Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
James Watson (1928–2025) was de Amerikaanse moleculair bioloog die in 1953 samen met Francis Crick het model van de DNA-structuur publiceerde en daarvoor de Nobelprijs kreeg. Deze quizvragen gaan over zijn studiejaren, het werk in Cambridge, het grote genoomonderzoek en zijn boeken. Ook de schaduwkanten komen aan bod: de rol van Rosalind Franklin, zijn omstreden uitspraken en de verkoop van zijn Nobelprijsmedaille.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk tijdschrift publiceerden Watson en Crick in 1953 hun model van de DNA-structuur?
Nature
Het model bouwde voort op de röntgendiffractieresultaten van Rosalind Franklin en Maurice Wilkins.
Q 02Van welk groot onderzoeksproject was James Watson van 1988 tot 1992 directeur?
Menselijk genoomproject
Toen het menselijk genoom geheel was beschreven, werd dat gevierd met de publicatie van Watsons eigen DNA.
Q 03In welke Amerikaanse stad werd James Watson in 1928 geboren?
Chicago
Hij was een moleculair bioloog en werd wereldberoemd door zijn aandeel in de ontdekking van de structuur van DNA in 1953.
Q 04In welk jaar ontving James Watson de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde?
1962
Hij deelde de prijs met Francis Crick en Maurice Wilkins; Rosalind Franklin was toen al overleden.
Q 05Aan de gevolgen van welke ziekte overleed Rosalind Franklin in 1958?
Kanker
Daardoor maakte zij de toekenning van de Nobelprijs aan haar drie vakgenoten niet meer mee.
Q 06Wat deed de koper uiteindelijk met de Nobelprijsmedaille van James Watson?
Teruggeschonken aan de winnaar
De opkoper besloot het ereteken niet zelf te houden, hoewel de verkoop enkele miljoenen had opgeleverd.
Q 07Welke levensovertuiging hing James Watson overtuigd aan?
Atheïsme
Hij had daarnaast uitgesproken en controversiële opvattingen over genetische manipulatie en abortus provocatus.
Q 08Wat hoopte James Watson te bereiken met de verkoop van zijn Nobelprijsmedaille?
Terug in de gratie komen
Zijn reputatie was zwaar beschadigd door zijn uitlatingen over intelligentie en ras.
Q 09Voor welke ziekte is het gen dat Watson uit zijn openbare DNA hield de grootste risicofactor?
Alzheimer
Het gaat om een afwijking op dat gen; Watson wilde zijn eigen risico niet openbaar laten worden.
Q 10Hoe oud was James Watson toen hij op 6 november 2025 overleed?
97
Hij was geboren op 6 april 1928 en stierf in de Amerikaanse staat New York.
Q 11Welk vak ging James Watson in 1943 aan de universiteit studeren?
Zoölogie
Vier jaar later, in 1947, haalde hij er zijn graad in. Hij was bij het begin van zijn studie pas vijftien.
Q 12Aan wie wilde James Watson een deel van de opbrengst van zijn Nobelprijsmedaille schenken?
Wetenschappelijke instellingen
De medaille had hij gekregen voor zijn aandeel in de ontdekking van de structuur van DNA.
Q 13Hoe bestempelde James Watson in november 2014 zijn eigen omstreden uitspraken?
Zeer dom
Het was niet de eerste keer dat hij zich voor die uitlatingen verontschuldigde.
Q 21Welke onderscheiding kreeg James Watson in 1993?
Copley Medal
Hij kreeg haar een jaar nadat hij was gestopt als directeur van het grote genoomonderzoek.
Q 22In welk jaar verscheen ‘A passion for DNA, Genes, Genomes and Society’ van James Watson?
2000
Het boek kwam 32 jaar na zijn bekende ‘The Double Helix’ uit.
Q 23In welk jaar verscheen ‘The Molecular Biology of the Gene’ van James Watson?
1965
Het is het oudste boek in zijn bibliografie: het verscheen drie jaar voor ‘The Double Helix’.
Q 24Welk beroep had de vader van James Watson?
Q 14Welk boek uit de bibliografie van James Watson verscheen in 1983?
The Molecular Biology of the Cell
De titel lijkt sterk op die van een eerder boek van Watson, waarin het gen in plaats van de cel centraal staat.
Q 15In welk jaar verbrak het Cold Spring Harbor Laboratory alle banden met James Watson?
2019
Aanleiding waren zijn herhaalde uitspraken over het verband tussen intelligentie en ras.
Q 16Met welke Britse krant had James Watson in 2007 het interview dat hem zijn functie kostte?
Sunday Times
In dat gesprek zei hij somber te zijn over het perspectief van Afrika, waarna zijn laboratorium ingreep.
Q 17In welke Amerikaanse universiteitsstad promoveerde James Watson in 1950?
Bloomington
Hij behaalde daar zijn doctorstitel aan de Universiteit van Indiana, drie jaar na zijn eerste graad.
Q 18Van welke Amerikaanse omroep is de documentaire ‘American Masters: Decoding Watson’?
PBS
In die documentaire herhaalde hij zijn omstreden standpunten, waarna zijn oude werkgever met hem brak.
Q 19Hoe heette het project waarmee James Watson in 2008 zijn eigen DNA liet publiceren?
Jim
De publicatie was bedoeld om te vieren dat het menselijk genoom geheel was beschreven.
Q 20Welke titel droeg het beroemde artikel van Watson en Crick over DNA uit 1953?
Molecular Structure of Nucleic Acids
Het stuk verscheen als ingezonden brief en besloeg slechts twee pagina's: 737 en 738 van deel 171.
Incasseerder
Zijn moeder, Jean Mitchell, werkte als administratief medewerkster. Vader en zoon droegen dezelfde naam.
Q 25In welk jaar werd de oudste van de zonen van James Watson geboren?
1970
Watson trouwde in 1968; zijn tweede zoon kwam in 1972 ter wereld.
Q 26Welke eretitel van James Watson trok het Cold Spring Harbor Laboratory weer in?
Chancellor emeritus
Ook zijn titel ‘Oliver R Grace professor emeritus’ raakte hij bij die gelegenheid kwijt.
Q 27Met welke coauteur schreef James Watson ‘DNA: The Secret of Life’ uit 2003?
Andrew Berry
Het boek kwam precies vijftig jaar na de publicatie van het model van de DNA-structuur uit.
Q 28Welke uitgeverij bracht in 1968 de Nederlandse vertaling van Watsons ‘The Double Helix’ uit?
A.W. Bruna & Zoon
De vertaling verscheen in Utrecht en Antwerpen als ‘De dubbele helix. De ontdekking van de structuur van DNA’.
Q 29Hoeveel baseparen liet James Watson in zijn openbaar gemaakte genoom onleesbaar maken?
Twee miljoen
Aanleiding was een rekensom van het European Journal of Human Genetics uit oktober 2008 over omliggende stukken DNA.