Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Werner Heisenberg to jeden z twórców mechaniki kwantowej i autor zasady nieoznaczoności, laureat Nagrody Nobla z fizyki. Quiz prowadzi przez jego studia i współpracę z Nielsem Bohrem, pracę nad niemiecką bombą atomową w czasie II wojny światowej oraz powojenną odbudowę nauki w Niemczech. Są też pytania o rodzinę uczonego, jego książki wydane po polsku i wyróżnienia z ostatnich lat życia.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W którym serialu Walter White posługuje się pseudonimem Heisenberg?
„Breaking Bad”
Bohater serialu to postać fikcyjna. Prawdziwy Heisenberg był niemieckim fizykiem teoretykiem, filozofem nauki i jej popularyzatorem.
Q 02Którego europejskiego ośrodka badawczego Werner Heisenberg był jednym z założycieli?
CERN
Po wojnie Heisenberg odbudowywał też naukę w Niemczech, odtwarzając dawny Kaiser-Wilhelm-Institut für Physik.
Q 03W którym roku Wernerowi Heisenbergowi przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki?
1932
Wyróżnienie przyznano za fundamentalny wkład w stworzenie mechaniki kwantowej.
Q 04Jak nazywa się interpretacja mechaniki kwantowej, którą Heisenberg współtworzył z Bohrem?
Kopenhaska
Heisenberg jest prawdopodobnie także autorem samej nazwy tej doktryny.
Q 05Do projektu budowy bomby atomowej którego państwa dołączył Niels Bohr po ucieczce z Danii?
USA
W późniejszych latach obaj fizycy niechętnie wracali do szczegółów rozmowy, która ich poróżniła.
Q 06W którym roku Werner Heisenberg ogłosił zasadę nieoznaczoności?
1927
Dwa lata wcześniej podał równanie nazwane jego nazwiskiem, które stało się podstawą nowej mechaniki.
Q 07Jaką mechaniką nazwano pierwszą postać teorii kwantów, którą Heisenberg opracował w 1925?
Macierzową
Teoria ta podaje ogólne zasady opisu wszystkich zjawisk mikroświata i jak dotąd pozostaje całkowicie zgodna z doświadczeniem.
Q 08Instytutem czyjego imienia kierował jako dyrektor Werner Heisenberg?
Maxa Plancka
Kierował nim w dwóch miastach, a wcześniej był profesorem dwóch niemieckich uniwersytetów, między innymi w Berlinie.
Q 09Co, według powojennych zapewnień Heisenberga, było jego celem jako szefa prac nad bombą?
Spowolnienie badań
Uczony utrzymywał, że nie chciał dopuścić do wyprodukowania bomby atomowej przez hitlerowskie Niemcy.
Q 10Kogo obok Heisenberga i Schrödingera zalicza się do współtwórców pełnej mechaniki kwantowej?
Max Born
Sam Heisenberg zapisał się w tej historii równaniem z 1925, na którym opiera się tak zwany obraz Heisenberga.
Q 11W którym mieście urodził się Werner Heisenberg?
Würzburg
Fizyk przyszedł na świat 5 grudnia 1901, a zmarł 1 lutego 1976 w Monachium.
Q 12W którym mieście Heisenberg został profesorem fizyki teoretycznej po asystenturze u Bohra?
Lipsk
Wcześniej przez dwa lata pracował jako asystent Bohra w stolicy Danii.
Q 13W którym mieście Werner Heisenberg jako student poznał w 1922 Nielsa Bohra?
Getynga
Spotkanie dało początek owocnej współpracy: dwa lata później Heisenberg został asystentem duńskiego fizyka.
Q 14W którym roku doszło do dwuznacznego wojennego spotkania Heisenberga z Nielsem Bohrem?
Q 21W którym roku Werner Heisenberg uzyskał stopień doktora?
1923
Zaraz po doktoracie przeniósł się z Monachium na inny niemiecki uniwersytet.
