Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De Grote Beer is een sterrenbeeld aan de noorderhemel dat in de Benelux grotendeels nooit ondergaat. Het helderste deel, de Steelpan, is gemakkelijk te vinden en wijst de weg naar andere sterren. Deze quiz gaat over de sterren van de Steelpan, de sterrenstelsels en nevels in het sterrenbeeld, de aangrenzende sterrenbeelden en de sporen die de Grote Beer op aarde naliet, van mythologie tot de vlag van Alaska.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Uit hoeveel sterren bestaat de Steelpan in het sterrenbeeld Grote Beer?
zeven
Samen vormen ze het helderste stuk van het sterrenbeeld; daardoor is het patroon gemakkelijk aan de hemel te vinden.
Q 02Welke ster staat op de vlag van Alaska naast de helderste sterren uit de Grote Beer?
Poolster
De vlag werd ontworpen door Benny Benson; de sterren moeten ook verwijzen naar de vele beren in Alaska.
Q 03Welke twee gebieden danken hun naam aan de sterrenbeelden Grote en Kleine Beer?
Arctis en Antarctica
De namen gaan terug op Arktos, het Griekse woord voor beer.
Q 04Welke kleur hebben de sterren op de vlag van Alaska, die de Grote Beer uitbeelden?
geel
De vlag toont één grote en enkele kleine sterren op een donkerblauw veld.
Q 05Naar welke hoofdster van de Ossenhoeder wijst de verlengde boog van de steel van de Grote Beer?
Arcturus
Wie de boog daarna nog verder doortrekt, komt uit bij Spica.
Q 06Wat vormen Mizar en Alcor in de Grote Beer samen, nog juist met het blote oog te scheiden?
visuele dubbelster
Mizar is de middelste ster van de steel van de Steelpan; Alcor heet ook 80 Ursae Majoris.
Q 07Van welk sterrenbeeld is Spica, te vinden via de steel van de Grote Beer, de hoofdster?
Maagd
Je bereikt Spica door de boog van de steel eerst naar de hoofdster van de Ossenhoeder te volgen en dan verder door te trekken.
Q 08Welke bijnaam draagt de ster Alcor, die in de Grote Beer bij Mizar staat?
Ruitertje
Alcor is nog net met het blote oog van zijn heldere buurster te onderscheiden.
Q 09Wat voor soort object is de Uilnevel in het sterrenbeeld Grote Beer?
planetaire nevel
Met een magnitude van 9,9 is deze nevel zwakker dan het Windmolenstelsel in hetzelfde sterrenbeeld, dat op 7,9 komt.
Q 10Welke ster, alpha Ursae Majoris, vormt de schenktuit van de Steelpan in de Grote Beer?
Dubhe
Naar helderheid gerangschikt komt deze ster in het sterrenbeeld op de tweede plaats, ondanks de letter alpha.
Q 11Met welke afkorting wordt het sterrenbeeld Grote Beer aangeduid?
UMa
De letters komen van de Latijnse naam Ursa Major; het sterrenbeeld ligt aan de noorderhemel, tussen declinatie 28° en 73°.
Q 12Welk Chinees satellietnavigatiesysteem is vernoemd naar de Grote Beer?
Beidou
Het sterrenbeeld leeft op aarde in meer namen voort: ook de woorden voor het noord- en zuidpoolgebied gaan erop terug.
Q 13Hoe vaak verleng je de lijn Beta–Alpha van de Grote Beer noordwaarts om Polaris te vinden?
vijf
Volg je dezelfde lijn de andere kant op, naar het zuiden, dan kom je uit bij de ster Alpha Crateris.
Waarvoor staat de Grote Beer op de vlag van Alaska volgens ontwerper Benny Benson?
Q 21Naar welk sterrenpaar wijst de lijn van Delta naar Beta in de Grote Beer?
Castor en Pollux
Beta staat onder de schenktuit van de Steelpan; Delta zit op de plek waar de steel aan de pan vastzit.
Q 22Naar welke ster wijst de lijn van Delta naar Alpha in het sterrenbeeld Grote Beer?
Capella
Delta is de ster op de aanhechting van steel en pan, Alpha vormt de schenktuit van de Steelpan.
Q 23Hoeveel miljoen lichtjaar is het Bodestelsel in de Grote Beer van ons verwijderd?
12
Dit spiraalvormige sterrenstelsel heeft een absolute magnitude van -20,8.
Bij welke ster kom je uit als je de lijn van Delta naar Gamma in de Grote Beer verlengt?
kracht
Het blauwe veld staat volgens hem voor de lucht van Alaska en voor het vergeet-mij-nietje, een bloem uit Alaska.
Q 15Hoe heet een sterrenbeeld dat nooit ondergaat, zoals de Grote Beer grotendeels in de Benelux?
circumpolair
Het sterrenbeeld ligt ver naar het noorden aan de hemel, tussen declinatie 28° en 73°, en blijft daardoor het hele jaar boven de horizon.
Q 16Welke ster markeert het uiteinde van de steel van de Steelpan in de Grote Beer?
Alkaid
De ster draagt de Griekse letter eta en is de op twee na helderste van het sterrenbeeld.
Q 17Welke ster, beta Ursae Majoris, staat in de Steelpan onder de schenktuit?
Merak
Iets meer dan één graad ten westen van deze ster ligt het telescopische sterpatroon Broken Engagement Ring.
Q 18Onder welke groep schreef Alaska de ontwerpwedstrijd voor zijn vlag met de Grote Beer uit?
scholieren
Het bestuur van het toenmalige territorium schreef de wedstrijd uit omdat men in Alaska een eigen vlag wilde.
Q 19Welke ster is de derde ster van de steel van de Steelpan en heet ook epsilon Ursae Majoris?
Alioth
In de lijst van helderste sterren van de Grote Beer, geordend naar afnemende helderheid, staat deze ster helemaal bovenaan.
Q 20In welk jaar ontwierp Benny Benson de vlag van Alaska met de sterren van de Grote Beer?
1927
De vlag werd nog datzelfde jaar officieel aangenomen, op 2 mei, en op 9 juli voor het eerst gehesen.
Regulus
Gamma vormt de onderkant van de pan, onder de steel; in helderheid is het de zesde ster van het sterrenbeeld.
Q 25Welke Griekse letter draagt Mizar, de middelste ster van de steel van de Grote Beer?
zeta
Mizar is de op drie na helderste ster van het sterrenbeeld en heeft een bekende, zwakkere buurster: Alcor.
Q 26Welke ster, gamma Ursae Majoris, vormt de onderkant van de Steelpan, onder de steel?
Phad
De lijn vanaf de aanhechting van steel en pan door deze ster wijst naar een heldere ster buiten het sterrenbeeld.
Q 27Welke ster in de Grote Beer was een van de eerste waarbij een exoplaneet werd ontdekt?
Chalawan
De ster staat ook bekend onder de aanduiding 47 Ursae Majoris.
Q 28In welk jaar werd het Ursa Major dwergstelsel ontdekt?
2005
Het dwergstelsel is interessant, maar niet zichtbaar; wel zijn er in de Grote Beer tamelijk veel andere sterrenstelsels te vinden.
Q 29Hoeveel miljoen lichtjaar ver staat het Windmolenstelsel in de Grote Beer?
21
Dit spiraalvormige sterrenstelsel heeft een magnitude van 7,9 en is daarmee helderder dan het Sigaarstelsel.
Q 30Tot welke categorie hemelobjecten hoort de Broken Engagement Ring in de Grote Beer?
asterisme
Het patroon is alleen met een telescoop te zien en ligt iets meer dan één graad ten westen van Beta Ursae Majoris.