Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Hygiëne is de verzamelnaam voor alles wat mensen en dieren gezond houdt: handen wassen, afwassen, de keuken schoonhouden en besmette voorwerpen ontsmetten. Het woord gaat terug op een godin uit de Griekse mythologie. Deze quiz neemt je mee langs de oorsprong van het begrip, de Nederlandse regels rond sociale hygiëne en de geschiedenis van de tandenborstel, van varkenshaar op een bamboesteel tot de elektrische borstel van nu. Van makkelijke weetjes tot vragen waar zelfs een mondhygiënist over moet nadenken.
Alle 19 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe vaak per dag wordt tandenpoetsen geadviseerd?
Tweemaal
Elke poetsbeurt hoort minstens een paar minuten te duren en wordt bij voorkeur aangevuld met het reinigen van de ruimtes tussen de tanden.
Q 02Waar horen bederfelijke etenswaren volgens de hygiëneregels bewaard te worden?
In de koelkast
Tot hygiëne in de keuken hoort ook schoon werken bij het bereiden van eten, van koken tot het klaarmaken van een simpele boterham.
Q 03Uit welke taal komt het woord hygiëne?
Grieks
De term slaat op alle handelingen waarmee mensen en dieren gezond blijven, bijvoorbeeld door een bron van besmetting te isoleren.
Q 04Hoe heet het deel aan het uiteinde van de steel van een handtandenborstel?
Borstelkop
Naast de handversie bestaat er maar één ander type tandenborstel, dat door een motor wordt aangedreven.
Q 05Welk middel gebruiken zorgverleners na elke patiënt als alternatief voor handen wassen?
Ontsmettingsgel
Hygiëne in de zorg geldt in ziekenhuizen, bij de tandarts en in verzorgingstehuizen, waar ook medische handschoenen tot de standaarduitrusting horen.
Q 06In welk onderdeel zit de motor van een elektrische tandenborstel?
Het handvat
De motor brengt de borstel in trilling en/of rotatie; alleen modellen die beide doen, poetsen aantoonbaar beter dan een handtandenborstel.
Q 07Welke aanvulling op het tandenpoetsen wordt geadviseerd?
Flossen
Kauwen op gom of een kauwtandenborstel lijkt onderweg handig, maar zorgt volgens studies voor onvoldoende mondhygiëne.
Q 08Wat probeert hygiëne volgens de definitie uit de buurt te houden?
Ziekteverwekkers
Naast het op afstand houden van gevaren kan hygiëne ook bestaan uit het isoleren van een bron van besmetting, zoals bij het ontsmetten van oppervlakken.
Q 09Wat verwijderen elektrische tandenborstels met rotatie én trilling beter dan handborstels?
Plaque
Het voordeel is wetenschappelijk alleen aangetoond voor borstels die beide bewegingen combineren, niet voor modellen die enkel roteren of enkel trillen.
Q 10Welk poetsmiddel is overbodig bij het kauwen op een tandreinigende wortel?
Tandpasta
De gewone tandenborstel is juist ontworpen om sámen met zo'n pasta te worden gebruikt; de kauwwortel heeft dat niet nodig.
Q 11In welk land werden de eerste tandenborstels gemaakt?
China
Die eerste borstels dateren van het einde van de vijftiende eeuw en hadden een steel van bot.
Q 12Op welke aandoening neemt de kans af door beter poetsen met een elektrische tandenborstel?
Cariës
Een schoner gebit is het directe resultaat; het effect is alleen aangetoond voor borstels die tegelijk roteren en trillen.
Q 13Welke installatie wordt samen met het riool tot de hygiënische voorzieningen gerekend?
Rioolwaterzuiveringsinstallatie
Op huishoudelijk niveau begint dezelfde keten bij het toilet, het enige juiste eindpunt voor uitwerpselen.
Q 14In welke bedrijfstak is de Verklaring Sociale Hygiëne in Nederland wettelijk verplicht?
Horeca
De verplichting geldt niet voor al het personeel, maar specifiek voor wie leiding geeft, en bestaat al sinds het midden van de jaren negentig.
Q 15Welke kunststof werd vanaf eind jaren dertig voor tandenborstelharen gebruikt?
Nylon
De overstap naar kunststof maakte een einde aan ruim vier eeuwen borstels met dierlijke haren.
Q 16In welke regio's komt de struik voor waarvan het wortelhout als tandenborstel dient?
Azië en het Midden-Oosten
De plant draagt de wetenschappelijke naam Salvadora persica en wordt in de volksmond ook wel miswak genoemd.
Q 17Welke elektrische tandenborstels poetsen aantoonbaar beter dan een handtandenborstel?
Zowel roterende als trillende
De verbetering zit vooral in het verwijderen van tandplak, wat uiteindelijk de kans op gaatjes verkleint.
Q 18Met welk middel kan een patiënt spoelen als tandenpoetsen tijdelijk onmogelijk is?
Chloorhexidine
Zo'n uitzondering doet zich bijvoorbeeld voor na een ingreep in de mond; de oplossing wordt dan in overleg met de tandheelkundige praktijk gekozen.
Q 19Hoe is het spoelmiddel voor na een tandoperatie tegenwoordig in Nederland te koop?
Vrij verkrijgbaar
Dat was ooit anders: het middel was lange tijd alleen met een recept van een arts of tandarts te krijgen.