Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Stephen Hawking był brytyjskim fizykiem teoretycznym, który badał Wielki Wybuch i czarne dziury, a jako popularyzator trafił do milionów czytelników. Quiz sprawdza wiedzę o jego dzieciństwie i studiach, chorobie, z którą żył ponad pół wieku, najważniejszych odkryciach, słynnych zakładach z innymi fizykami, książkach i występach w telewizji. Pytania mają różny poziom: od faktów znanych każdemu po szczegóły dla prawdziwych znawców.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką chorobę zdiagnozowano u Stephena Hawkinga, gdy miał 21 lat?
stwardnienie zanikowe boczne
Jego postać choroby okazała się wyjątkowo przewlekła: chorował ponad pięćdziesiąt lat, choć już dziesięć lat przeżycia uchodzi za ewenement.
Q 02W którym mieście urodził się Stephen Hawking 8 stycznia 1942 roku?
Oksford
Był pierwszym dzieckiem biologa Franka Hawkinga i jego żony Isobel; miał dwie młodsze siostry i adoptowanego brata.
Q 03Który prezydent USA uhonorował Stephena Hawkinga Medalem Wolności w 2009 roku?
Barack Obama
Prezydencki Medal Wolności to najwyższe odznaczenie cywilne Stanów Zjednoczonych; fizyk był też komandorem Orderu Imperium Brytyjskiego.
Q 04Jaki akcent miał syntezator mowy DECtalk, z którego bardzo długo korzystał Stephen Hawking?
amerykański
Pytany, czemu nie zmienia przestarzałego urządzenia, odparł, że nie słyszał lepiej brzmiącego głosu i że się z nim identyfikuje.
Q 05W której londyńskiej świątyni złożono w 2018 roku urnę z prochami Stephena Hawkinga?
Opactwo Westminsterskie
Urna spoczęła 15 czerwca obok grobów Izaaka Newtona i Karola Darwina; uroczystości pogrzebowe odbyły się wcześniej w Cambridge.
Q 06Z kim Stephen Hawking udowodnił twierdzenie o osobliwościach czasoprzestrzennych?
Roger Penrose
Twierdzenie pokazuje, że ogólna teoria względności Einsteina zawiera osobliwości; uchodzi za jedno z największych osiągnięć Hawkinga.
Q 07Na nieodnalezienie której cząstki Stephen Hawking postawił w 2008 roku 100 dolarów?
bozon Higgsa
Zakład ogłosił z okazji uruchomienia LHC i dodał, że taki wynik byłby bardziej interesujący; chodziło o ostatnią brakującą cząstkę modelu standardowego.
Q 08Ile lat życia dawali lekarze Stephenowi Hawkingowi tuż po postawieniu diagnozy?
2 do 3
Diagnoza odebrała mu motywację do pracy nad doktoratem i wpędziła w depresję; punktem zwrotnym stało się małżeństwo z Jane Wilde.
Q 09Jaką dyscyplinę sportu uprawiał Stephen Hawking w czasie studiów licencjackich?
wioślarstwo
Należał do czwórki i wspominał, że była to ulga w przytłaczającej nudzie studiów; w młodości jeździł też konno.
Q 10W jakiej roli Stephen Hawking wystąpił gościnnie w serialu „Star Trek: Następne pokolenie”?
własny hologram
Pojawił się w odcinku „Descent, Part I”; samego siebie zagrał też w specjalnym rocznicowym odcinku serialu „Czerwony karzeł”.
Q 11W ceremonii otwarcia jakiej imprezy w Londynie wystąpił Stephen Hawking 29 sierpnia 2012 roku?
igrzyska paraolimpijskie
Była to XIV letnia edycja tej imprezy. Hawking przez większość dorosłego życia był częściowo sparaliżowany i pozbawiony mowy.
Q 12W którym roku Stephen Hawking ożenił się z Jane Wilde?
1965
Jane opiekowała się nim do 1991 roku, kiedy sąd orzekł separację; później opublikowała pamiętnik opisujący ich związek.
Q 13Kim z zawodu była Elaine Mason, którą Stephen Hawking poślubił w 1995 roku?
pielęgniarką
Elaine wcześniej się nim opiekowała, a jej poprzedni mąż David Mason skonstruował dla Hawkinga pierwszy syntezator mowy.
Q 21Co, oprócz masy i ładunku elektrycznego, w pełni opisuje czarną dziurę według Johna Wheelera?
moment pędu
Matematyczny dowód tego twierdzenia Hawking wyprowadził razem z Brandonem Carterem, Wernerem Israelem i Davidem C. Robinsonem.
