Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Stephen Hawking was een Brits natuurkundige, kosmoloog en wiskundige die wereldberoemd werd met zijn werk over zwarte gaten en met zijn boeken voor een breed publiek. Deze quiz volgt zijn leven: zijn jeugd en studie, zijn loopbaan in Cambridge, zijn ziekte en de techniek waarmee hij bleef communiceren. Ook zijn boeken, onderscheidingen en optredens in films, series en muziek komen voorbij.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke ziekte werd begin 1963 bij Stephen Hawking vastgesteld?
ALS
De ongeneeslijke aandoening tast de zenuwcellen aan, totdat het lichaam helemaal verlamd is. Hawking lag er begin 1963 twee weken voor in het ziekenhuis.
Q 02Welke geleerde bekleedde lang vóór Hawking dezelfde Lucasian leerstoel in Cambridge?
Isaac Newton
Hawking trad op 30 september 2009 af als Lucasian hoogleraar, maar bleef wel aan de universiteit werken.
Q 03Wat voor accent had de stem van de spraakcomputer van Stephen Hawking?
Amerikaans
Later werden de computer en het spraaksysteem in zijn rolstoel gebouwd, zodat hij geen laptop meer mee hoefde te dragen.
Q 04In welk jaar overleed Stephen Hawking?
2018
Hij stierf thuis, in het bijzijn van zijn familie, in de vroege ochtend van 14 maart.
Q 05In welk jaar werd Stephen Hawking geboren?
1942
Zijn geboortedag was 8 januari. Hij groeide op met twee jongere zussen en een geadopteerde broer.
Q 06Waar werd de as van Stephen Hawking bijgezet?
Westminster Abbey
Daarmee liggen zijn resten in Londen vlak bij die van Charles Darwin.
Q 07Welke Amerikaanse president onderscheidde Hawking met de Presidential Medal of Freedom?
Barack Obama
Hawking kreeg de hoogste burgerlijke onderscheiding van de Verenigde Staten in augustus 2009, als een van de zeer weinige niet-Amerikanen.
Q 08Met wie uit zijn familie werkte Stephen Hawking vanaf 2006 aan kinderboeken?
Lucy
In de boeken wilde hij ideeën over relativiteit en kosmologie in de vorm van verhalen beschrijven. Het eerste deel verscheen in september 2007.
Q 09Hoe oud was Stephen Hawking toen hij toelatingsexamen deed voor de Universiteit van Oxford?
17
Hij ging er natuurkunde studeren en won in zijn tweede studiejaar de natuurkundeprijs van de universiteit.
Q 10Waarom waren Hawkings ouders vóór zijn geboorte van Londen naar Oxford verhuisd?
Bombardementen op de stad
Oxford gold tijdens de Tweede Wereldoorlog als veiliger. Moeder Isobel keerde al terug naar de hoofdstad toen haar zoon twee weken oud was.
Q 11Welke ingreep stelde Hawkings vrouw Jane in 1985 voor toen artsen hem wilden opgeven?
Tracheotomie
De artsen raadden aan het beademingsapparaat uit te schakelen. De ingreep redde zijn leven, maar zijn al zwaar verzwakte stem ging definitief verloren.
Q 12Wat was het beroep van Elaine Mason, met wie Hawking in 1995 hertrouwde?
Verpleegkundige
Ze was de ex-vrouw van David Mason, die de eerste versie van Hawkings spraakcomputer ontwierp. Eind 2006 liep ook dit huwelijk na elf jaar stuk.
Q 13Onder welke Nederlandse titel verscheen Hawkings bestseller „A Brief History of Time”?
Het heelal
Q 21Onder welke wetenschapper werkte Hawking vanaf 1962 als doctoraatstudent in Cambridge?
Dennis Sciama
Hij deed dat op Trinity Hall. Men dacht dat hij door zijn ziekte zijn doctoraat niet zou halen, maar tegen alle verwachtingen in promoveerde hij toch.
Q 22Welke bevriende natuurkundige verzorgde Hawkings jaarlijkse reizen naar het Caltech?
Kip Thorne
Net als Hawking bestudeerde hij de algemene relativiteitstheorie van Einstein. Hawking bleef soms wel een maand in Pasadena.
