Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Mars is de vierde planeet vanaf de zon en de buur van de Aarde: half zo groot, met een ijle atmosfeer van koolstofdioxide, de hoogste berg van het zonnestelsel en twee kleine, aardappelvormige manen. De roestkleur komt van ijzeroxide in het stof. Deze quiz gaat over de planeet zelf, de astronomen die haar eeuwenlang door telescopen bestudeerden, de sondes en rovers die er sinds 1960 naartoe zijn gestuurd en de plek van Mars in mythologie en sciencefiction.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01De hoeveelste planeet vanaf de zon is Mars?
Vierde
Mars draait om de zon in een baan tussen die van de Aarde en die van Jupiter, en is kleiner en minder helder dan Venus.
Q 02Welke uitgedoofde vulkaan op Mars is de hoogste bekende berg in het zonnestelsel?
Olympus Mons
De berg heette bij 19de-eeuwse astronomen nog Nix Olympia, 'sneeuw van Olympus', omdat hij als lichte vlek zichtbaar was.
Q 03Welk gas vormt ongeveer 95% van de atmosfeer van Mars?
Koolstofdioxide
De samenstelling lijkt sterk op de atmosfeer die zo'n 4 miljard jaar geleden op Aarde voorkwam, met verder sporen van zuurstof, methaan en water.
Q 04Hoe heet de Marshelikopter die samen met de rover Perseverance naar Mars reisde?
Ingenuity
Tijdens zijn 26e vlucht, op 19 april 2022, fotografeerde de helikopter de parachute en het hitteschild van de landing.
Q 05In welk boek van H.G. Wells uit 1898 proberen Marsbewoners de Aarde over te nemen?
The War of the Worlds
De Marsbewoners in het verhaal willen ontsnappen aan hun eigen stervende planeet.
Q 06Met welke Griekse god werd de planeet Mars gelijkgesteld?
Ares
De Grieken noemden de planeet ook wel Pyroeis, 'vurig', vanwege haar rode kleur.
Q 07Wat betekent Phobos, de naam van de grootste maan van Mars?
Angst
In de Griekse mythologie zijn Phobos en Deimos de zonen van Ares en Aphrodite; Phobos meet 27 bij 22 bij 18 kilometer.
Q 08Welke krater op Mars onderzoekt de rover Perseverance?
Jezero
De rover verzamelt bodemmonsters die met een vervolgmissie naar de Aarde zouden worden gebracht; die financiering stopte grotendeels begin 2026.
Q 09Welk mineraal geeft het oppervlak van Mars zijn rossige kleur?
Hematiet
Het gaat om ijzer(III)oxide, gewone roest; de planeet is daardoor in werkelijkheid eerder okerkleurig dan rood.
Q 10Welke twee door zonne-energie aangedreven rovers landden in 2004 op Mars?
Spirit en Opportunity
Beide wagentjes waren ontworpen voor drie maanden, maar bleven jaren rijden; met de laatste werd pas in 2018 het contact verloren.
Q 11Welke rover landde op 6 augustus 2012 na een reis van 255 dagen op Mars?
Curiosity
De rover reed vervolgens de 5 kilometer hoge berg Mt. Sharp op, waarvan de lagen volgens NASA 'een geschiedenisboek' van Mars zijn.
Q 12Hoe heet de Marsdag als tijdseenheid bij missies op het oppervlak van de planeet?
Sol
Zo'n dag duurt 24 uur, 39 minuten en 35 seconden; de landingsdag van een missie telt als dag nul.
Q 13Hoe heette het verkenningsvoertuigje dat de Mars Pathfinder in 1996 meebracht?
Sojourner
Het wagentje maakte veel spectaculaire foto's van het Marslandschap in de Ares Vallis.
Q 21Welke Italiaanse astronoom maakte tijdens de oppositie van 1877 de beroemde kaart met canali?
