Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het zenuwstelsel coördineert alles wat een dier doet: het stuurt spieren aan, verwerkt zintuiglijke prikkels en maakt bij hogere diersoorten ook emoties en denken mogelijk. Deze quizvragen gaan over de bouw van zenuwcellen, het verschil tussen het centrale en het perifere deel en de manier waarop het stelsel zich in de evolutie ontwikkelde, van neteldieren tot gewervelde dieren. Ook de hersenzenuwen komen aan bod: hun nummering, hun Latijnse namen en de raadselachtige zenuw nul.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke rol speelt het zenuwstelsel bij alle handelingen van dieren?
Coördinerende
Het stuurt onder meer de spieren aan en verwerkt zintuiglijke prikkels; bij hogere diersoorten regelt het ook emotionele en cognitieve processen.
Q 02Met welk soort cijfers worden de hersenzenuwen aangeduid?
Romeinse
Elk genummerd paar komt aan beide kanten van het hoofd voor: een biologische symmetrie.
Q 03In welke lichaamsgebieden geven hersenzenuwen met name informatie door?
Hoofd en nek
Ze verbinden het brein met de verschillende delen van het lichaam.
Q 04Hoeveel paar hersenzenuwen hebben mensen in principe?
Twaalf
De zenuwen zijn naar hun functie genoemd en staan internationaal onder één vaste naam bekend.
Q 05Welke organismen hebben geen zenuwstelsel, maar wel fibrillen die prikkels geleiden?
Eencelligen
De draadjes die bij hen de prikkels doorgeven, liggen in het protoplasma van de cel.
Q 06Welk medisch vakgebied bestudeert samen met de neurofysiologie het zenuwstelsel?
Neurologie
Het bestudeerde orgaansysteem loopt in complexiteit uiteen van zeer eenvoudig bij de laagste diersoorten tot hoog ontwikkeld bij de mens.
Q 07Waarin ligt het centrale zenuwstelsel van gewervelde dieren goed beschermd?
Benig omhulsel
Het bestaat uit hersenen en ruggenmerg en bestuurt een groot deel van de functies van zenuwstelsel en spieren.
Q 08Hoe worden hersenzenuwen met een ander woord ook wel genoemd?
Craniale zenuwen
Deze zenuwen ontspringen rechtstreeks uit de hersenen en niet uit het ruggenmerg.
Q 09Wat vormt met grote hersenen, kleine hersenen en ruggenmerg het centrale zenuwstelsel?
Hersenstam
Alles wat buiten deze vier onderdelen ligt, bestaat uit zenuwen die ze met de rest van het lichaam verbinden.
Q 10Welke cellen zorgen voor ondersteuning en verzorging van de zenuwcellen?
Gliacellen
Samen met de zenuwcellen vormen ze het zenuwweefsel waaruit het hele stelsel is opgebouwd.
Q 11Welke uitlopers heeft een zenuwcel naast axonen?
Dendrieten
De uitlopers zitten vast aan het cellichaam; erdoorheen worden pulsen voortgeleid.
Q 12Van welk zenuwstelsel is het autonome zenuwstelsel bij gewervelden een onderdeel?
Perifeer
Dat deel ligt buiten hersenen en ruggenmerg en bestaat uit zenuwen die naar alle delen van het lichaam lopen.
Q 13Met welke afkorting, ontleend aan het Engels, worden hersenzenuwen aangeduid?
CN
De letters staan voor cranial nerve; achter de afkorting volgt het nummer van de zenuw.
Q 14Met welk bijvoeglijk naamwoord worden ruggenmergzenuwen ook aangeduid?
Q 21Wat levert het op dat een zenuwpuls van insnoering naar insnoering springt?
Snelheidswinst
De elektrische puls kan springen dankzij de onderbrekingen in de isolerende schede rond de uitloper.
Q 22Met welk voorwerp wordt de bouw van de buikzenuw van geleedpotigen vergeleken?
Ladder
Twee zenuwstrengen verbinden de zenuwknopen; het geheel werkt ongeveer zoals het ruggenmerg van gewervelde dieren.
Q 23Welke nervus ligt als hersenzenuw I het meest vooraan in de hersenen?
Olfactorius
De hersenzenuwen zijn genummerd op hun rostraal-caudale positie, van voor naar achter.
Spinale
Zo worden ze onderscheiden van de hersenzenuwen, die niet uit het ruggenmerg ontspringen.
Q 15Wat is de wetenschappelijke naam voor de zenuwknopen van geleedpotigen?
Ganglia
Deze knopen werken als verwerkingscentra: bij geleedpotigen is er daarmee al sprake van plekken waar prikkels worden verwerkt.
Q 16Waarop is de nummering van de hersenzenuwen gebaseerd?
Volgorde van ontspringen
Er wordt geteld van voor naar achter, zodat de zenuw met het laagste nummer het meest vooraan ligt.
Q 17Welke vorm heeft het primitiefste zenuwstelsel in het dierenrijk?
Netvormig
Dit min of meer homogene stelsel komt voor bij orgaandieren zoals neteldieren.
Q 18Welke sensatie telt bij hersenzenuwen als generiek en niet als gespecialiseerd?
Tast
Ook temperatuur geldt als generieke sensatie; zien en evenwicht horen juist bij de gespecialiseerde.
Q 19Welke dieren zonder wervelkolom hebben een zeer sterk gecentraliseerd zenuwstelsel?
Inktvissen
Veel functies van zenuwstelsel en spieren worden bij hen centraal aangestuurd, en een belangrijk deel is geconcentreerd in hersenen.
Q 20Welke andere naam heeft de myelineschede rond de uitlopers van bepaalde zenuwcellen?
Mergschede
Deze laag rond de uitlopers geleidt zelf geen elektrische stroom.
Q 24Naar wie is de insnoering tussen twee stukken myelineschede genoemd?
Ranvier
Op de plaats van zo'n insnoering bevat de uitloper van de zenuwcel geen myeline.
Q 25Welke Nederlandse naam heeft de nervus terminalis?
Eindzenuw
Deze zenuw krijgt het nummer nul en wordt alleen soms bij de hersenzenuwen meegeteld.
Q 26Hoe sturen zenuwknopen in de lichaamssegmenten van geleedpotigen de spieren meestal aan?
Autonoom
Het gaat om de spieren voor de voortbeweging; een van de voorste knopen is bijzonder groot en verwerkt vooral zintuiglijke prikkels.
Q 27Bij welke dieren ontdekte een Duitse onderzoeker in 1878 een extra paar hersenzenuwen?
Haaien
De zenuw is klein en wordt vaak hersenzenuw nul genoemd.
Q 28Hoe heet de evolutionaire trend waarbij zenuwweefsel en zintuigen zich in de kop concentreren?
Cefalisatie
In de loop van de evolutie ontstonden steeds hoger ontwikkelde zenuwstelsels, waarin de afzonderlijke delen zich specialiseerden.
Q 29Welk zenuwstelsel omvat het centrale zenuwstelsel plus het somatische deel van het perifere?
Animale
Het is een functionele indeling, naast de anatomische indeling in een centraal deel en een deel dat daarbuiten ligt.
Q 30In welk jaar werd de nervus terminalis ook bij mensen gevonden?
1913
Welke functie deze kleine zenuw voor mensen heeft, is onduidelijk.