Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Alfred Nobel, szwedzki chemik, inżynier i przemysłowiec, zbudował fortunę na materiałach wybuchowych, a zapamiętany został dzięki nagrodzie, którą ufundował w testamencie. Ten quiz prowadzi przez jego życie: dzieciństwo w Rosji, eksperymenty z nitrogliceryną, wynalezienie dynamitu i sieć fabryk w Europie. Sprawdzisz też, co wiesz o samej Nagrodzie Nobla: kto ją przyznaje, jakie obowiązują zasady i którzy laureaci przeszli do historii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym mieście urodził się w 1833 roku Alfred Nobel?
Sztokholm
Gdy miał kilka lat, jego ojciec wyjechał do Rosji, a w 1842 ściągnął tam całą rodzinę.
Q 02Kim z przekonania był Alfred Nobel, choć fortunę zawdzięczał materiałom wybuchowym?
pacyfistą
Źródło własnego majątku było dla niego wielkim problemem natury moralnej.
Q 03W którym roku po raz pierwszy przyznano Nagrody Nobla?
1901
Zwłokę spowodowały kłopoty z egzekucją testamentu; nagrody trafiły do laureatów w piątą rocznicę odejścia wynalazcy.
Q 04Z jakiej dziedziny ustanowiono w 1968 roku dodatkową nagrodę imienia Alfreda Nobla?
ekonomii
Ufundował ją Narodowy Bank Szwecji; zdecydowano wtedy również, że liczba nagradzanych dziedzin nie będzie już rosła.
Q 05Kto od 1902 roku wręcza laureatom Nagrody Nobla podczas uroczystości?
król Szwecji
Ceremonia odbywa się zawsze tego samego dnia: 10 grudnia.
Q 06Do którego rosyjskiego miasta przeniósł się w 1837 roku ojciec Alfreda Nobla?
Petersburg
Odniósł tam sukces w produkcji materiałów wybuchowych i maszyn, a po pięciu latach sprowadził do siebie rodzinę.
Q 07Ile razy w życiu ożenił się Alfred Nobel?
ani razu
Nie zostawił też potomstwa; był osobą samotną, podatną na okresy depresji.
Q 08W rejonie którego miasta bracia Alfreda Nobla zbili majątek na polach naftowych?
Baku
Robert i Ludvig zostali w Rosji, by ratować rodzinny biznes, gdy reszta rodziny wróciła do Szwecji.
Q 09Który pisarz odmówił przyjęcia literackiej Nagrody Nobla w 1964 roku?
Jean-Paul Sartre
Uważał, że żaden człowiek nie powinien być uwieczniany za życia, a zaszczyty ograniczyłyby jego wolność.
Q 10W którym roku Alfred Nobel wynalazł dynamit?
1867
W kolejnych dwóch dekadach wynalazca stworzył w Europie całą sieć fabryk tego materiału.
Q 11Na potrzeby której wojny fabryka ojca Alfreda Nobla wytwarzała sprzęt wojskowy?
krymskiej
Alfred podjął w tym zakładzie pracę po powrocie z zagranicy do stolicy Rosji.
Q 12Która laureatka Pokojowej Nagrody Nobla za rok 1905 przyjaźniła się z Alfredem Noblem?
Bertha von Suttner
Austriacka działaczka pokojowa pozostawała z wynalazcą w przyjaźni przez wiele lat.
Q 13Która instytucja przyznaje Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury?
Akademia Szwedzka
Literacka nagroda rzadko trafia do grupy osób, inaczej niż wyróżnienia w pozostałych dziedzinach.
Q 21Który materiał wybuchowy Alfred Nobel wynalazł w 1887 roku?
balistyt
Dwanaście lat wcześniej ten sam wynalazca opracował żelatynę wybuchową.
Q 22Jak miał na imię ojciec Alfreda Nobla, mąż Karoliny Ahlsell?
Immanuel
Był inżynierem i wynalazcą; po niepowodzeniach biznesowych w Szwecji wyjechał do Rosji, gdzie produkował materiały wybuchowe i maszyny.
Q 23Kim dla Alfreda Nobla był Emanuel Nobel, który wspierał wykonawców testamentu?
bratankiem
Pomagał przeprowadzić wolę wynalazcy dwóm młodym inżynierom, którym powierzono to zadanie.
Pod czyim kierunkiem Alfred Nobel pracował w Stanach Zjednoczonych?
Q 14Który laureat pierwszej Pokojowej Nagrody Nobla założył Czerwony Krzyż?
Jean Henri Dunant
Pierwsza uroczystość wręczenia nagród odbyła się w Królewskiej Akademii Muzycznej.
Q 15Który z braci Alfreda Nobla zginął w 1864 roku w eksplozji w fabryce?
Emil
Był młodszym bratem wynalazcy; w wypadku zginęło też kilka innych osób, co nie zniechęciło Alfreda do otwierania kolejnych fabryk.
Q 16Jaka substancja pochłaniająca nitroglicerynę pozwoliła Alfredowi Noblowi stworzyć dynamit?
ziemia okrzemkowa
Detonacja takiej mieszanki okazała się znacznie bezpieczniejsza i łatwiejsza niż czystego, płynnego składnika.
Q 17Ile patentów zarejestrował Alfred Nobel?
355
Pracował nie tylko nad materiałami wybuchowymi, ale też m.in. nad bateriami, żarówkami, telefonem i fonografem.
Q 18Kim w kwestii wiary stał się Alfred Nobel pod koniec życia?
ateistą
W młodości jego stosunek do religii był mniej stanowczy: uważał się za agnostyka.
Q 19Która instytucja przyznaje Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny?
Instytut Karolinska
Kandydatów zgłasza się do końca stycznia, a siebie samego ani osoby zmarłej nominować nie wolno.
Q 20Ile dzieci mieli rodzice Alfreda Nobla, małżeństwo od 1827 roku?
8
Wieku dorosłego dożyła tylko połowa rodzeństwa: Alfred i jego trzej bracia.
John Ericsson
Za ocean wyruszył po roku spędzonym w Paryżu, gdzie studiował chemię.
Q 25Do kościoła jakiego wyznania Alfred Nobel uczęszczał podczas pobytu w Paryżu?
luterańskiego
Bywał tam, choć już od młodości miał sceptyczny stosunek do religii.
Q 26W którym roku zbankrutowała rosyjska fabryka ojca Alfreda Nobla?
1859
Po zakończeniu wojny zakład nie zdołał przestawić się na produkcję pokojową, a Alfred wrócił z rodzicami do Szwecji.
Q 27Po ilu latach Komitety Noblowskie ujawniają kryteria, którymi kierowały się przy wyborze?
50
Sam proces jest długi i rygorystyczny: z około 200 kandydatów eksperci wyłaniają 15 osób.
Q 28Jaki związek pozwolił Alfredowi Noblowi udoskonalić detonator dwa lata po jego wynalezieniu?
piorunian rtęci
Pierwsza wersja urządzenia, z 1863 roku, wykorzystywała niewielki ładunek czarnego prochu.
Q 29Kto wraz z Rudolfem Liljeqvistem był wykonawcą testamentu Alfreda Nobla?
Ragnar Sohlman
Obaj byli młodymi inżynierami; to oni powołali Fundację Nobla, która miała administrować pieniędzmi.
Q 30Na którym cmentarzu pochowano Alfreda Nobla?
Norra begravningsplatsen
Wynalazca przyszedł na świat 21 października 1833 roku, a zmarł w grudniu 1896 roku.