Giovanni Schiaparelli
Canali werd vaak verkeerd vertaald als 'kanalen', wat een beschaving op Mars suggereerde; ze bleken later een optische illusie.
Q 22Hoe heet het grootste inslagbekken op Mars, met een diameter van 2300 km?
Hellas Planitia
Het bekken is 8 km diep, wordt omringd door een 2 km hoge bergrug en is vanaf de Aarde als licht gebied zichtbaar.
Q 23Naar welke god van vuur, oorlog en vernietiging noemden de Babyloniërs de planeet Mars?
Nergal
Bij de Egyptenaren heette de planeet Ḥr Dšr, 'rode Horus', en in China, Japan en Korea is ze de 'vuurster'.
Q 14Wie berekende in 1609 als eerste de ellipsbaan van Mars?
Johannes Kepler
Galileo Galilei was kort daarna de eerste die Mars door een telescoop bekeek.
Q 15Wat ontdekte de Marssonde Phoenix in juni 2008 in een kuil die de sonde zelf had gegraven?
Brokjes ijs
Eerst werd gedacht dat het om zout ging, maar enkele dagen later waren de blokjes ter grootte van dobbelstenen gesublimeerd.
Q 16Hoe lang is de dubbele kloof Valles Marineris op Mars?
4.000 km
De kloof is tot 250 km breed en 7 km diep; de Grand Canyon is met 450 km lengte en 2 km diepte veel kleiner.
Q 17Hoeveel aardse dagen heeft Mars nodig voor één omloop rond de zon?
687
Dat komt neer op ruim 1,88 aardse jaren, waardoor de seizoenen op Mars bijna tweemaal zo lang duren als bij ons.
Q 18Tot welke temperatuur kan het oppervlak van Mars in de poolwinter dalen?
−140 °C
In de zomer kan het tot 20 °C worden; de enorme variatie komt door de dunne atmosfeer en de lage warmtecapaciteit van het oppervlak.
Q 19Wie schreef The Martian Chronicles, waarin ruimtevaarders een Marsbeschaving vernietigen?
Ray Bradbury
Een krater op Mars is vernoemd naar Edgar Rice Burroughs, die tussen 1912 en 1948 de fantasyserie Barsoom over Mars schreef.
Q 20Naar welke sciencefictionschrijfster is de landingsplaats van Perseverance vernoemd?
Octavia E. Butler
De rover legde op 6 maart 2021 zijn eerste rit af: 6,5 meter in een half uur.
Q 24Voor welk element staat het symbool van Mars in de alchemie?
IJzer
Het symbool, een cirkel met een pijl, stelt een schild en een speer voor en wordt in de biologie gebruikt voor het mannelijk geslacht.
Q 25Welke sonde werd als eerste met succes in een baan rond Mars gebracht?
Mariner 9
Een jaar lang stuurde de sonde meetgegevens en in totaal 7329 foto's naar de Aarde.
Q 26Welk instrument van Perseverance onttrekt experimenteel zuurstof aan de Marsatmosfeer?
MOXIE
De rover draagt zeven instrumenten, waaronder een bodemradar en een ultraviolette Raman-spectrometer.
Q 27Welke Amerikaan stichtte een sterrenwacht en schreef populaire boeken over Marsbewoners?
Percival Lowell
Hij bekeek Mars tijdens de perihelische oppositie van 1894 en slaagde er zelfs in foto's van de canali te maken.
Q 28Hoe heet het gebied van de noordelijke ijskap van Mars?
Planum Boreum
Die ijskap is in de zomer zo'n 1000 km breed en bevat ongeveer 1,6 miljoen km³ ijs, twee derde van de ijskap op Groenland.
Q 29Welke reactie van olivijnrijk gesteente geldt als meest logische bron van methaan op Mars?
Serpentinisatie
Methaan wordt hoog in de atmosfeer door de zonnewind afgebroken, dus er moet een bron zijn; ook vulkanisme en micro-organismen worden genoemd.