Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Gregor Mendel was een Oostenrijkse augustijner monnik die op de binnenplaats van zijn klooster jarenlang erwten kweekte. Met penseel en schaar bestoof hij zijn planten zelf en hield hij nauwgezet bij welke eigenschappen de nakomelingen kregen. Zijn publicatie uit 1866 trok nauwelijks aandacht, tot zijn werk rond 1900 werd herontdekt, onder anderen door de Nederlander Hugo de Vries. Sindsdien geldt hij als de vader van de genetica. Deze quiz gaat over zijn kloosterleven, zijn proefopzet, de wetten die zijn naam dragen en de discussie over zijn cijfers.
Alle 20 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Onder welke naam staan de overervingsregels van Gregor Mendel tegenwoordig bekend?
Wetten van Mendel
De regels kwamen voort uit jarenlange kweekproeven waarbij Mendel nauwgezet statistiek bedreef op zijn kruisingen.
Q 02Als de vader van welke wetenschap wordt Gregor Mendel vaak aangeduid?
Genetica
Die eretitel kreeg hij postuum: zijn werk werd pas rond 1900 herontdekt, zestien jaar na zijn dood.
Q 03Met welke plant deed Gregor Mendel in het klooster zijn beroemde kweekproeven?
Erwten
Hij onderzocht hoe eigenschappen zich bij overerving en kruising gedragen en goot zijn waarnemingen in een samenhangende theorie.
Q 04Welke term geldt voor een erfelijke eenheid die de andere overheerst en tot expressie komt?
Dominant
Mendel leidde dit af uit kruisingen waarbij hij elke plant nummerde en de bestuiving eigenhandig uitvoerde.
Q 05Hoe wordt overerving genoemd die verloopt zoals Gregor Mendel het beschreef?
Mendeliaans
Mendel nam aan dat de combinatie van twee eigenschapseenheden bepaalt welke eigenschap tot uitdrukking komt.
Q 06Tot welke kloosterorde behoorde Gregor Mendel?
Augustijnen
Mendel werd op 20 juli 1822 geboren in Heinzendorf bij Odrau, in Oostenrijks Silezië, en overleed op 6 januari 1884 in Brünn, het huidige Brno.
Q 07Aan welk type onderwijsinstelling gaf Gregor Mendel les?
Middelbare school
Het docentschap was een nevenrol: het onderzoek op de kloosterbinnenplaats kreeg het grootste deel van zijn aandacht.
Q 08Hoeveel eigenschappen van zijn proefplant koos Gregor Mendel uit voor zijn onderzoek?
7
Die eigenschappen bleken elk op een ander chromosoom te liggen, zodat koppeling van erfelijke eigenschappen hem niet parten speelde.
Q 09Wie zorgde ervoor dat Gregor Mendel minder zielzorgtaken kreeg en kon onderzoeken?
Abt
Dankzij die vrijstelling kon hij jarenlang kweekproeven op de binnenplaats van het klooster volhouden.
Q 10Met welk hulpmiddel bestoof Gregor Mendel eigenhandig de stampers van zijn kweekplanten?
Penseel
Hij knipte ook de meeldraden weg en nummerde elke plant, zodat hij precies wist welke plant welke had bestoven.
Q 11Welke Nederlandse botanicus herontdekte rond 1900 het werk van Gregor Mendel?
Hugo de Vries
Tegelijk met hem kwamen ook Carl Correns en Erich von Tschermak tot die herontdekking; sindsdien is Mendels naam een begrip in de biologie.
Q 12Hoeveel eigenschapseenheden krijgt een gameet volgens Mendel per soort eigenschap mee?
Eén
De toewijzing gebeurt willekeurig, en voor een ander soort eigenschap kan het om een andere eenheid gaan.
Q 13Als wat beschouwde Gregor Mendel de eigenschappen van gameten in zijn theorie?
Vaste eenheden
De combinatie van twee van zulke eenheden bepaalt volgens hem welke eigenschap uiteindelijk tot uitdrukking komt.
Q 14In welk jaar publiceerde Gregor Mendel zijn ontdekkingen over overerving?
1866
Bij verschijnen trok de publicatie nauwelijks aandacht; pas tientallen jaren later drong de betekenis ervan door.
Q 15Welke statisticus opperde dat Gregor Mendel met zijn cijfers had gesjoemeld?
R.A. Fisher
Het verwijt was dat Mendels resultaten verdacht precies bij de verwachte verhouding van 3 tegen 1 lagen.
Q 16Welk aspect van Gregor Mendels werk is onderwerp van veel discussie geweest?
Resultaten van zijn experimenten
Critici vonden zijn cijfers verdacht netjes, terwijl latere statistische analyses hem juist vrijpleitten.
Q 17Hoe kan de juistheid van Mendels hypothese onder meer worden aangetoond?
Herhaling van de experimenten
Wie de kruisingen opnieuw uitvoert, vindt dezelfde verhoudingen terug als Mendel destijds op zijn kloosterbinnenplaats.
Q 18In welke Nederlandse stad staat het Mendelcollege?
Haarlem
De school draagt de naam van de monnik die met kweekproeven de basisregels van de erfelijkheid blootlegde.
Q 19Welke term gebruikt men voor heterozygoten die door zelfbestuiving vrijwel zijn verdwenen?
Uitgemendeld
Bij zelfbestuiving bevrucht een plant zichzelf; Mendel stuurde zijn kruisingen juist door de meeldraden weg te knippen.
Q 20Welk duo concludeerde na statistische analyse dat Mendel zijn cijfers niet had aangepast?
Hartl en Fairbanks
Hun analyse ging in tegen het oude verwijt dat Mendel geselecteerd zou hebben in zijn resultaatcijfers.