Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Forensisch onderzoek is sporenonderzoek ten dienste van de rechtspraak: het helpt daders op te sporen en de oorzaak van een misdrijf te achterhalen op basis van wetenschappelijk bewijs. Van luminol dat onzichtbaar bloed blauw laat oplichten tot de insectenkunde op een rottend lijk. Deze quiz gaat over de vakgebieden van de forensische wetenschap, de chemie van luminol en de televisieserie CSI die het vak wereldberoemd maakte. Een flink deel is gewijd aan de vingerafdruk: de database HAVANK, het Nederlandse paspoort en de omstreden invoering op de Belgische identiteitskaart.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Dankzij welke televisieserie kreeg forensisch onderzoek bekendheid bij het grote publiek?
CSI: Crime Scene Investigation
De serie is wereldwijd bekend; het team moet strafrechtelijke zaken oplossen, van moord tot brandstichting.
Q 02Welke met het blote oog onzichtbare sporen maakt luminol zichtbaar?
Bloedresten
Zelfs nadat er met een allesreiniger is schoongemaakt, kan luminol die sporen nog aantonen.
Q 03Welk forensisch vakgebied onderzoekt wapens en munitie?
Ballistiek
Verwante specialismen zijn schotrestenonderzoek en het onderzoek van kras-, indruk- en vormsporen.
Q 04Waarom wordt het lijnenspel op een vingertop als identificatiemiddel ingezet?
Is op iedere vinger uniek
De afdruk wordt achtergelaten door de natuurlijke vetlaag op de huid.
Q 05In welke kleur licht luminol op nadat het op een plaats delict is aangebracht?
Blauw
Het oplichten duurt circa dertig seconden.
Q 06Ten behoeve van welk soort onderzoek wordt forensisch sporenonderzoek gedaan?
Strafrechtelijk
Het vakgebied helpt daders of de oorzaken van mogelijke misdrijven op te sporen op basis van wetenschappelijke bewijsvoering.
Q 07Welk getraind dier koppelt bij een forensische geurproef een verdachte aan een voorwerp?
Hond
De geurproef staat in de lange lijst van forensische onderzoeksgebieden, naast bijvoorbeeld haar- en glasonderzoek.
Q 08Welke organismen bestudeert de forensische entomologie in en op een rottend lijk?
Insecten
In landen als de VS en Duitsland halen specialisten op dit gebied veel meer informatie uit een lichaam dan in Nederland.
Q 09Welk forensisch vakgebied houdt zich bezig met het vaststellen van de doodsoorzaak?
Pathologie
Dit vakgebied bestudeert ook het ontstaan en verloop van ziekten.
Q 10Van welk dier lijkt de vingerafdruk zelfs onder een elektronenmicroscoop op die van een mens?
Koala
Ook zoogdieren die in het water leven, zoals otters en vismarters, hebben vingerafdrukken.
Q 11Wat kan dienen als digitale vingerafdruk van een digitaal bestand?
Hash
De term ‘vingerafdruk’ wordt figuurlijk gebruikt voor alles wat ondubbelzinnig naar één bron leidt.
Q 12Hoe heet het effect dat kijkers onredelijk hoge verwachtingen van forensisch onderzoek geeft?
CSI-effect
Critici wijzen erop dat slachtoffers en betrokkenen daardoor de waarde van sporenonderzoek overschatten.
Q 13Van welk Latijns woord stamt de term ‘forensisch’ af?
Forum
Het woord verwijst naar de markt als bestuurlijk centrum en duidt op het openbare karakter van de rechtspraak.
Welke acteur speelt Gil Grissom, het hoofd van het onderzoeksteam in CSI?
Q 21Welk orgaan besloot in 2019 tot verplichte vingerafdrukken op alle Europese identiteitskaarten?
Europese Commissie
Het besluit viel in februari 2019, vijf jaar nadat Nederland de verplichting op de ID-kaart had geschrapt.
Q 22In welk jaar begon Nederland vingerafdrukken in het elektronische paspoort op te nemen?
2007
De start viel op 16 mei; de vingerafdruk geldt daarbij als biometrisch identificatiemiddel.
Q 23Hoe lang mogen Belgische gemeenten vingerafdrukken voor een nieuwe identiteitskaart bewaren?
3 maanden
Op de chip worden de afdrukken beschermd door een elektronisch certificaat, zodat alleen bevoegden ze kunnen lezen.
William Petersen
Het personage Grissom is een forensisch entomoloog, een specialist in insecten op lijken.
Q 15Hoeveel vingerafdrukken komen volgens het Belgische akkoord van 2017 op de chip van de eID?
2
De maatregel geldt ook voor vreemdelingenkaarten en moest identiteitsfraude beter bestrijden.
Q 16In welke lichaamsvloeistof kan luminol ook bloed aantonen?
Urine
Dat kan ook een nadeel zijn, omdat het zo ten onrechte op een misdrijf kan wijzen.
Q 17In aanwezigheid van welk metaal licht luminol ook op, zonder dat er bloed is?
Koper
Ook een legering van dit metaal veroorzaakt de reactie.
Q 18Hoe heet de uitgebreide vingerafdrukkendatabase van de Nederlandse politie?
HAVANK
De database bevat afdrukken van zowel bekende als onbekende verdachten.
Q 19Hoe vaak per jaar roept het NFI gemiddeld de hulp in van entomologen van Naturalis?
4 keer
Het Nederlands Forensisch Instituut heeft zelf geen forensisch entomoloog in dienst.
Q 20In welk jaar schrapte Nederland de verplichte vingerafdruk op de ID-kaart?
2014
De Europese Commissie besloot later alsnog dat vingerafdrukken op alle Europese identiteitskaarten verplicht worden.
Q 24Binnen hoeveel jaar na het EU-besluit van 2019 moesten burgers weer een vingerafdruk afstaan?
2 jaar
In Nederland worden sinds 2 augustus 2021 weer vingerafdrukken afgenomen voor identiteitskaarten.
Q 25Waar staat de afkorting NICC, het Belgische forensische instituut, voor?
Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie
De Nederlandse tegenhanger is het Nederlands Forensisch Instituut; daarnaast werken ook particuliere onderzoekers in het vak.
Q 26Hoeveel jaar zou de uitrol van vingerafdrukken op Belgische identiteitskaarten beslaan?
10 jaar
Die periode is nodig om alle bestaande kaarten te vernieuwen; de uitrol zou in april 2019 beginnen.
Q 27Welke Belgische partij wilde de vingerafdrukken uitdrukkelijk niet in een centrale databank?
Open Vld
De N-VA liet diezelfde eis op haar beurt varen; het voorstel lag gevoelig binnen de federale regering.
Q 28Tot hoeveel gevallen steeg volgens Jambon de gemelde identiteitsfraude in België in 2018?
1.000
In 2016 ging het volgens de minister nog om een 400-tal gevallen.
Q 29Welke molecuulformule heeft luminol, de stof waarmee bloedsporen zichtbaar worden gemaakt?
C8H7N3O2
De stof wordt bij sporenonderzoek op de plaats delict gebruikt.
Q 30Op welke datum keurde de Belgische Kamercommissie Binnenlandse Zaken de vingerafdrukwet goed?
24 oktober 2018
Dat gebeurde ondanks het negatieve advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit.