Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Eksploracja kosmosu zaczęła się od wyścigu dwóch mocarstw: Sputnik 1 w 1957 roku, Jurij Gagarin w 1961 i lądowanie Apollo 11 na Księżycu w 1969 wyznaczyły jej pierwszą epokę. Ale historia rakiet jest dużo starsza – prowadzi od chińskich fajerwerków sprzed tysiąca lat, przez traktat Kazimierza Siemienowicza i doświadczenia Józefa Bema, po niemiecką V-2 i radziecką R-7. Ten quiz sprawdza, ile wiesz o satelitach, kosmonautach, konstruktorach i sporach o sens wysyłania ludzi w kosmos.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kiedy wystrzelono Sputnika 1, pierwszego sztucznego satelitę Ziemi?
4 października 1957
Impulsy radiowe satelity odbierały wszystkie radia na Ziemi, a analiza sygnału posłużyła do oceny gęstości elektronów w jonosferze.
Q 02Które trzy państwa jako jedyne umieściły ludzi w kosmosie w ramach własnych programów?
Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny
W Europie wiele krajów skupia Europejska Agencja Kosmiczna, która projektuje i wystrzeliwuje satelity oraz koordynuje dobór astronautów.
Q 03Jakie święto obchodzi się w rocznicę pierwszego załogowego lotu w kosmos?
Dzień Kosmonautyki
Tę samą rocznicę świętuje się na świecie także jako Noc Jurija; lot odebrano jako początek ery załogowych lotów kosmicznych.
Q 04Z jakiego języka pochodzi słowo „rakieta”?
Z włoskiego
Silnik rakietowy działa wyłącznie dzięki materiałowi pędnemu przenoszonemu na pokładzie, dlatego rakieta może pracować w przestrzeni kosmicznej.
Q 05Kto w 1965 roku jako pierwszy człowiek odbył spacer kosmiczny?
Aleksiej Leonow
Związek Radziecki jako pierwszy osiągnął także umieszczenie pierwszego obiektu na orbicie i wysłanie pierwszego człowieka w kosmos.
Q 06Który konstruktor stał za pierwszym satelitą i pierwszą kobietą na orbicie?
Siergiej Korolow
Jego tożsamość była do śmierci ściśle strzeżoną tajemnicą – nawet matka nie wiedziała, że odpowiada za radziecki program kosmiczny.
Q 07Kto był pierwszym Amerykaninem w kosmosie?
Alan Shepard
Lot w ramach programu Mercury odbył się zaledwie miesiąc po locie Gagarina, ale był suborbitalny.
Q 08Jakie zwierzęta jako pierwsze znalazły się w kosmosie?
Muszki owocowe
Stało się to jeszcze przed wystrzeleniem pierwszego amerykańskiego satelity w styczniu 1958 roku.
Q 09Na jakiej wyspie leżał niemiecki ośrodek rakietowy Peenemünde?
Uznam
Ośrodek badawczo-rozwojowy istniał tam od 1937 roku, a od 1943 roku Niemcy seryjnie produkowały pocisk balistyczny V-2.
Q 10Który polski artylerzysta XVII wieku opisał rakiety wielostopniowe w traktacie o artylerii?
Kazimierz Siemienowicz
Jego dzieło wydane w Amsterdamie w 1650 roku było przez prawie 200 lat podstawowym podręcznikiem artylerii w Europie.
Q 11Jaka rakieta wyniosła Sputnika 1 na orbitę?
R-7
Sukces radziecki przyspieszył program amerykański, który dwa miesiące później bez powodzenia próbował wystrzelić satelitę Vanguard 1.
Q 12Kto jako pierwszy obywatel USA okrążył Ziemię w przestrzeni kosmicznej?
John Glenn
Pierwsze amerykańskie wejście na orbitę nastąpiło dopiero prawie rok po locie Gagarina.
Q 13Ile lat miał Jurij Gagarin podczas lotu Wostok 1?
27
Podczas misji 12 kwietnia 1961 roku kosmonauta wykonał jedno pełne okrążenie Ziemi w czasie około 1 godziny 48 minut.
Q 14Który angielski wynalazca pracował w XIX wieku nad udoskonaleniem celności rakiet?
Q 21Który pułkownik poleciał na pokładzie Shenzhou 5 jako pierwszy chiński astronauta?
