Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
James Clerk Maxwell was een Schotse wis- en natuurkundige uit de negentiende eeuw. Zijn vergelijkingen vormen de basis van de klassieke theorie van het elektromagnetisme. Deze quiz volgt hem van zijn jeugd in Schotland en zijn studie in Cambridge tot zijn hoogleraarschappen in Aberdeen, Londen en Cambridge. Ook zijn werk over de ringen van Saturnus, gassen, kleuren en de eerste kleurenfoto komt aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Met welke snelheid zenden bewegende ladingen volgens Maxwells vergelijkingen golven uit?
lichtsnelheid
Op basis hiervan opperde Maxwell het idee dat licht zelf een elektromagnetisch golfverschijnsel is.
Q 02Uit welke drie primaire kleuren zijn volgens James Clerk Maxwell alle kleuren te maken?
rood, groen en blauw
Maxwell toonde dit al aan in een artikel uit zijn studententijd in Cambridge; tussen 1855 en 1872 volgde een reeks onderzoeken naar kleurwaarneming.
Q 03In welk jaar werd de Schotse natuurkundige James Clerk Maxwell geboren?
1831
Hij kwam op 13 juni ter wereld in de Schotse hoofdstad en wordt met Isaac Newton en Albert Einstein tot de grootste natuurkundigen gerekend.
Q 04In welke theorie nam Albert Einstein de ideeën van James Clerk Maxwell op?
relativiteitstheorie
Eerder hadden experimenten uit 1886 al laten zien dat lichtgolven en elektromagnetische golven zich vergelijkbaar gedragen.
Q 05Welke Duitse natuurkundige bevestigde in 1886 met experimenten het werk van Maxwell?
Heinrich Hertz
Zijn proeven lieten zien dat lichtgolven en elektromagnetische golven vergelijkbaar gedrag vertonen.
Q 06Waaruit bestaan de ringen van Saturnus volgens het bekroonde essay van James Clerk Maxwell?
veel kleine vaste deeltjes
Alleen op die manier kunnen de ringen stabiel blijven, rekende Maxwell voor. Zijn essay verscheen in 1859 als boek.
Q 07Naar welke natuurkundige is de snelheidsverdeling van gasmoleculen naast Maxwell genoemd?
Boltzmann
Maxwell leidde de formule af in een tijd dat het bestaan van moleculen nog omstreden was.
Q 08Welke studie begon James Clerk Maxwell op zijn zestiende aan de universiteit van Edinburgh?
natuurwetenschappen
Tijdens deze studie publiceerde hij al twee artikelen in de Transactions van de Royal Society van Edinburgh.
Q 09Welk apparaat had Michael Faraday uitgevonden, de experimentator op wie Maxwell voortbouwde?
dynamo
Faraday had ook veel experimenteel werk gedaan aan inductie. Maxwell bleek in staat zijn theorie wiskundig uit te werken.
Q 10Welke natuurkundige beschreef in 1875 de breking van licht met Maxwells vergelijkingen?
Hendrik Lorentz
Daarmee leverde hij vroege steun voor Maxwells vermoeden dat licht een elektromagnetisch golfverschijnsel is.
Q 11Welk nieuw natuurkundig laboratorium mocht James Clerk Maxwell in Cambridge inrichten?
Cavendish
De officiële inhuldiging van het moderne laboratorium vond plaats op 16 juni 1874.
Q 12Op welke leeftijd overleed James Clerk Maxwell na een kort ziekbed?
48
Hij stierf in Cambridge aan dezelfde ziekte waaraan ook zijn moeder was overleden.
Q 13Aan welke ziekte overleed de moeder van James Clerk Maxwell toen hij acht jaar oud was?
buikkanker
Na haar dood werd James verder opgevoed door zijn vader en diens schoonzuster Jane Cay.
Q 14Welke bijnaam kreeg James Clerk Maxwell op de Edinburgh Academy?
Q 21In welk jaar verscheen Maxwells boek ‘A Treatise on Electricity and Magnetism’?
