Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Panna to największy gwiazdozbiór zodiaku i drugi co do wielkości na całym niebie. Starożytni widzieli w nim boginię z kłosem zboża, a dzisiejsi astronomowie – najbogatsze skupisko galaktyk, jakie możemy obserwować. Quiz sprawdza, ile wiesz o gwiazdach Panny, takich jak Spica czy Porrima, o Gromadzie w Pannie i Galaktyce Sombrero oraz o mitach, które od Babilonu po średniowiecze łączono z tą częścią nieba.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z kim utożsamiano gwiazdozbiór Panny w okresie średniowiecza?
Matka Boska
Niemal wszystkie starożytne kultury łączyły gwiazdy tej konstelacji z dziewicą lub boginią.
Q 02Przez kogo została porwana Persefona, królowa podziemia wiązana z Panną?
Pluton
W Mezopotamii z tą częścią nieba łączono Astarte, w Egipcie Izydę, a w Grecji także Atenę.
Q 03Która grecka bogini urodzaju, córka Chronosa i Rei, bywa utożsamiana z Panną?
Demeter
W tym micie bogini trzyma kłos pszenicy, którym jest Spica, najjaśniejsza gwiazda konstelacji.
Q 04Między którymi dwoma gwiazdozbiorami zodiaku rozciąga się Panna?
Lew i Waga
Konstelacja leży po obu stronach równika niebieskiego, a w Polsce najlepiej widać ją wiosną.
Q 05Przez co Spica jest często zakrywana ze względu na położenie blisko ekliptyki?
Księżyc
Rzadziej zakrywają ją także planety wędrujące wzdłuż ekliptyki.
Q 06Jakich obiektów gwiazdozbiór Panny zawiera najwięcej ze wszystkich konstelacji nieba?
Galaktyki
Panna leży daleko od płaszczyzny Drogi Mlecznej, dlatego nie ma w niej mgławic ani gromad otwartych.
Q 07Jak brzmi polska nazwa najjaśniejszej gwiazdy Panny?
Kłos
Nazwa nawiązuje do babilońskiego i greckiego wyobrażenia bogini trzymającej zboże.
Q 08Jaki trzyliterowy skrót nosi gwiazdozbiór Panny?
Vir
Łacińska nazwa konstelacji to Virgo, a jej dopełniacz, używany w nazwach gwiazd, brzmi Virginis.
Q 09Jak Rzymianie nazywali konstelację Panny, od imienia bogini żniw?
Ceres
Rzymianie, podobnie jak Babilończycy, wiązali tę część nieba z rolnictwem.
Q 10Któremu gwiazdozbiorowi Panna ustępuje wielkością jako jedynemu na całym niebie?
Hydra
Panna jest za to największym ze wszystkich gwiazdozbiorów zodiakalnych.
Q 11Która bogini, ważąca sprawiedliwość na pobliskiej Wadze, bywa utożsamiana z Panną?
Astrea
Sąsiedni gwiazdozbiór Wagi ma w tym micie być szalą, na której bogini odmierza sprawiedliwość.
Q 12Co oznacza łacińska nazwa „Vindemiator”, od której pochodzi nazwa gwiazdy ε Virginis?
Zbieracz winogron
Gwiazda leży 302 lata świetlne od Słońca, najdalej z jasnych gwiazd tworzących kształt litery Y.
Q 13Jaką figurę tworzą gwiazdy Alfa, Zeta, Delta i Gamma Panny?
Trapez
Ten centralny układ czterech gwiazd jest najłatwiej rozpoznawalną częścią konstelacji.
Z czego składa się Spica, najjaśniejsza gwiazda Panny?
Q 21Co widzieli w gwiazdach Panny starożytni Babilończycy?
Kłos z ziarnami i liść palmy
Babilończycy wiązali tę część nieba także z radliną ziemi rozrywaną pługiem, a więc z płodnością swoich pól.
Q 22W jakiej odległości od Słońca znajduje się Spica?
220 lat świetlnych
Pozostałe jasne gwiazdy Panny leżą bliżej: Zavijava 36, a Porrima 39 lat świetlnych od nas.
Q 23Jakiej rodziny gwiazd zmiennych „protoplastą” jest W Virginis?
Cefeid drugiej populacji
Ta grupa gwiazd pulsujących wzięła nazwę właśnie od swojego prototypu z gwiazdozbioru Panny.
Dwie niebieskie gwiazdy typu B
Dominującym składnikiem jest niebieski olbrzym, a drugim karzeł.
Q 15Kształt jakiej litery tworzą cztery jasne gwiazdy Panny, w tym Spica?
Y
Układ tworzą Spica, Porrima, Vindemiatrix oraz Zavijava, czyli beta tej konstelacji.
Q 16Ile gwiazd gwiazdozbioru Panny można dostrzec nieuzbrojonym okiem?
95
Gwiazdy Panny są blade i dostrzec je można tylko na bardzo ciemnym niebie.
Q 17Gwiazdy zmienne jakiego typu, takie jak R Vir czy S Vir, występują w Pannie?
Mira Ceti
W maksimum jasności można je oglądać przez zwykłą lornetkę.
Q 18Który bóg umieścił Erigonę na niebie jako gwiazdozbiór Panny?
Dionizos
Ten sam bóg przekazał wcześniej ojcu Erigony tajemnicę wyrobu wina.
Q 19Jakiego typu gwiazdą jest Minelauva, czyli δ Virginis?
Czerwony olbrzym
Minelauva leży 202 lata świetlne od Słońca i współtworzy centralny trapez konstelacji.
Q 20Jak miała na imię grecka bogini sprawiedliwości, córka Zeusa i Temidy, utożsamiana z Panną?
Dike
Według mitu opuściła Ziemię i wzleciała do nieba, gdy zachowanie ludzi stawało się coraz gorsze.
Q 24O ile są oddalone od siebie dwa składniki Spiki?
15 mln km
To dystans dziesięciokrotnie mniejszy niż odległość Ziemi od Słońca.
Q 25Czyją córką była Erigona, mityczna postać wiązana z gwiazdozbiorem Panny?
Ikariosa
Erigona powiesiła się, gdy dowiedziała się, że pijani pasterze zamordowali jej ojca.
Q 26Ile razy jaśniejsza od Słońca jest łączna jasność obu składników Spiki?
2100
Spica jest 14. pod względem jasności gwiazdą na całym niebie.
Q 27Z jakim okresem pulsuje gwiazda zmienna W Virginis?
17 dni
W Vir to żółty olbrzym, ważny w historii badań gwiazd zmiennych.
Q 28Jak nazywa się żółtobiała gwiazda ciągu głównego oznaczona jako β Virginis?
Zavijava
Leży zaledwie 36 lat świetlnych od Słońca, znacznie bliżej niż Spica.
Q 29Ile mas Słońca ma Vindemiatrix, żółty olbrzym oznaczony ε Virginis?
2,6
Vindemiatrix służy astronomom badającym widma gwiazd jako tak zwany standard.
Q 30W którym roku składniki układu podwójnego Porrima ponownie znajdą się blisko siebie?
2174
Ostatnio obie gwiazdy były blisko siebie w maju 2005 roku; okres ich obiegu wynosi około 170 lat.