Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Pierwszy rok życia to czas najintensywniejszych przemian w całym życiu człowieka: od noworodka, który przesypia większość dnia, po dziecko, które siada, chwyta obiema rękami i reaguje na swoje imię. Ten quiz sprawdza, co wiesz o rozwoju niemowlęcia miesiąc po miesiącu – karmieniu, śnie, pierwszych dźwiękach i zębach. Druga część dotyczy bliźniąt: jak często się rodzą, czym różnią się jednojajowe od dwujajowych i skąd biorą się bliźnięta syjamskie.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Ile mniej więcej trwa okres niemowlęcy?
12 miesięcy
Okres ten wyodrębnia się z uwagi na mnogość i intensywność przemian zachodzących wtedy w organizmie dziecka – fizycznych, umysłowych i psychicznych.
Q 02Przez ile miesięcy życia niemowlę powinno być karmione wyłącznie pokarmem matki?
6 miesięcy
Później dziecko nadal dostaje pokarm kobiecy, ale już razem z produktami uzupełniającymi.
Q 03Jak nazywa się okres obejmujący pierwszy miesiąc życia dziecka?
Noworodkowy
Niemowlę to dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku życia; pierwszy miesiąc jest w tym czasie etapem wyróżnionym osobno.
Q 04Jak bardzo są do siebie podobne bliźnięta dwujajowe?
Jak zwykłe rodzeństwo
Ich materiał genetyczny jest różny, więc mogą mieć nawet różną płeć.
Q 05Jak inaczej nazywa się bliźnięta syjamskie?
Zrośnięte
To wada patologicznego połączenia między częściami ciała bliźniąt jednojajowych, szacowana na od 1:50 000 do 1:100 000 urodzeń.
Q 06Jak według najnowszych standardów niemowlę powinno być karmione piersią?
Na żądanie
W pierwszym okresie niemowlę przesypia większość dnia i budzi się właściwie tylko po to, by jeść.
Q 07Jak inaczej nazywa się bliźnięta dwujajowe?
Dizygotyczne
Rodzą się z ciąży bliźniaczej heterozygotycznej, w której zapłodnione zostały dwie komórki jajowe wyprodukowane jednocześnie przez jajniki.
Q 08Jakie pokarmy uzupełniające podaje się niemowlęciu najpierw po szóstym miesiącu życia?
Papki
Dopiero w kolejnym kroku do jadłospisu trafiają pokarmy stałe.
Q 09Około którego miesiąca życia pojawiają się u niemowlęcia zęby mleczne?
7.
W tym samym czasie dziecko wydaje dźwięki sylabowe, powtarzając te same sylaby, i kojarzy usłyszane słowa z przedmiotami.
Q 10Jak nazywa się bardziej świadome formułowanie dźwięków przez niemowlę około 6. miesiąca?
Gaworzenie
W tym wieku dziecko chwyta już wszystko, co jest w jego zasięgu, i posługuje się obiema rękami.
Q 11Jaki los spotyka zdecydowaną większość bliźniąt zrośniętych?
Rodzą się martwe lub umierają tuż po urodzeniu
Szacunki częstości tej wady nie uwzględniają poronień, więc rzeczywista skala zjawiska jest większa.
Q 12Na co reaguje niemowlę, które rozpoznaje już usłyszane słowa i kojarzy je z przedmiotami?
Swoje imię
Dzieje się to mniej więcej wtedy, gdy wyrzynają się pierwsze zęby mleczne i dziecko zaczyna powtarzać te same sylaby.
Q 13Co robi niemowlę około 6. miesiąca, gdy leży na plecach i jest trzymane za rączki?
Podciąga się do siedzenia
Q 21W której dziedzinie nauki wyodrębnia się okres niemowlęcy ze względu na wagę rozwoju dziecka?
Psychologia rozwojowa
To czas intensywnego rozwoju fizycznego, umysłowego oraz psychicznego, a pierwszy miesiąc życia stanowi w nim osobny etap.
Q 22Kto pod względem genetycznym odpowiada za narodziny bliźniąt jednojajowych?