Q 22Kto był promotorem doktoratu Stephena Hawkinga w Cambridge?
Dennis Sciama
Promotor podsuwał mu trudne, angażujące wyobraźnię projekty, dzięki czemu Hawking po ustabilizowaniu się stanu zdrowia wrócił do pracy naukowej.
Q 23Na czym zamocowano czujnik podczerwieni, którym Hawking sterował mową pod koniec życia?
oprawce okularów
Q 14Dlaczego rodzina Hawkingów wyjechała z Londynu przed narodzinami Stephena w 1942 roku?
zagrożenie bombardowaniami
Wyjazd był tylko chwilowy: po narodzinach syna Hawkingowie wrócili do stolicy, a w 1950 roku przenieśli się do St Albans.
Q 15Do którego miejsca na Ziemi Hawking porównał początek Wszechświata w modelu bez krawędzi?
biegun północny
Z takiego punktu nie da się podróżować dalej na północ, więc nie stanowi on krawędzi; model powstał we współpracy z Jimem Hartlem.
Q 16Przez ile tygodni „Krótka historia czasu” była na liście bestsellerów „British Sunday Times”?
237
To ponad cztery lata, czas rekordowy. Była to pierwsza z kilku popularnonaukowych książek, które Stephen Hawking opublikował za życia.
Q 17W jakim ośrodku przebywał Stephen Hawking w 1985 roku, gdy zachorował na zapalenie płuc?
CERN
Choroba zagrażała jego życiu; konieczna była tracheotomia, po której stracił mowę i zaczął porozumiewać się za pomocą syntezatora.
Q 18Jaka dziedzina była specjalnością Franka Hawkinga, ojca słynnego fizyka?
medycyna tropikalna
Frank Hawking kierował wydziałem parazytologii w National Institute for Medical Research.
Q 19Do praw której dziedziny fizyki są analogiczne prawa mechaniki czarnych dziur Hawkinga?
termodynamiki
Cztery takie prawa Hawking zaproponował we współpracy z Jamesem M. Bardeenem i Brandonem Carterem.
Q 20Po ilu latach małżeństwa Stephen Hawking i Jane Wilde ostatecznie się rozwiedli?
30
Z tego małżeństwa Hawking miał troje dzieci: Roberta, Lucy i Tima, a także czworo wnucząt.
Czujnik rozpoznawał ruchy mięśnia policzka. Ułożenie w ten sposób całego zdania wymagało czasu, nawet z systemem autouzupełniania.
Q 24Którego obiektu dotyczył zakład Hawkinga z Kipem Thorne’em o to, czy kryje on czarną dziurę?
Cygnus X-1
Hawking wbrew własnemu przekonaniu obstawił, że czarnej dziury tam nie ma: wygrana miała być pocieszeniem, gdyby się mylił. Zakład przegrał.
Q 25Co jako jedyne dało się obserwować w obserwatorium, w którym Hawking studiował astronomię?
plamy słoneczne
Hawkinga bardziej pociągała teoria, dlatego przeniósł się do Cambridge, gdzie zajął się astronomią teoretyczną i kosmologią.
Q 26Kto był przeciwnikiem Stephena Hawkinga i Kipa Thorne’a w ich najsłynniejszym zakładzie?
John Preskill
Spór dotyczył tego, czy promieniowanie czarnej dziury niesie informację o materii, która przekroczyła horyzont zdarzeń. W 2004 roku Hawking uznał swoją przegraną.
Q 27Który deser, obok czekoladowych trufli, szczególnie lubił Stephen Hawking?
crème brûlée
Pytany z kolei o swój iloraz inteligencji odpowiadał, że nie ma pojęcia, a ludzie, którzy przywiązują do tego wagę, są zakompleksieni.
Q 28Kto był współautorem monografii Hawkinga „The Large Scale Structure of Spacetime” z 1973 roku?
George Ellis
Ta techniczna książka, po polsku „Wielkoskalowa struktura czasoprzestrzeni”, podsumowuje „klasyczny” okres badań Hawkinga z późnych lat 60.
Q 29W której dzielnicy Londynu stał dom Hawkingów, niedaleko którego uderzyła rakieta V-2?
Highgate
Dzielnica leży w północnej części miasta, a pocisk spadł zaledwie kilka przecznic od domu rodziny.
Q 30Którego nauczyciela Stephen Hawking wskazał jako tego, kto zainspirował go do nauki?
Dikran Tahta
Uczył on matematyki. Hawking do śmierci utrzymywał kontakt z dawną szkołą, w której jego imieniem nazwano budynek i cykl wykładów.