Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Makemake to jedna z największych planet karłowatych Układu Słonecznego. Krąży daleko za orbitą Neptuna, a jej powierzchnię skuwa lód. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jej odkryciu i nazwie, orbicie, rozmiarach, temperaturze oraz o księżycu wypatrzonym dopiero po latach. Pytania mają różny poziom trudności: od podstaw po liczby dla prawdziwych miłośników astronomii.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Którego kosmicznego teleskopu dane ujawniły pierwszy księżyc Makemake?
Hubble’a
O odkryciu poinformowano wiosną, ponad dekadę po znalezieniu samej planety karłowatej.
Q 02Na jaki kolor barwią Makemake promienie Słońca reagujące z lodem na powierzchni?
czerwony
Powierzchnia odbija przy tym bardzo dużo światła, bo ma wysokie albedo.
Q 03Która wyspa jest kolebką wierzeń w boga Make-make?
Wyspa Wielkanocna
Od imienia tego bóstwa pochodzi nazwa planety karłowatej odkrytej w 2005 roku.
Q 04Którą co do wielkości rozpoznaną planetą karłowatą jest Makemake?
czwartą
W katalogu planetoid ciało to figuruje pod numerem 136472.
Q 05Kim w wierzeniach jest Make-make, od którego pochodzi nazwa planety karłowatej?
stwórcą ludzkości
Wcześniej obiekt znany był pod tymczasowym oznaczeniem 2005 FY9.
Q 06Który obiekt ogłoszony razem z Makemake wydawał się początkowo większy od Plutona?
Eris
Tego samego dnia świat dowiedział się też o nieco mniejszej Haumei.
Q 07Do jakiej grupy obiektów transneptunowych zalicza się planetę karłowatą Makemake?
plutoidy
Tę kategorię i status planety karłowatej przyznano mu jednocześnie z nadaniem nazwy.
Q 08Ile procent średnicy Plutona stanowi w przybliżeniu średnica Makemake?
60%
Mimo to należy do największych znanych ciał krążących za orbitą Neptuna.
Q 09W którym obserwatorium odkryto planetę karłowatą Makemake?
Palomar
Odkrycia dokonano 31 marca 2005, a obiekt oznaczono początkowo jako 2005 FY9.
Q 10W którym roku planeta karłowata Makemake otrzymała swoją nazwę?
2008
Nazwę nadano 11 lipca, ponad trzy lata po odkryciu obiektu.
Q 11W pobliżu jakiego punktu orbity temperatura powierzchni Makemake może wzrosnąć do 34 K?
peryhelium
Byłby to wzrost zaledwie o kilka kelwinów względem temperatury notowanej z dala od Słońca.
Q 12Ile kilometrów średnicy ma w przybliżeniu planeta karłowata Makemake?
1430
To bardzo duży obiekt jak na ciało krążące za orbitą Neptuna.
Q 13Jaki lód najprawdopodobniej pokrywa powierzchnię Makemake?
metanowy i etanowy
Taki lód może się utrzymać dzięki skrajnie niskiej temperaturze tego odległego globu.
Q 14Jaką nieformalną nazwę nosił Makemake, zanim otrzymał oficjalne imię?
Q 21Ile wynosi w przybliżeniu albedo planety karłowatej Makemake?
0,81
Tak wysoka wartość oznacza, że powierzchnia odbija większość padającego na nią światła.
Q 22W jakiej odległości od Makemake, liczonej w kilometrach, dostrzeżono jego księżyc?
20 000
Satelitę znaleziono w danych zebranych przez teleskop kosmiczny.
Q 23Na ile kilometrów wstępnie oszacowano średnicę księżyca Makemake?
180
To wielokrotnie mniej niż średnica samej planety karłowatej.
Q 24Ile jednostek astronomicznych dzieliło Makemake od Słońca w 2025 roku?
Easterbunny
Przezwisko oznacza wielkanocnego zajączka; odkrycia dokonano pod koniec marca.
Q 15Ile lat potrzebuje Makemake na jeden obieg wokół Słońca?
306
Od odkrycia w 2005 roku obiekt pokonał więc tylko niewielki wycinek swojej orbity.
Q 16W którym roku poinformowano o odkryciu pierwszego księżyca Makemake?
2016
Wiadomość ogłoszono 26 kwietnia, a w oznaczeniu satelity widnieje rok wcześniejszy: S/2015.
Q 17Jak naukowcy nieformalnie nazywają księżyc planety karłowatej Makemake?
MK 2
Jego oficjalne oznaczenie to S/2015 (136472) 1.
Q 18Ile wynosi w przybliżeniu średnia temperatura planety karłowatej Makemake?
30 K
To zaledwie kilkadziesiąt stopni powyżej zera absolutnego.
Q 19Którego pierwiastka, inaczej niż na Plutonie, jest na powierzchni Makemake mało?
azotu
Przyczyna tej różnicy pozostaje dotąd nieznana.
Q 20Pod jakim kątem orbita Makemake jest nachylona do płaszczyzny ekliptyki?
29°
Tor ruchu tego ciała jest przy tym umiarkowanie eliptyczny.
52,7
Odległość ta wciąż rosła, bo obiekt zbliżał się do najdalszego punktu swojej orbity.
Q 25Ile co najmniej dni trwa obieg księżyca Makemake, jeśli krąży on po orbicie kołowej?
12
Satelitę ogłoszono jedenaście lat po odkryciu samej planety karłowatej.
Q 26Ile godzin trwa obrót Makemake wokół osi według krótszego z podawanych okresów?
7,77
Okres obrotu nie jest pewny: podawana jest również wartość blisko trzykrotnie dłuższa.
Q 27Ile kilometrów ma długa oś planety karłowatej Makemake?
1502
Niepewność tego pomiaru sięga kilkudziesięciu kilometrów; oś między biegunami jest krótsza.
Q 28Ile wynosi w przybliżeniu mimośród orbity planety karłowatej Makemake?
0,162
Taki mimośród oznacza orbitę umiarkowanie eliptyczną, wyraźnie odbiegającą od okręgu.
Q 29Ile godzin wynosi dłuższy z dwóch podawanych okresów obrotu Makemake?
22,8266
Druga z podawanych wartości jest znacznie krótsza i oznaczałaby bardzo szybki obrót.