Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Hippocrates van Kos geldt als de vader van de westerse geneeskunde: hij zocht als eerste natuurlijke in plaats van bovennatuurlijke oorzaken voor ziekten en haalde het vak uit de sfeer van toverij en godsdienst. Deze quiz gaat over zijn leer van de vier lichaamssappen, zijn artsenschool op Kos, het Corpus Hippocraticum en de beroemde eed die in Nederland en België nog altijd in aangepaste vorm wordt afgelegd. Speel direct of print de vragen uit voor een quizavond.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waartoe verplichten artsen zichzelf met de eed van Hippocrates?
Beroepsregels handhaven
De eed is opgesteld in het Oudgrieks en kent tegenwoordig verschillende moderne varianten.
Q 02Waarop legde Hippocrates sterke nadruk, zowel voor de arts als voor de patiënt?
Hygiëne
Daarnaast hamerde hij op gezonde eet- en drinkgewoonten, frisse lucht en een natuurlijk verloop van processen in het lichaam.
Q 03Wat zag Hippocrates als eerste, waardoor hij als vader van de westerse geneeskunde geldt?
Natuurlijke oorzaken voor ziekten
Tot dan toe werden ziekten vooral toegeschreven aan bovennatuurlijke krachten zoals de goden.
Q 04Op basis waarvan stelde Hippocrates als een van de eersten in de westerse wereld een diagnose?
Lichamelijke symptomen
Bij zijn diagnose schreef hij ook meteen een bepaalde therapie voor.
Q 05Bij welke gelegenheid leggen artsen in Nederland, België en Duitsland de artseneed af?
Afstuderen
Hippocrates verplichtte zijn eigen pupillen al tot deze plechtige eed, die in verschillende vormen bestaat.
Q 06Wat ontdekte Hippocrates over de vallende ziekte?
Lichamelijk fenomeen
Daarmee brak hij met het idee dat de goden iemand troffen na een goddeloze daad.
Q 07Uit welke sfeer haalde Hippocrates de geneeskunde in de westerse wereld?
Toverij en godsdienst
Daarmee legde hij de basis voor een geneeskunde die uitgaat van waarneembare, natuurlijke oorzaken.
Q 08Uit hoeveel soorten lichaamssappen bestond het menselijk lichaam volgens Hippocrates?
Vier
Het ging om slijm, bloed, gele gal en zwarte gal.
Q 09Waarvan hing de gezondheid van de mens volgens Hippocrates af?
Balans tussen lichaamssappen
Een verstoring van dat evenwicht zou ziekte veroorzaken.
Q 10Welk bedrijf bracht acetylsalicylzuur als eerste op de markt onder de merknaam Aspirine?
Bayer
Het middel stamt af van salicylzuur, de werkzame stof in een boombast die al in de oudheid werd gebruikt.
Q 11Op welk eiland had Hippocrates zijn praktijk en zijn artsenschool?
Kos
Het was ook zijn geboorte-eiland; hij bracht zijn leerlingen er een hoge beroepsmoraal bij.
Q 12Tot wanneer geldt volgens de Belgische artseneed de geheimhouding over wat een arts van patiënten weet?
Ook na hun dood
Dezelfde eed belooft ook dat de arts zijn patiënten correct zal informeren.
Q 13Waarmee moest een onbalans van de lichaamssappen volgens Hippocrates worden behandeld?
Dieet
Gezonde eet- en drinkgewoonten waren voor hem een hoeksteen van de geneeskunde.
Uit welke boombast gebruikte Hippocrates extracten als pijnstiller en koortsonderdrukker?
Q 21Bij de zelfgekozen dood van welke Romein waren artsen betrokken die zijn aderen openden?
Seneca
De Romeinen spraken van een ‘voluntaria mors’, Latijn voor zelfgekozen dood; zijn aderen in armen en benen werden geopend.
Q 22Met welk van de vier elementen werd het cholerische temperament later verbonden?
Vuur
Het flegmatische hoorde bij water, het sanguine bij lucht en het melancholische bij aarde.
Q 23Welke joodse arts schreef een artseneed die vergelijkbaar is met die van Hippocrates?
Maimonides
Ook zijn eed legt artsen plichten op tegenover hun patiënten en hun vak.
Hoeveel geschriften omvat het Corpus Hippocraticum ongeveer?
Wilgenbast
De werkzame stof, salicylzuur, werd in de 19de eeuw geïsoleerd en leidde tot de ontdekking van acetylsalicylzuur.
Q 15Welk temperament zou volgens Hippocrates het gevolg zijn van een teveel aan zwarte gal?
Melancholisch
Te veel slijm maakte kalm, te veel bloed optimistisch en gepassioneerd, te veel gele gal prikkelbaar en opvliegend.
Q 16Hoe wordt de theorie van Hippocrates over de lichaamssappen genoemd?
Leer der humores
De theorie hield eeuwenlang stand en werd later overgenomen door Romeinse artsen.
Q 17Wat waren artsen in de oudheid soms zelfs, naast lijfarts in dienst van hun patiënt?
Slaven
Van hen werd verwacht dat ze hielpen zonder daarbij vragen te stellen.
Q 18Wat betekent de naam Hippocrates?
Paardentemmer
Het Griekse ‘hippos’ zit ook in woorden als hippodroom en hippisch.
Q 19Welke invloedrijke Grieks-Romeinse arts nam de ideeën van Hippocrates later over?
Claudius Galenus
Hij koppelde de leer van de lichaamssappen aan de theorie van de vier elementen.
Q 20Van welke heersende benadering scheidde Hippocrates de medische wetenschap?
Natuurfilosofie
Die scheiding wordt gezien als een van zijn grootste verdiensten.
70 tot 80
De verzameling is naar Hippocrates vernoemd, maar is vrijwel zeker niet door hem alleen geschreven.
Q 25Welk werk maakt naast de Eed van Hippocrates deel uit van het Corpus Hippocraticum?
Aforismen
De verzameling bevat de ideeën van Hippocrates over en zijn benadering van de medische wetenschap.
Q 26In welke stad overleed Hippocrates in 377 v.Chr.?
Larissa
De Griekse arts werd rond 460 v.Chr. geboren op het eiland Kos.
Q 27Welke Romein met een zware hartkwaal weigerden zijn artsen te helpen bij zijn zelfgekozen dood?
Hadrianus
Zo'n verzoek werd in de oudheid dus niet altijd ingewilligd, al gebeurde dat soms wél.
Q 28In welke Griekse dialecten is het Corpus Hippocraticum geschreven?
Ionisch
De teksten spreken elkaar zo nu en dan tegen, wat verraadt dat er meerdere auteurs aan het werk waren.
Q 29Aan de leerlingen van welke instelling op Kos liet Hippocrates omstreeks 400 v.Chr. zijn eed afleggen?
Asklepieion
De oorspronkelijke tekst van de belofte is in het Oudgrieks opgesteld.
Q 30In welk jaar werd de Belgische artseneed van de Orde der artsen voor het laatst aangepast?
2021
De tekst staat op de officiële website van de Orde en eindigt met een plechtige verklaring op erewoord.