1873
In dit boek beschreef hij zijn bevindingen, waaronder zijn theoretische berekening van de snelheid van het licht.
Q 22In welk jaar werd Maxwell lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen?
1877
De Akademie zetelt in Amsterdam. In hetzelfde jaar werd hij buitenlands corresponderend lid van de keizerlijke academie van wetenschappen in Wenen.
Q 23In welk werk beschreef Maxwell magnetische velden als cilindervormige wervelingen?
On Physical Lines of Force
Het verscheen in zes delen in 1861 en 1862. Deeltjes tussen de wervelingen dienden in dit beeld als lagering.
Dafty
De naam betekent zoiets als ‘Suffie’. Toch sloot hij er vriendschap voor het leven met Lewis Campbell en Peter Guthrie Tait.
Q 15Van welke Franse geleerde waren de ovalen waarover Maxwell zijn eerste artikel schreef?
René Descartes
Maxwell was pas veertien jaar oud toen hij dit wiskundige opstel, ‘Oval Curves’, schreef.
Q 16Op welk familielandgoed bracht James Clerk Maxwell het grootste deel van zijn jeugd door?
Glenlair House
Het landgoed lag in het graafschap Kirkcudbrightshire, op ongeveer 20 km van Dumfries. Vader John had het van zijn grootouders geërfd.
Q 17In welk jaar werd Maxwell in Cambridge benoemd tot hoogleraar experimentele natuurkunde?
1871
Hij was de eerste op deze leerstoel. Daarvoor had hij een periode op het Schotse familielandgoed doorgebracht.
Q 18Voor welke prijs van 1857 waren de bewegingen van de ringen van Saturnus het onderwerp?
Adamsprijs
Maxwell hoorde van het onderwerp niet lang na zijn aanstelling als hoogleraar in Aberdeen en won de prijs met zijn essay.
Q 19Welk beroep had John Clerk Maxwell, de vader van James, naast landeigenaar en uitvinder?
advocaat
Vader John hoorde bij de familie Clerk of Pencuik, die tot de kleine Schotse adel behoorde. James was zijn enige kind.
Q 20Aan welk college in Aberdeen was James Clerk Maxwell van 1856 tot 1860 hoogleraar?
Marischal College
Hij doceerde er natuurfilosofie. Daarna gaf hij natuurkunde en astronomie aan het King's College in Londen.
Q 24Welke hoogleraar presenteerde in 1846 Maxwells opstel aan de Royal Society van Edinburgh?
James David Forbes
Deze hoogleraar in de natuurfilosofie kende Maxwells vader. De presentatie vond plaats op 6 april van dat jaar.
Q 25Op het kerkhof van welk Schots dorp werd James Clerk Maxwell begraven?
Parton
Het kleine kerkhof ligt niet ver van het landgoed waar hij zijn jeugd doorbracht.
Q 26In welk jaar bekeerde James Clerk Maxwell zich tot het evangelische christendom?
1853
Zijn diepgelovige moeder had hem als kind naast regulier onderwijs al les gegeven in de Bijbelse waarheden.
Q 27Van welke universiteit kreeg James Clerk Maxwell in 1878 een eredoctoraat in de fysica?
Pavia
In datzelfde jaar ontving hij ook de Volta-medaille.
Q 28Wie leidde het Trinity College toen James Clerk Maxwell er in 1850 ging studeren?
William Whewell
Maxwell kwam als wiskundestudent naar Cambridge, zonder in Edinburgh een diploma te hebben behaald.
Q 29Welke student eindigde bij de Mathematical Tripos van 1854 vóór James Clerk Maxwell?
Edward Routh
Maxwell werd tweede, de zogeheten Second Wrangler, bij deze wiskundige eindexamens in Cambridge.
Q 30Van welke club van de Royal Society werd James Clerk Maxwell in april 1864 lid?
Philosophical Club
Drie jaar eerder was hij al verkozen tot Fellow van de Royal Society van Londen.