Q 23Met welk gebaar koos Hawking na het verlies van zijn stem letters die zijn vrouw aanwees?
Wenkbrauwen optrekken
In het boek beschreef hij de stand van zaken in de kosmologie. Hij schreef het met zijn spraakcomputer.
Q 14Welk Brits eerbetoon weigerde Stephen Hawking te ontvangen?
Ridderslag
Wel werd hij in 1982 Commandeur in de Orde van het Britse Rijk en in 1988 Lid in de Orde van de Eregezellen.
Q 15Waarin was Hawkings vader Frank als arts gespecialiseerd?
Tropische geneeskunde
Moeder Isobel werkte als secretaresse bij een medisch onderzoekinstituut. In het gezin werd veel gelezen, zelfs tijdens de maaltijden.
Q 16Welk vak koos de jonge Hawking als compromis met zijn vader naast wis- en natuurkunde?
Scheikunde
Zijn vader drong aan op een studie geneeskunde, maar daar voelde Stephen niets voor. Al vroeg ging zijn belangstelling uit naar de exacte vakken.
Q 17Bij welk instituut was Hawking in 1985 op bezoek toen hij een longontsteking opliep?
CERN
Het gebeurde in de zomer in Genève. Hij kwam op de intensive care terecht en moest met beademingsmachines in leven worden gehouden.
Q 18In welk jaar trouwde Stephen Hawking met Jane Wilde?
1965
Het huwelijk hield stand tot 1995. Het paar kreeg drie kinderen en later kwamen er ook drie kleinkinderen.
Q 19Waarop is wetenschap volgens Stephen Hawking gebaseerd, anders dan godsdienst?
Waarneming en rede
Hawking gaf de voorkeur aan wetenschap boven godsdienst en stelde niet te geloven in een persoonlijke God.
Q 20Naar welke plaats verhuisde het gezin Hawking in 1950?
Saint Albans
Vader Frank had een nieuwe baan gekregen bij een instituut voor medisch onderzoek in Mill Hill, en de nieuwe woonplaats lag daar dichterbij.
Een normaal gesprek voeren of boeken schrijven was er zo niet meer bij. Ongeveer een jaar later bood een computerprogramma voor ernstig gehandicapten uitkomst.
Q 24Welke natuurkundige nodigde Hawking in 2003 uit om samen iets te gaan schrijven?
Leonard Mlodinow
Hawking had enkele boeken van hem gelezen. Samen schreven ze twee boeken, afwisselend in Cambridge en Californië en via e-mail.
Q 25In welk jaar behaalde Stephen Hawking zijn doctoraat in Cambridge?
1966
Zijn proefschrift heette „Properties of expanding universes”. Daarna kreeg hij een onderzoeksbeurs op het Gonville and Caius College.
Q 26Welke grootheid kan volgens een wet van Hawking niet afnemen als twee zwarte gaten botsen?
Totaal oppervlak
Hawking leidde deze wet af uit de algemene relativiteitstheorie. Waarnemingen van zwaartekrachtgolven uit 2025, na zijn dood, bevestigden haar.
Q 27Welke medaille kreeg Stephen Hawking in 2006 voor buitengewone wetenschappelijke prestaties?
Copley Medal
Het is de hoogste onderscheiding die de Royal Society of London uitreikt. Hawking was al in 1974 tot Fellow van dat genootschap gekozen.
Q 28Met wie schreef Hawking een artikel dat postuum in een vakblad verscheen?
Thomas Hertog
Het stuk verscheen in het Journal of High Energy Physics onder de titel „A smooth exit from eternal inflation?”.
Q 29Hoe heette het computerprogramma waarmee Stephen Hawking woorden kon selecteren?
Equalizer
Walt Woltosz van Words Plus stuurde het hem. Hij had eerder hulpmiddelen ontwikkeld voor zijn schoonmoeder, die aan dezelfde ziekte leed.
Q 30In welke kerk in Cambridge vond de uitvaartplechtigheid van Stephen Hawking plaats?
Great St Mary's
De plechtigheid in de universiteitskerk in het centrum van de stad was op 31 maart, in besloten kring.