Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Linus Pauling was een Amerikaanse scheikundige die de kwantummechanica gebruikte om chemische verbindingen te verklaren. Hij won als enige wetenschapper twee ongedeelde Nobelprijzen. Deze quiz volgt zijn leven: zijn jeugd in Oregon, zijn jaren aan Caltech, zijn onderzoek naar eiwitten en DNA, zijn strijd tegen kernproeven en zijn omstreden ideeën over vitamines. De vragen lopen op van makkelijk naar lastig, met bij elk antwoord een korte toelichting.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Aan welk project weigerde Linus Pauling tijdens de Tweede Wereldoorlog mee te werken?
Manhattanproject
Hij leidde wel de ontwikkeling van andere militaire technologie, zoals pantserdoorborende granaten.
Q 02Met welke Noord-Vietnamese leider correspondeerde Linus Pauling?
Hồ Chí Minh
Pauling was een tegenstander van de Amerikaanse betrokkenheid bij de Vietnamoorlog, wat hem verdacht maakte in rechtse kringen.
Q 03Als wat werd Linus Pauling bestempeld, waarna zijn onderzoeksgeld werd gestopt?
Communist
Dat gebeurde in de jaren van politieke verdachtmakingen in de Verenigde Staten, soms mccarthyisme genoemd.
Q 04Wie won, net als Linus Pauling, Nobelprijzen in twee verschillende disciplines?
Marie Curie
Ook John Bardeen, Frederick Sanger en Karl Barry Sharpless wonnen twee Nobelprijzen.
Q 05In welke stad werd Linus Pauling op 28 februari 1901 geboren?
Portland
Hij overleed op 19 augustus 1994 in Big Sur, in Californië.
Q 06Welke president onderscheidde Linus Pauling in 1948 met de Presidential Medal for Merit?
Truman
Hij kreeg de onderscheiding vanwege zijn verdiensten in de Tweede Wereldoorlog.
Q 07Wie maakte de röntgenfoto's van DNA die James Watson in Engeland te zien kreeg?
Rosalind Franklin
Door die foto's kreeg Watson het inzicht dat het triple-helixmodel van Pauling verkeerd was.
Q 08Welk beroep had Herman William Pauling, de vader van Linus Pauling?
Apotheker
Linus was zijn enige zoon; het gezin telde daarnaast nog twee dochters.
Q 09Over welke bloedziekte stelde Linus Pauling een moleculaire theorie op?
Sikkelcelanemie
In 1949 toonde hij aan dat een abnormale molecuulstructuur inderdaad aan de ziekte ten grondslag ligt.
Q 10Van welk molecuul verklaarde Linus Pauling als eerste de binding van zuurstof aan ijzer?
Hemoglobine
Dat onderzoek wekte bij hem een brede interesse in eiwitten.
Q 11Wat is uniek aan de twee Nobelprijzen van Linus Pauling?
Geen ervan werd gedeeld
Hij kreeg de ene voor scheikunde en de andere voor de vrede.
Q 12Welk document kreeg Pauling nog net op tijd terug om zijn Nobelprijs in Zweden op te halen?
Paspoort
Het was ingetrokken in de jaren waarin hij om zijn opvattingen fel werd aangevallen.
Q 13Hoe verliet Linus Pauling de middelbare school?
Zonder diploma
Toch werd hij daarna toegelaten tot een hogeschool in Oregon, die nu de Oregon State University heet.
Q 21Met welk predicaat studeerde Linus Pauling in 1925 aan Caltech af in de scheikunde?
Summa cum laude
Daarna kreeg hij een beurs om zich anderhalf jaar in Europa in de kwantummechanica te verdiepen.
Q 22In welk vaktijdschrift introduceerde Linus Pauling het concept van moleculaire ziekten?
Science
De publicatie wordt gezien als het begin van de moleculaire geneeskunde.
Q 23Voor welke lichaamsvloeistof zocht Linus Pauling in de oorlog een synthetisch substituut?
Bloedserum
In dezelfde jaren leidde hij de ontwikkeling van een nieuw soort explosieven.
Q 14Wat noemde Linus Pauling een van de belangrijkste oorzaken van menselijk lijden?
Militarisme
Hij ontwikkelde zich tot pacifist en tegenstander van oorlog in alle vormen.
Q 15Van welke onbewezen behandelwijze met supplementen geldt Linus Pauling als grondlegger?
Orthomoleculaire
De methodiek werkt met grote doses vitamines; de wetenschappelijke consensus is dat ze geen effectieve behandelwijze is.
Q 16In welk jaar won Linus Pauling de Nobelprijs voor Scheikunde?
1954
De prijs gold ook de toepassing van zijn onderzoek op het ophelderen van de structuur van complexe verbindingen.
Q 17In welk jaar publiceerden Watson en Crick hun model van de dubbele helix van DNA?
1953
Pauling had in januari van dat jaar zelf een drievoudige spiraal als model voorgesteld.
Q 18Welke studie ging Linus Pauling volgen aan het Oregon Agricultural College?
Chemische technologie
In 1922 was hij er klaar en ging hij verder studeren aan het California Institute of Technology.
Q 19In welk jaar werd het verdrag gesloten dat kernproeven in de atmosfeer en de ruimte verbood?
1963
Het verdrag verbood ook proeven onder water; Pauling ontving veel van de credits voor de totstandkoming ervan.
Q 20Aan welke universiteit gaf Linus Pauling van 1929 tot 1934 les?
Berkeley
Vanaf het begin van de jaren dertig verschoof zijn focus naar de organische chemie.
Q 24Onder leiding van welke natuurkundige studeerde Linus Pauling in München?
Arnold Sommerfeld
Op dezelfde reis was hij ook een maand in Kopenhagen en een aantal maanden in Zürich, bij Erwin Schrödinger.
Q 25Welke ontdekker van de bloedgroepen ontmoette Linus Pauling in 1936 in New York?
Karl Landsteiner
Ze troffen elkaar in het Rockefeller Instituut voor medisch onderzoek; daarna verdiepte Pauling zich in de immunologie.
Q 26In welk jaar schreef Linus Pauling zijn boek ‘The Nature of the Chemical Bond’?
1939
De volledige titel noemt ook de structuur van moleculen en kristallen.
Q 27In welk jaar keerde Linus Pauling na zijn studiereis door Europa terug naar Caltech?
1927
Hij werd er assistent professor theoretische scheikunde.
Q 28Hoeveel wetenschappers steunden in 1958 de petitie van Linus Pauling tegen kernproeven?
11.000
Hij organiseerde de petitie samen met zijn vrouw Helen; de oproep was gericht aan de Verenigde Naties.
Q 29Welke prijs voor de meest veelbelovende Amerikaanse scheikundige kreeg Pauling in 1931?
Langmuirprijs
In datzelfde jaar werd hij hoogleraar aan Caltech.
Q 30Met wie publiceerde Pauling een theorie over de driedimensionale structuur van eiwitten?
Alfred Mirsky
Paulings belangstelling voor eiwitten kwam voort uit zijn onderzoek naar de binding van zuurstof aan ijzer.