Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De spijsvertering zet wat we eten om in stoffen die het lichaam kan gebruiken: suikers, aminozuren en vetzuren. Dat gebeurt in een keten van organen, van de mond tot de endeldarm, met hulp van enzymen, zuren en miljarden bacteriën. Deze quiz volgt die route: wat er in de mond en de maag gebeurt, welke rol de lever, de galblaas en de alvleesklier spelen, hoe de darm voedingsstoffen opneemt en welke vaktermen bij elk stadium horen. Speel de vragen direct online of print ze uit voor in de klas.
Alle 25 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk orgaan vormt de route van de mond naar de maag?
Slokdarm
Onderweg gaan de enzymen uit het speeksel gewoon door met de vertering van zetmeel in de spijsbrij.
Q 02Wat is een ander woord voor masticatie?
Kauwen
Het is de mechanische kant van de vertering; de biochemische afbraak gebeurt door enzymen uit onder meer klieren.
Q 03Uit welk orgaan komen de zuren die vetten in de darm emulgeren?
Galblaas
Door het emulgeren kunnen de vetten vervolgens door een enzym worden gesplitst in hun bouwstenen.
Q 04Hoe heet het laatste uiteinde van de dikke darm, de verzamelplaats voor de ontlasting?
Endeldarm
Via de anus verlaten de onverteerbare resten en de afvalproducten van de lever vervolgens het lichaam.
Q 05Wat zijn de bouwstenen waarin eiwitten tijdens de spijsvertering worden afgebroken?
Aminozuren
Na transport via het bloedplasma gebruiken de cellen die bouwstenen om lichaamseigen eiwitten te maken.
Q 06Welk zuur produceren de epitheelcellen in de maagwand?
Zoutzuur
Het zure milieu doodt een groot deel van de bacteriën die met het voedsel zijn meegekomen.
Q 07Welk belangrijk onderdeel van het spijsverteringsstelsel is niet lichaamseigen?
Darmflora
De bacteriën daarin vormen verreweg het grootste deel van de menselijke microbiota.
Q 08Hoe heet de beweging van het gladde spierweefsel die de spijsbrij door de darm stuwt?
Peristaltiek
De beweging kneedt het voedsel ook door de spijsverteringssappen en wordt aangestuurd vanuit het autonome zenuwstelsel.
Q 09Welke structuren in de dunne darm nemen de meeste voedingsstoffen op in het bloed?
Darmvlokken
Ook het meeste water wordt hier opgenomen; de dikke darm haalt daarna nog galzouten en elektrolyten uit de resten.
Q 10Hoe heet het verwijderen van ontlasting via de anus?
Defecatie
Naast onverteerbare voedselresten verlaten zo ook de afvalproducten van de lever het lichaam.
Q 11Welk enzym zet de afbraak van zetmeel in gang?
Amylase
Het enzym zit al in het speeksel, zodat de vertering van zetmeel in de mond begint.
Q 12In welk darmdeel wordt de zure massa uit de maag geneutraliseerd?
Twaalfvingerige darm
Dat gebeurt met basische sappen uit de alvleesklier, waardoor de spijsbrij een neutrale pH krijgt.
Q 13Bij welke dieren wordt cellulose tijdens de spijsvertering afgebroken?
Herbivoren
Ook die afbraak levert uiteindelijk glucose op, net als de vertering van zetmeel.
Q 14In welke vorm wordt overtollige glucose tijdelijk opgeslagen?
Q 21Welk werkzaam enzym ontstaat in de maag uit een pro-enzym en breekt eiwitten af?
Peptase
Het enzym knipt eiwitten in kortere koolstofketens, de polypeptiden.
Q 22Welke twee suikers zet de lever om in glucose?
Fructose en galactose
In de levercellen begint de verwerking van voedingsstoffen nog voordat het bloed de rest van het lichaam bereikt.
Q 23Wat is de Latijnse naam van het spijsverteringsstelsel?
Systema digestorium
Het stelsel omvat behalve het maag-darmkanaal ook de tong, de speekselklieren, de alvleesklier, de lever en de galblaas.
Glycogeen
De opslag is tijdelijk: zodra de cellen weer energie nodig hebben, komt de glucose opnieuw vrij.
Q 15Hoe heet de opname van voedingsstoffen in het bloed via passief en actief transport?
Absorptie
In het volgende stadium nemen de cellen die stoffen op om ze in hun stofwisseling te gebruiken.
Q 16Hoe heet de inname van voedsel in de stadia van de spijsvertering?
Ingestie
Daarna volgen onder meer de vertering, de opname in het bloed en de verwerking door de cellen.
Q 17Welke disacharide ontstaat wanneer speekselamylase zetmeel afbreekt?
Maltose
Deze dimeer wordt uiteindelijk verder gesplitst in twee losse glucosemoleculen.
Q 18Hoe heet het stadium van de spijsvertering waarin onverteerde resten worden uitgescheiden?
Egestie
Behalve voedingsvezels gaan dan ook bacteriën, dode darmwandcellen, galkleurstof, slijm, vocht en zouten het lichaam uit.
Q 19Via welk bloedvat bereikt glucose uit de darmwand eerst de lever?
Leverpoortader
Pas na die omweg via de lever komt de opgeloste glucose in de algemene bloedbaan terecht.
Q 20Vanuit welk deel van het zenuwstelsel wordt de voortstuwing van voedsel in de darm aangestuurd?
Enterisch zenuwstelsel
Dit deel valt onder het autonome zenuwstelsel en werkt dus zonder bewuste aansturing.
Q 24Hoe heet de plek waar de galgang en de afvoer van de alvleesklier samenkomen?
Papil van Vater
Die plek bevindt zich in het eerste deel van de darm, vlak na de maag.
Q 25Welke onderzoeker stelt dat het koken van voedsel bijdroeg aan de evolutie van het darmstelsel?
Wrangham
Volgens die theorie maakte koken ook grotere hersenen mogelijk, maar er bestaat nog geen algemene consensus over.