nog verscheidene malen terug, om gezondheidsredenen én als vakantie.
Q 25Over de wetenschap van welk oud volk schreef natuurkundige Erwin Schrödinger?
Grieken
Hij schreef ook over fysische aspecten van levende materie en over het menselijk temperament.
Q 26In welk product handelde het succesvolle familiebedrijf van Erwin Schrödingers vader?
Linoleum
Vader Rudolf had daarnaast een achtergrond als botanicus en schreef artikelen over de genetica van planten.
Q 27In welk jaar ging Erwin Schrödinger in Dublin met pensioen?
1955
Daarna keerde hij als hoogleraar terug naar Wenen, de stad waar hij was geboren.
Q 28Wat voor literair werk gaf natuurkundige Erwin Schrödinger naast zijn vakboeken uit?
Gedichtenbundel
Als jongen hield hij al van Duitse poëzie en blonk hij uit in vele vakken.
Q 29Aan welk college in Oxford kwam Erwin Schrödinger na zijn vertrek uit Duitsland terecht?
Magdalen
Frederick Lindemann had bemiddeld, maar de baan liep stroef: Schrödingers onconventionele levensstijl werd niet door iedereen aanvaard.
Q 30In welk jaar behaalde Erwin Schrödinger zijn doctoraat in de natuurkunde?
1910
Hij was vier jaar eerder aan de Universiteit van Wenen begonnen.