Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Przeziębienie to najpowszechniejsza choroba zakaźna człowieka – wywołuje ją ponad 200 wirusów, a dorośli chorują na nie kilka razy w roku. Quiz sprawdza wiedzę o objawach i przebiegu choroby, drogach zakażenia, roli snu i pogody, a także o tym, co naprawdę pomaga: od mycia rąk po cynk, jeżówkę i leki przeciwgorączkowe. Osobne pytania dotyczą historii badań – papirusu Ebersa, odkrycia rinowirusa w Common Cold Unit – oraz samych rinowirusów i ich biologii.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaki wpływ mają antybiotyki na wirusy powodujące przeziębienie?
Żaden
Mimo to antybiotyki są powszechnie przepisywane, często pod presją oczekiwań pacjentów.
Q 02Jakie dwa leki przeciwgorączkowe łagodzą objawy przeziębienia?
Ibuprofen i paracetamol
Leków przeciwkaszlowych nie zaleca się dzieciom ze względu na brak dowodów skuteczności i potencjalne szkody.
Q 03Czym zaleca się przepłukiwać gardło przy przeziębieniu?
Ciepłą słoną wodą
Do zasadnych metod leczenia zachowawczego zalicza się też odpoczynek i przyjmowanie płynów.
Q 04Dlaczego trudno opracować szczepionkę przeciw przeziębieniu?
Zbyt wiele szybko mutujących wirusów
Z tego powodu stworzenie szczepionki skutecznej na szerszą skalę uważa się za mało prawdopodobne.
Q 05Standardowa suplementacja czym nie obniża ryzyka przeziębienia?
Witaminą C
Wyjątkiem są specyficzne przypadki, np. osoby ćwiczące fizycznie w niskich temperaturach.
Q 06Ponad ile różnych wirusów może wywoływać przeziębienie?
200
Najpowszechniejszymi sprawcami choroby są rinowirusy, ale często obecny jest więcej niż jeden wirus naraz.
Q 07Przez które części ciała wirusy przeziębienia przeniesione z dłoni wnikają do organizmu?
Oczy i nos
Wirusy potrafią długo przetrwać w środowisku, zanim trafią na dłonie kolejnej osoby.
Q 08Jak długo maksymalnie mogą utrzymywać się niektóre objawy przeziębienia?
Trzy tygodnie
Większość objawów mija jednak w ciągu tygodnia, a przebieg choroby jest zazwyczaj łagodny.
Q 09Który objaw przeziębienia zwykle nie występuje u dorosłych, ale jest częsty u małych dzieci?
Gorączka
U dorosłych kaszel przy przeziębieniu jest zazwyczaj łagodny w porównaniu z tym, który towarzyszy grypie.
Q 10Jakim mianem często określa się przeziębienie?
Zapalenie nosogardzieli
Chorobę najczęściej rozpoznają sami chorzy, a typu wirusa zwykle nie da się ustalić na podstawie objawów.
Q 11Jakie dwa czynniki powiązano z większym ryzykiem infekcji po ekspozycji na rinowirusy?
Niedobór snu i niedożywienie
Sądzi się, że oba czynniki osłabiają funkcje immunologiczne organizmu.
Q 12Co nie zostało udowodnione jako droga przenoszenia wirusów przeziębienia w samolotach?
Recyrkulacja powietrza
Pasażerowie siedzący blisko osoby zainfekowanej są jednak bardziej narażeni na zarażenie.
Q 13Suplementacja jakim pierwiastkiem może zmniejszać częstość przeziębień?
Cynk
Duże dawki tego pierwiastka w tabletkach do ssania mogą też skracać czas trwania objawów.
Q 21Jak nazywa się najstarsze pisemne źródło medyczne, w którym opisano przeziębienie?
Papirus Ebersa
Egipski dokument spisano przed XVI wiekiem p.n.e., a przyczyny choroby poznano dopiero w latach 50. XX wieku.
Q 22Do jakiej rodziny wirusów należą rinowirusy?
Pikornawirusy
Ich nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego nos.
Q 23U jakiego odsetka przeziębionych dochodzi do zapalenia ucha?
30%
Zapalenie zatok jako powikłanie dotyka około 8% chorych.
Q 24Nadużywanie jakiego leku bez recepty doprowadziło do jego zakazu w wielu krajach?
Q 14Preparaty z jakiej rośliny skracają czas trwania objawów przeziębienia?
Jeżówka
Skuteczność takich suplementów może różnić się w zależności od ich rodzaju.
Q 15Przez ile pierwszych dni objawów przeziębienie rinowirusowe jest najbardziej zaraźliwe?
Trzy dni
Po tym okresie możliwość zarażenia innych znacznie maleje.
Q 16Jakie dwa objawy u dorosłych zwiększają prawdopodobieństwo grypy zamiast przeziębienia?
Kaszel i gorączka
Między oboma stanami chorobowymi istnieje jednak wiele podobieństw i łatwo je pomylić.
Q 17U jakiego odsetka osób przeziębionych występuje kaszel?
50%
Ból gardła dotyka około 40% chorych, a wielu przeziębionych skarży się też na bóle mięśniowe.
Q 18Ile razy większe jest ryzyko infekcji u osób śpiących poniżej 7 godzin niż u śpiących ponad 8?
Trzy razy
Badanie dotyczyło osób celowo wystawionych na kontakt z rinowirusem.
Q 19Jaki odsetek przeziębień wywołuje rinowirus, najczęstszy sprawca tej choroby?
30–80%
Rinowirus ma 99 znanych serotypów, co utrudnia wytworzenie trwałej odporności.
Q 20W ciągu ilu godzin od ekspozycji pojawiają się objawy przeziębienia?
16–72 godzin
Objawy nasilają się między drugim a czwartym dniem od pojawienia się infekcji.
Dekstrometorfan
Nie wykazano, by leki przeciwkaszlowe były skuteczniejsze od prostych leków przeciwbólowych.
Q 25Jaka temperatura jest optymalna dla rozwoju rinowirusów?
33–34 °C
Taka temperatura panuje w przewodach nosowych, dlatego wirusy rzadko atakują cieplejsze dolne drogi oddechowe.
Q 26Który wirus przeziębienia przyczynia się do uszkodzenia nabłonka nosa?
RSV
Tym wirusem można się zarazić zarówno przez kontakt bezpośredni, jak i drogą powietrzną.
Q 27W którym kraju w 2009 roku ograniczono leki na przeziębienie bez recepty dla małych dzieci?
Kanada
Powodem było potencjalne ryzyko przy nieudowodnionych korzyściach ze stosowania tych preparatów.
Q 28W którym roku w brytyjskim Common Cold Unit odkryto rinowirusa?
1956
Instytut założyła dziesięć lat wcześniej Medical Research Council, brytyjska Rada Badań Medycznych.
Q 29Co według badań CCU z lat 70. XX w. częściowo chroniło przed rinowirusem w fazie inkubacji?
Interferon
Mimo obiecujących wyników nie udało się opracować dokładnej metody leczenia.
Q 30W którym roku rozwiązano brytyjski Common Cold Unit?
1989
Dwa lata wcześniej pracownicy instytutu zakończyli badania nad pastylkami z glukonianem cynku.