Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Zdrowie psychiczne to coś więcej niż brak choroby. Światowa Organizacja Zdrowia opisuje je jako dobrostan, a badacze od dziesięcioleci spierają się o to, gdzie przebiega granica między normą a patologią. Quiz sprawdza, co wiesz o definicjach zdrowia psychicznego – medycznych, psychologicznych i socjologicznych – oraz o ujęciach Marii Jahody i Kazimierza Dąbrowskiego. Druga część pytań dotyczy zaburzeń psychicznych: ich rodzajów, klasyfikacji DSM-5 i ICD-10, znaczenia pojęcia choroby psychicznej w polskim prawie oraz statystyk polskiej psychiatrii.
Wszystkie 21 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Która organizacja definiuje dobrostan psychiczny m.in. jako zdolność do produktywnej pracy?
Światowa Organizacja Zdrowia
Ta sama instytucja zastrzega, że jedna oficjalna definicja nie istnieje, bo rozumienie pojęcia zależy od różnic kulturowych i subiektywnych odczuć.
Q 02Które z tych zaburzeń zalicza się do zaburzeń psychicznych?
Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
Na tej samej liście są m.in. zaburzenia lękowe, psychotyczne, afektywne, neurorozwojowe, osobowości i związane z uzależnieniami.
Q 03Jaki angielski termin odpowiada polskiemu „zaburzeniu” w klasyfikacjach psychiatrycznych?
Disorder
Angielskie disease i illness odpowiadają „chorobie” – terminowi, którego autorzy klasyfikacji wolą unikać.
Q 04Jak nazywa się stopniowe ustępowanie zaburzenia psychicznego?
Remisja
Zaburzenia psychiczne mogą być też utrwalone, nawracające lub przebiegać jako pojedynczy epizod.
Q 05Czego źródłem są, z definicji, zaburzenia psychiczne?
Cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu
Chodzi o wzorce lub zespoły zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania oraz relacji z innymi ludźmi.
Q 06Samorealizację jakiego potencjału jednostki obejmuje zdrowie psychiczne?
Intelektualnego i emocjonalnego
Obok samorealizacji wymienia się subiektywne poczucie dobrostanu, autonomię, kompetencje oraz zależność międzypokoleniową.
Q 07Na jakich czterech poziomach zdrowie psychiczne oznacza dobrostan?
Poznawczym, behawioralnym, emocjonalnym i społecznym
Zdrowie psychiczne uznaje się za nieodłączny i ważny aspekt zdrowia w ogóle, a nie za osobną, niezależną od niego sferę.
Q 08Które klasyfikacje są aktualnie stosowane przy wyodrębnianiu zaburzeń psychicznych?
DSM-5 i ICD-10
Większość zaburzeń wyodrębniono w nich głównie ze względów praktycznych, związanych z postępowaniem medycznym, społecznym lub prawnym.
Q 09Co według nowszych opracowań jest podstawą skutecznej profilaktyki zdrowia psychicznego?
Rozwijanie samoświadomości
Wśród składników zdrowia psychicznego wymienia się też autonomię, kompetencje i zależność międzypokoleniową.
Q 10Który typ definicji ujmuje zdrowie psychiczne jako brak objawów psychopatologicznych?
Medyczne
Ten sam typ definicji mówi o homeostazie w procesach fizjologicznych i braku defektów w strukturze i funkcjach psychicznych.
Q 11Czym w dużej mierze uwarunkowana jest granica między normą psychiczną a patologią?
Czynnikami społeczno-kulturowymi
Granica ta może być płynna, a określenie granic normalności bywa zbędne i zwykle jest bardzo trudne.
Q 12Co według WHO wpływa na to, jak rozumiany jest termin „zdrowie psychiczne”?
Różnice kulturowe i subiektywne odczucia
Swoje robią także rywalizujące ze sobą profesjonalne teorie, dlatego pojęcie to jest kategoryzowane i uściślane na wiele sposobów.
Q 13Z czym zgadza się większość ekspertów w kwestii zdrowia psychicznego?
Q 21Czego według Marii Jahody nie ma zdrowa jednostka, choć zachowuje egocentryzm?
Egoizmu
Zdrowa jednostka postrzega siebie i świat adekwatnie, czasami niezależnie od własnych potrzeb.
Że zdrowie i zaburzenie psychiczne nie są przeciwstawne
Innymi słowy, brak rozpoznanej choroby psychicznej nie musi jeszcze oznaczać zdrowia psychicznego.
Q 14Jakim terminem określa się objawy takie jak urojenia i omamy?
Objawy wytwórcze
Zaburzenia psychiczne mogą przebiegać również z dużymi zaburzeniami emocji i nastroju, myślenia oraz świadomości.
Q 15Według Marii Jahody zdrowa jednostka przystosowuje się do otoczenia bez utraty czego?
Indywidualności
Zdaniem tej badaczki zdrowa jednostka postrzega siebie i świat adekwatnie do sytuacji i własnych możliwości.
Q 16Co według definicji psychologicznych cechuje zdrowie psychiczne?
Realistyczna percepcja rzeczywistości
Definicje psychologiczne mówią też o zdolności do twórczego rozwoju, samorealizacji i osiągania satysfakcji z życia.
Q 17Co według definicji socjologicznych jest elementem zdrowia psychicznego?
Uwewnętrznianie norm w toku socjalizacji
W ujęciu socjologicznym liczy się też umiejętność prawidłowej koegzystencji w grupie i właściwego funkcjonowania w rolach społecznych.
Q 18Wobec kogo w Polsce możliwe jest postępowanie lecznicze bez zgody pacjenta?
Wyłącznie wobec osób z chorobą psychiczną
Polskie prawo nadało pojęciu choroby psychicznej znaczenie odrębne od szerszego terminu „zaburzenie”.
Q 19Jaką osobowość ma, według Marii Jahody, jednostka zdrowa psychicznie?
Spójną i zintegrowaną
W tym ujęciu zdrowa jednostka aktywnie dostosowuje się do wymagań otoczenia, nie tracąc przy tym tego, co w niej indywidualne.
Q 20Kto ujmował zdrowie psychiczne jako zdolność rozwoju aż do ideału indywidualnego i społecznego?
Kazimierz Dąbrowski
Chodzi o rozwój w kierunku wszechstronnego rozumienia, przeżywania, odkrywania i włączania się w coraz wyższą hierarchię wartości.