Q 22Ile dzieci miał Werner Heisenberg z poślubioną w 1937 Elisabeth Schumacher?
Siedmioro
Wśród dzieci są Jochen, który został fizykiem jądrowym, i Martin, genetyk.
Q 23Na czyje osobiste zaproszenie Werner Heisenberg wystąpił w grudniu 1943 w Krakowie?
Hansa Franka
Wizyta była częścią cyklu wykładów objazdowych po Europie, w których Heisenberg odgrywał rolę ambasadora niemieckiej nauki.
Nagrodę czyjego imienia Heisenberg uznał za rehabilitację fizyki teoretycznej w III Rzeszy?
1941
Heisenberg zwierzył się wtedy, że w Niemczech trwają prace nad skonstruowaniem bomby atomowej. Po tej rozmowie Bohr zerwał z nim przyjaźń.
Q 15Ile miesięcy po II wojnie światowej Heisenberg był przetrzymywany w Wielkiej Brytanii?
Sześć
Po uwolnieniu wrócił do Niemiec, gdzie zajął się odtwarzaniem Kaiser-Wilhelm-Institut für Physik.
Q 16W którym roku Erwin Schrödinger wykazał zgodność mechaniki falowej z teorią Heisenberga?
1926
Swoją alternatywną postać mechaniki kwantowej Schrödinger odkrył jesienią poprzedniego roku.
Q 17Pod kierunkiem którego fizyka, obok Wilhelma Wiena, studiował Werner Heisenberg?
Arnold Sommerfeld
Studia fizyki rozpoczął w 1920 na Uniwersytecie Monachijskim.
Q 18W którym roku Werner Heisenberg wrócił do Niemiec po przetrzymywaniu w Wielkiej Brytanii?
1946
W kraju zajął się odtwarzaniem instytutu fizyki, który wcześniej nosił imię cesarza Wilhelma.
Q 19Kim z zawodu był August Heisenberg, ojciec Wernera?
Historykiem
Ojciec fizyka specjalizował się w bizantologii, a brat Erwin został chemikiem.
Q 20Badania którego zjawiska były wkładem Wernera Heisenberga w fizykę ciała stałego?
Ferromagnetyzm
Uczony zajmował się też fizyką jądrową, biorąc udział w niemieckim programie budowy bomby atomowej.
Kopernika
Wyróżnienie przyznał mu w 1943 Instytut Niemieckich Prac na Wschodzie.
Q 25W którym roku Werner Heisenberg przeszedł na emeryturę?
1970
Trzy lata później odebrał jeszcze nagrodę Katolickiej Akademii Bawarii, a zmarł w 1976.
Q 26Na którym monachijskim cmentarzu pochowano Wernera Heisenberga?
Leśnym
Uczony zmarł 1 lutego 1976 w mieście, w którym przed laty zaczynał studia.
Q 27Akademia sztuk i nauk którego królestwa przyjęła Heisenberga w 1939 na członka zagranicznego?
Holandia
Członkostwo zagraniczne przyznano mu kilka lat po Nagrodzie Nobla, w roku wybuchu II wojny światowej.
Q 28Który holenderski fizyk wspominał rozmowę z Heisenbergiem o niemieckim panowaniu nad światem?
Hendrik Casimir
Heisenberg miał uznać takie panowanie za konieczność historyczną wobec słabości demokracji i alternatywy komunizmu radzieckiego.
Q 29Jaki tytuł nosił wykład Heisenberga o religii jako przeciwwadze dla materialistycznej nauki?
„Prawda naukowa i religijna”
Wykład wygłosił, odbierając w 1973 wyróżnienie Katolickiej Akademii Bawarii.
Q 30Czyjego imienia nagrodę przyznała Heisenbergowi w 1973 Katolicka Akademia Bawarii?
Romano Guardiniego
Uhonorowano go za interpretacje czasu i świata zgodne z duchem tej nagrody.