Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Edwin Hubble jako pierwszy udowodnił, że mgławice spiralne są odrębnymi galaktykami poza Drogą Mleczną, a w 1929 roku powiązał odległość galaktyk z prędkością ich ucieczki. Zanim został astronomem, bił rekordy lekkoatletyczne w Illinois, studiował prawo w Oksfordzie i trenował szkolną koszykówkę. Quiz obejmuje jego życiorys, obserwacje z Mount Wilson, prawo Hubble'a-Lemaître'a oraz obiekty nazwane na jego cześć.
Wszystkie 20 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Do powstania jakiej koncepcji doprowadziła idea oddalania się od siebie galaktyk?
Wielkiego Wybuchu
Skoro galaktyki rozbiegają się dziś, kiedyś musiały być bliżej siebie – stąd wniosek o gorącym, gęstym początku rozszerzającego się Wszechświata.
Q 02Badaniem jakich obiektów zajmował się Hubble w swojej pracy naukowej?
Mgławicowych
Te niewyraźne plamy światła przez długi czas uchodziły za obłoki wewnątrz naszej Galaktyki – Hubble pokazał, że wiele z nich to coś zupełnie innego.
Q 03Jaki kierunek Hubble studiował przez trzy lata na Uniwersytecie Oksfordzkim?
Prawo
Studia w Anglii zakończył tytułem Master of Arts, po czym wrócił do Stanów Zjednoczonych i na pewien czas porzucił naukę na rzecz pracy w szkole.
Q 04Według jakiej cechy Hubble sklasyfikował galaktyki?
Kształtu
Do klasyfikacji dołożył schemat ewolucji galaktyk, sugerując, że poszczególne typy mogą przechodzić jeden w drugi.
Q 05Czyje nazwisko obok nazwiska Hubble'a nosi dziś prawo o oddalaniu się galaktyk?
Georges'a Lemaître'a
Przez dziesięciolecia zależność znano po prostu jako prawo Hubble'a; podwójna nazwa oddaje wkład belgijskiego uczonego w jej sformułowanie.
Q 06W którym mieście leży obserwatorium Mount Wilson, gdzie Hubble pracował aż do śmierci?
Pasadena
Propozycję pracy w Kalifornii Hubble dostał dwa lata po doktoracie i związał się z tym ośrodkiem na resztę życia.
Q 07Jakie gwiazdy zmienne Hubble odkrył w 1924 roku m.in. w obiekcie M31?
Cefeidy
M31 to Wielka Mgławica w Andromedzie; znalezione w niej gwiazdy pozwoliły oszacować odległość i dowieść, że leży daleko poza naszą Galaktyką.
Q 08W którym stanie USA urodził się Edwin Hubble?
Missouri
Astronom przyszedł na świat 20 listopada 1889 roku w miejscowości Marshfield, a zmarł 28 września 1953 roku w kalifornijskim San Marino.
Q 09W których wojnach światowych walczył Edwin Hubble?
W obu
Służba wojskowa dwukrotnie przerywała karierę naukową astronoma, który między wojnami dokonał swoich najważniejszych odkryć.
Q 10Jakiej dyscypliny trenerem został Hubble po powrocie z Oksfordu do Stanów Zjednoczonych?
Koszykówki
Pracował wtedy jako nauczyciel w New Albany w stanie Indiana – epizod, po którym wrócił do astronomii w Obserwatorium Yerkes.
Q 11W którym roku Hubble uzyskał tytuł Bachelor of Science na Uniwersytecie Chicagowskim?
1910
Podczas tych studiów skupił się na matematyce i astronomii, choć zaraz po dyplomie wyjechał do Europy uczyć się zupełnie innej dziedziny.
Q 12Jaką średnicę miał Teleskop Hookera, ukończony tuż przed przybyciem Hubble'a do Mount Wilson?
100 cali
Był to wówczas najpotężniejszy instrument tego rodzaju na świecie, co dało młodemu astronomowi przewagę nad wszystkimi poprzednikami.
Q 13Jakie wyróżnienie Hubble otrzymał w 1940 roku od Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego?
Złoty Medal
Dwa lata wcześniej astronom odebrał Medal Bruce, jedno z najważniejszych amerykańskich odznaczeń za całokształt dorobku w astronomii.
Q 14Z kim w 1929 roku Hubble obliczył zależność między odległością galaktyk a ich prędkością?
Miltonem Humasonem
Zależność ta mówi, że im dalej od nas znajduje się galaktyka, tym szybciej się od nas oddala – fundament kosmologii rozszerzającego się Wszechświata.
Q 15Rekord którego stanu w skoku wzwyż ustanowił Hubble jako uczeń?
Illinois
Rekord padł w 1906 roku, tym samym, w którym przyszły astronom zgarnął niemal wszystkie pierwsze miejsca na zawodach szkolnych.
Q 16W których latach Hubble prowadził obserwacje dowodzące, że mgławice to odrębne galaktyki?
1923–1924
Wcześniejsze, słabsze instrumenty pokazywały te obiekty jako niewyraźne plamy, które umieszczano w obrębie Drogi Mlecznej.
Q 17Kiedy Hubble opublikował odkrycie, że mgławice spiralne leżą poza Drogą Mleczną?
30 grudnia 1924
Publikacja zamknęła wieloletni spór o rozmiary Wszechświata, znany w historii astronomii jako Wielka Debata.
Q 18Jaką planetoidę odkrył Edwin Hubble?
(1373) Cincinnati
Astronom ma na koncie także kometę nieokresową C/1937 P1, która nosi jego nazwisko.
Q 19Ile pierwszych miejsc zdobył młody Hubble podczas szkolnych zawodów sportowych w 1906 roku?
7
Do kompletu dołożył jedno trzecie miejsce, startując m.in. w rzucie dyskiem, rzucie oszczepem i skoku wzwyż – sport cenił wtedy bardziej niż naukę.
Q 20Czyje pomiary przesunięć ku czerwieni w większości wykorzystał Hubble przy formułowaniu swojego prawa?
Vesto Sliphera
Hubble połączył cudze prędkości ucieczki z odległościami do galaktyk, które sam wyznaczył, i dopiero to zestawienie ujawniło prostą zależność.