Matka
Sama przyczyna podziału zygoty pozostaje nieznana – wiadomo tylko, po której stronie leży genetyczna skłonność.
Q 23Z jakiego powodu bliźnięta syjamskie nigdy nie różnią się płcią?
Są nierozdzielonymi bliźniętami jednojajowymi
W tym samym wieku dziecko chwyta wszystko w swoim zasięgu i zaczyna świadomiej formułować dźwięki.
Q 14Jak nazywa się wydawanie pierwszych nieartykułowanych dźwięków przez niemowlę?
Głużenie
Zaczyna się około 2. lub 3. miesiąca życia; w tym samym czasie uśmiech dziecka staje się coraz bardziej świadomy.
Q 15Jak inaczej określa się bliźnięta jednojajowe, zwane też naturalnymi klonami?
Monozygotyczne
Takie bliźnięta mają identyczny materiał genetyczny, dlatego wyglądają tak samo.
Q 16Co mają osobne bliźnięta dwujajowe w łonie matki?
Worki owodniowe i łożyska
Łożyska nazywa się też kosmówkami; u bliźniąt jednojajowych w okresie zarodkowym są one najczęściej wspólne.
Q 17Jak nazywa się moment, w którym dziecko potrafi samodzielnie utrzymać postawę pionową?
Pionizacja
Właśnie ta umiejętność wyznacza koniec okresu niemowlęcego, który zaczyna się w chwili narodzin.
Q 18Do ilu godzin nocnego snu stopniowo zmniejsza się sen niemowlęcia?
12 godzin
Do tego dochodzi jeszcze parę godzin drzemek w ciągu dnia.
Q 19Na ile porodów przypada u człowieka w przybliżeniu jedna ciąża bliźniacza?
80
Ciąża bliźniacza to rodzaj ciąży wielopłodowej, w której w macicy rozwijają się jednocześnie dwa płody.
Q 20Ile snu na dobę rekomenduje się obecnie niemowlętom w wieku 4–11 miesięcy?
12–15 godzin
Opisane normy są przeciętne – indywidualny rozwój dziecka zależy od wielu czynników, w tym genetycznych.
Bardzo często podczas operacji rozdzielenia umiera jedno z bliźniąt; zabieg jest tym trudniejszy, im więcej narządów jest wspólnych.
Q 24Na ile urodzeń przypada statystycznie jedna para bliźniąt jednojajowych?
250–300
To około 0,3–0,4% wszystkich ciąż; statystyka jest podobna na całym świecie.
Q 25Co prowadzi do narodzin czworaczków jednojajowych?
Ponowny podział zygot bliźniaczych
Bliźnięta jednojajowe, nawet wychowywane osobno, mogą mieć zupełnie inne upodobania – osobowość w dużym stopniu kształtuje otoczenie.
Q 26Po ilu dniach od zapłodnienia następuje zbyt późny podział dający bliźnięta syjamskie?
14
Podział jest wtedy nie tylko późny, ale i niecałkowity – im później nastąpi, tym więcej organów bliźnięta będą miały wspólnych.
Q 27Jaka jest śmiertelność w ciąży bliźniaczej jednokosmówkowej, jednoowodniowej?
50%
Dla porównania w ciąży dwukosmówkowej, dwuowodniowej śmiertelność wynosi 9%, a w jednokosmówkowej, dwuowodniowej – 25%.
Q 28Ile potwierdzonych przypadków bliźniąt dwujajowych o różnych ojcach znano dotąd na świecie?
Siedem
Jeden z tych przypadków odnotowano w Polsce; jest to możliwe, bo każde z bliźniąt powstaje z osobnej komórki jajowej.
Q 29Jaki odsetek ciąż bliźniąt jednojajowych stanowi typ jednokosmówkowy, dwuowodniowy?
68%
To najczęstszy wariant, powstający przy podziale zygoty między 4. a 8. dniem od zapłodnienia.
Q 30W których dniach po zapłodnieniu dzieli się zygota w ciąży dwukosmówkowej, dwuowodniowej?
1.–3.
To najwcześniejszy typ podziału; odpowiada za 30% ciąż bliźniąt jednojajowych i ma najniższą śmiertelność – 9%.