Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Uranus is de zevende planeet vanaf de Zon en ligt als enige planeet vrijwel op zijn kant. Pas na de uitvinding van de telescoop werd hij als planeet herkend. Deze quiz gaat over de ontdekking en de naam, de baan en de rotatie, de samenstelling en de atmosfeer, het magnetisch veld, de manen en de ringen. Van makkelijke weetjes tot cijfers voor echte sterrenkijkers: test hoeveel je weet over deze verre ijsreus.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01De hoeveelste planeet vanaf de Zon is Uranus?
Zevende
In grootte staat Uranus er anders voor: slechts twee planeten van het zonnestelsel zijn groter.
Q 02Uranus was de eerste planeet die werd ontdekt sinds de uitvinding van welk instrument?
Telescoop
In de oudheid was Uranus niet bekend: zonder hulpmiddel is de planeet maar nauwelijks waar te nemen.
Q 03Op wiens naam staat de officiële ontdekking van Uranus op 13 maart 1781?
William Herschel
Hij kwalificeerde het object als planeet, nadat eerdere waarnemers het steeds voor een ster hadden gehouden.
Q 04Welke in 1977 gelanceerde ruimtesonde passeerde Uranus op 24 januari 1986?
Voyager 2
De sonde bleef op circa 9,1 miljoen km afstand van de planeet en reisde daarna door naar Neptunus.
Q 05Waarvan is de Griekse naamgever van de planeet Uranus de personificatie?
Hemel
De planeet draagt de gelatiniseerde vorm van de naam van deze god uit de Griekse mythologie.
Q 06Welk gas in de atmosfeer geeft Uranus zijn karakteristieke cyaan tot blauwe kleur?
Methaan
Het gas maakt 2,3% van de atmosfeer uit en absorbeert rode en oranje golflengtes uit het zonlicht.
Q 07Naar personages van welke toneelschrijver zijn veel manen van Uranus vernoemd?
William Shakespeare
Andere manen danken hun naam aan het gedicht „The Rape of the Lock” van Alexander Pope.
Q 08Wat varieert op Uranus door de gekantelde as veel sterker dan op de Aarde?
Seizoenen
Ook het gebrek aan warmte drukt een zwaar stempel op het klimaat van de planeet.
Q 09Welke Griekse god gaf in gelatiniseerde vorm zijn naam aan de planeet Uranus?
Ouranos
De naam werd al vroeg voorgesteld door Johann Bode, maar kwam pas halverwege de 19e eeuw officieel in gebruik.
Q 10Hoeveel aardse jaren doet Uranus ongeveer over één rondje om de Zon?
84
De planeet staat dan ook ver weg: ruwweg 20 keer zo ver van de Zon als de Aarde.
Q 11Welke gebeurtenis geldt als mogelijke verklaring voor het feit dat Uranus op zijn kant ligt?
Botsing met een groot hemellichaam
Het object zou enkele malen groter dan de Aarde zijn geweest; andere verklaringen gaan uit van meerdere kleine klappen of geen enkele.
Q 12In welk jaar werd Neptunus ontdekt, vlak bij de plek die uit de baan van Uranus was berekend?
1846
Afwijkingen in de baan van Uranus hadden astronomen al op het spoor van een onbekende achtste planeet gezet.
Q 13Welke Latijnse naam gaf de ontdekker van Uranus aan zijn planeet?
Georgium Sidus
Q 21In welke stand moet Uranus staan om met het blote oog net zichtbaar te zijn?
Oppositie
Zelfs dan lukt het alleen onder zeer gunstige omstandigheden en als je precies weet waar je moet zoeken.
Q 22Hoe groot is de diameter van Uranus aan de equator?
51.118 km
Met die middellijn is Uranus de op twee na grootste planeet van het zonnestelsel.
Q 23In welk sterrenbeeld meende men in 1690 een ster te zien die later Uranus bleek te zijn?
Stier
De waarnemer noemde zijn vondst 34 Tauri, naar de Latijnse naam van dat sterrenbeeld.
Q 24Waar in Uranus zitten de hoog geleidende deeltjes die het magnetisch veld vormen?
De naam was een eerbetoon aan de Engelse koning George III; ook de achternaam van de ontdekker was een tijdlang als planeetnaam in omloop.
Q 14Welke kracht van de buurplaneten kan de scheve as van Uranus ook verklaren?
Zwaartekracht
Het gaat om de gigantische buren Jupiter, Saturnus en Neptunus, die samen met Uranus zelf aan elkaar trekken.
Q 15Hoe groot is de obliquiteit van de Aarde, veel kleiner dan die van Uranus?
23,45°
De obliquiteit is de hoek tussen de equator van een planeet en het vlak van haar baan.
Q 16Welke kleur heeft het schijfje dat Uranus zelfs in een grote sterrenkijker blijft?
Groenachtig
Met een gewone verrekijker is de planeet niet meer dan een zwak sterretje.
Q 17Wat laat de bovenste atmosfeerlagen van Uranus in ongeveer 14 uur een rotatie voltooien?
Krachtige winden
De planeet zelf heeft ruim drie uur meer nodig om eenmaal om haar as te draaien.
Q 18Hoelang doet Uranus over één draaiing om zijn as?
17 uur en 14 minuten
De bovenste lagen van de atmosfeer zijn sneller rond dan de planeet zelf: die hebben er een paar uur minder voor nodig.
Q 19Uit welk metaal bestaat de kern van Uranus vermoedelijk, naast silicaten?
Nikkelijzer
Om die kern ligt een mantel van onder meer water en ammoniak.
Q 20Welke Engelse astronoom nam Uranus in 1690 als eerste waar?
John Flamsteed
Hij hield het lichtpuntje voor een ster en gaf het een sternaam in plaats van het als planeet te herkennen.
Diep in de vloeibare mantel
Ten opzichte van de rotatieas van de planeet staat dat veld opvallend scheef.
Q 25In welk jaar werd de naam Uranus, eerder voorgesteld door Johann Bode, officieel ingevoerd?
1850
Tot die tijd waren ook andere namen in gebruik, waaronder een eerbetoon aan een Engelse koning.
Q 26Welke maan van Uranus werd pas in 1986 door een ruimtesonde ontdekt?
Portia
Ook Cordelia, Ophelia, Bianca en Belinda hoorden bij de oogst van die ene passage.
Q 27Wie berekende als eerste de baanelementen van Uranus en presenteerde ze in 1783?
Pierre-Simon Laplace
Latere afwijkingen van zijn voorspellingen deden vermoeden dat er nog een onontdekte planeet moest zijn.
Q 28Welke hoek maakt het magnetisch veld van Uranus ongeveer met de rotatieas?
60°
Het veld is bovendien ernstig verstoord, doordat er verschillende magneetvelden worden opgewekt.
Q 29Hoe vaak nam Pierre Lemonnier Uranus rond 1769 waar zonder de planeet te herkennen?
12
Ook deze astronoom meende telkens een ster te zien, net als een Engelse voorganger bijna een eeuw eerder.
Q 30Hoe groot is de ontsnappingssnelheid van Uranus?
21,3 km/s
De gemiddelde snelheid waarmee Uranus zijn baan doorloopt, is veel lager: 6,813 km/s.