Yang Liwei
Chiny dołączyły do grona państw, które samodzielnie wysłały człowieka w kosmos, kilkadziesiąt lat po ZSRR i USA.
Q 22Jaki odsetek Amerykanów uznał w ankiecie z 2003 roku program kosmiczny za „dobrą inwestycję”?
71%
Przeciwnego zdania było 21% ankietowanych; opinia publiczna generalnie popiera zarówno załogową, jak i bezzałogową eksplorację kosmosu.
Q 23Jaki program bezpośredniego lotu załogowego na Marsa promuje Robert Zubrin?
Mars Direct
Zubrin krytykował pomysły montowania pojazdu kosmicznego na orbicie, skłaniając się ku prostszemu, bezpośredniemu podejściu.
William Congreve
Rakiety były szeroko używane podczas wojen napoleońskich, a w 1814 roku także w bitwie o Baltimore.
Q 15Jaką masę miał Sputnik 1?
83 kg
Satelita krążył prawdopodobnie na wysokości około 250 km, a temperaturę i ciśnienie przekazywał bezpośrednio długością emitowanych impulsów.
Q 16Około którego roku pierwsze rakiety były w użyciu w Chinach?
970
Początkowo używano ich w obrzędach religijnych na cześć bogów, a od X do XII wieku także jako broni artyleryjskiej i fajerwerków.
Q 17Który fizyk i noblista twierdził, że w technice podróży kosmicznych nie osiągnięto przełomu?
Richard Feynman
Oponenci tej opinii wskazują, że obok danych planetarnych loty kosmiczne przyniosły mnóstwo technologii pobocznych, takich jak komputer czy laser.
Q 18Poniżej jakiego odsetka wydatków budżetu USA prawie zawsze mieści się eksploracja kosmosu?
0,5%
Krytycy argumentują, że ułamek budżetów misji kosmicznych miałby ogromny wpływ na walkę z chorobami i głodem na świecie.
Q 19Jaka rakieta wyniosła Explorera 1, pierwszego amerykańskiego satelitę?
Juno
Zespołem, który zbudował i wystrzelił tego satelitę 31 stycznia 1958 roku, kierował Wernher von Braun.
Q 20W ramach jakiej operacji niemieccy specjaliści od rakiet trafili po wojnie do USA?
Spinacz
Jako naziści nie mogli oficjalnie otrzymać azylu w Ameryce; Wernher von Braun sam poprowadził konwój pracowników programu rakietowego do linii amerykańskich.
Q 24Ile lat po locie Gagarina Chiny umieściły w kosmosie pierwszego astronautę?
42
Wiele innych krajów ma własne agencje kosmiczne, a Indie, Japonia i Francja samodzielnie umieściły na orbicie własne satelity.
Q 25Kto był głównym projektantem silników rakietowych w ZSRR?
Walentin Głuszko
Zaprojektował wiele silników używanych w radzieckich rakietach, ale stale pozostawał w konflikcie z Korolowem.
Q 26Jaką wysokość osiągnęła rakieta MW 18014 w pierwszym locie suborbitalnym w 1944 roku?
176 km
Była to rakieta typu A4, wystrzelona 20 czerwca 1944 roku; V-2 stała się pierwszym sztucznym obiektem, który znalazł się w kosmosie.
Q 27Kogo po śmierci Korolowa obarczono winą za przegraną ZSRR w wyścigu na Księżyc?
Wasilija Miszyna
Ten główny projektant podlegał bezpośrednio Korolowowi i był prawdopodobnie pierwszym Rosjaninem, który przyjrzał się przechwyconej rakiecie V2.
Q 28Kto zasugerował prezydentowi Kennedy’emu, by Amerykanie podjęli wyzwanie lotu na Księżyc?
Bob Gilruth
Szef Kosmicznej Grupy Zadaniowej był też dyrektorem 25 załogowych lotów kosmicznych; celem było odzyskanie pozycji lidera w wyścigu kosmicznym.
Q 29Kto w 1809 roku wyprowadził równanie znane dziś jako równanie Ciołkowskiego?
William Moore
Sam Ciołkowski zaproponował później stabilizatory żyroskopowe oraz chłodzenie komory spalania składnikami paliwa.
Q 30Kiedy Sputnik 1 spłonął w atmosferze?
3 stycznia 1958
Satelita miał dwa nadajniki radiowe pracujące na częstotliwościach 20 i 40 MHz.