Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Śnieg to opad kryształków lodu, które w chmurach rosną wokół drobin pyłu i łączą się w płatki. O ich kształcie decydują temperatura, wilgotność i ciśnienie powietrza. W quizie sprawdzisz, jak powstają śnieżynki, czym różnią się śnieżyca, zawieja i zamieć oraz gdzie śnieg pada poza Ziemią. Część pytań dotyczy pokrywy śnieżnej w górach: rodzajów śniegu, lawin i sposobów ochrony przed nimi.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak potocznie nazywa się śnieg świeżo upadły?
puch
To jedna z warstw pokrywy śnieżnej branych pod uwagę przy ocenie zagrożenia lawinowego.
Q 02Ile ramion ma większość płaskich kryształków śniegu?
sześć
Każde ramię rośnie niezależnie, a mimo to wszystkie przyjmują niemal ten sam kształt, czego nauka wciąż w pełni nie wyjaśniła.
Q 03Jak meteorolodzy nazywają po prostu obfite opady śniegu?
śnieżyca
Sam śnieg tworzą kryształki lodu łączące się w płatki, które po opadnięciu układają się w porowatą pokrywę.
Q 04Jakie popularne przekonanie dotyczy płatków śniegu?
nie ma dwóch identycznych
Różnice w symetrycznej budowie kryształków łatwo zauważyć, więc trudno trafić na parę, która gołym okiem wygląda tak samo.
Q 05Co stanowi naturalny hamulec dla lawin na górskich stokach?
las
Stoki porośnięte roślinnością są mniej lawiniaste, dlatego zalesianie należy do metod ochrony.
Q 06Co powoduje powstawanie śniegu nazywanego przemysłowym?
działalność człowieka
To jeden z kilku wyróżnianych rodzajów opadów śnieżnych, obok między innymi krup śnieżnych i śniegu ziarnistego.
Q 07Co uchodzi za najprostszą i najskuteczniejszą metodę ochrony przed lawinami?
unikanie zagrożonych miejsc
Dotyczy to zarówno wędrówek po górach, jak i na przykład wyboru miejsca na budowę domu.
Q 08Co musi towarzyszyć obfitym opadom śniegu, by nazwać je zawieją?
silny wiatr
Kiedy takie zjawisko unosi dodatkowo śnieg, który już wcześniej spadł, mówi się o zamieci śnieżnej.
Q 09Jaki śnieg, oprócz padającego, porywa wiatr podczas zamieci śnieżnej?
leżący już na ziemi
Unoszony w powietrzu śnieg poważnie ogranicza wtedy widoczność.
Q 10Który górski krzew znacznie ogranicza ruchomość pokrywy śnieżnej na stokach?
kosodrzewina
Roślinność to tak zwana stabilizacja biologiczna stoku – dobiera się ją do wysokości, na której ma rosnąć.
Q 11Na czym zaczyna się kondensacja lodu, z której wyrasta kryształek śniegu?
cząstce pyłu
Z takiego zarodka wyrasta najpierw płaski sześciokątny kryształ, a dopiero potem jego rozgałęzienia.
Q 12Skąd bierze się to, że każdy kryształek śniegu ma inny kształt?
unikalne zmiany warunków w chmurze
Wzrost kryształka jest bardzo wrażliwy nawet na niewielkie wahania temperatury i wilgotności.
Q 13Najgwałtowniejszą postacią jakich ruchów jest lawina?
masowych
Mimo gwałtowności występowanie lawin da się w pewnym stopniu przewidywać, a szlaki ich schodzenia monitorować.
Q 21Co sprawia, że ramiona jednego kryształka śniegu rosną jednolicie?
wspólna podróż przez te same warunki
Wędrując przez chmurę, cały kryształek doświadcza tych samych zmian temperatury i wilgotności w tym samym momencie.
Q 22Przy jakim nachyleniu stoku najłatwiej powstają lawiny śnieżne?
25–50°
Lawinom sprzyjają też stoki gładkie i porośnięte trawą, strome żleby, rynny oraz kotły.
Q 23Jaki kształt przyjmuje kryształ śniegu rosnący w pionie w temperaturze poniżej –20 °C?
igła
Taki sam wzrost zachodzi między –5 a –10 °C, gdy lód chętniej osadza się na powierzchniach kryształu.
Q 14Od temperatury, wilgotności i jakiego jeszcze czynnika zależy forma kryształków śniegu?
ciśnienia powietrza
Zależnie od tych warunków zamiast płaskich gwiazdek powstają też kolumny, płytki i grudki.
Q 15W jakim procesie para wodna w chmurach zamienia się wprost w kryształy lodu?
resublimacja
Słowo „płatek” bywa używane także dla pojedynczego kryształka, choć ściśle oznacza strukturę złożoną z wielu kryształów.
Q 16Jak nazywa się lawina z osuniętej warstwy śniegu niezwiązanej jeszcze z podłożem?
deska śnieżna
Taka lawina może też ruszyć po oderwaniu się nawisu śnieżnego.
Q 17Z jakiego śniegu powstaje welon pyłu w lawinie pyłowej?
świeżego i puszystego
Taka lawina schodzi po obfitych opadach i pędzi z prędkością około 200 km/h.
Q 18Jakim fachowym terminem meteorolodzy określają opady takie jak śnieg?
hydrometeor
Kryształki lodu łączą się w płatki, a po opadnięciu tworzą porowatą pokrywę, którą również nazywa się śniegiem.
Q 19W których górach wilgotność padającego śniegu może spadać do poziomu 3–5%?
Góry Skaliste
Dla porównania śnieg w Alpach ma przeważnie ponad 15% wilgotności.
Q 20Która sonda zaobserwowała opady śniegu na Marsie?
Phoenix
Marsjański śnieg nie dotarł jednak do powierzchni planety – sublimował po drodze.
Q 24Który rodzaj lawiny powstaje w czasie nagłych odwilży lub opadów deszczu?
gruntowa
Masa mokrego śniegu głęboko eroduje wtedy podłoże i niszczy roślinność.
Q 25Jak nazywa się zlodowaciała warstwa na śniegu powstała wskutek nagrzewania i zamarzania?
szreń
Powstała w ten sposób skorupa ma różną grubość, a jej odmianą jest lodoszreń.
Q 26Poniżej jakiej średnicy mieszczą się ziarenka lodu w opadzie śniegu ziarnistego?
1 mm
Ziarenka takiego opadu są nie tylko bardzo małe, ale też nieprzezroczyste.
Q 27Które części kryształu śniegu lód obrasta chętniej w temperaturze od –1 do –5 °C?
krawędzie
To samo dzieje się między –10 a –20 °C; w obu zakresach kryształ rozrasta się wtedy na boki.
Q 28Powyżej ilu centymetrów jednorazowy opad śniegu sprzyja powstawaniu lawin?
20 cm
Zagrożenie zwiększają także opady deszczu, i to o każdej porze roku.
Q 29Jak wysoko nad lądownikiem płynęły chmury, z których na Marsie padał śnieg?
4 km
Opad, który znika, zanim dotrze do powierzchni, meteorolodzy nazywają virgą.
Q 30Jak nazywa się siły międzycząsteczkowe, które wraz z tarciem utrzymują śnieg na zboczu?
kohezja
Gdy równowagę tych sił zachwieje na przykład świeży opad, materiał zaczyna się osuwać, spełzać lub spływać.