Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Bezpieczeństwo żywności to warunki i działania, które na każdym etapie produkcji i obrotu chronią życie i zdrowie konsumentów. Stoją za nim przepisy, systemy kontroli i urzędowe inspekcje. Quiz sprawdza, co wiesz o zagrożeniach dla żywności, o instytucjach, które jej pilnują, oraz o pasteryzacji, jednej z najważniejszych metod utrwalania mleka i przetworów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakim zabiegiem pasteryzacja utrwala produkty spożywcze?
Podgrzewaniem
Temperaturę dobiera się tak, by zachować smak produktów i nie obniżyć ich wartości odżywczych.
Q 02Z jakich terenów pochodzą surowce powodujące zanieczyszczenia radiologiczne żywności?
Skażonych radioaktywnie
Dotyczy to zarówno surowców roślinnych, jak i zwierzęcych.
Q 03Jaki angielski termin odpowiada polskiemu pojęciu „bezpieczeństwo żywności”?
food safety
Pojęcie obejmuje warunki i działania na wszystkich etapach produkcji żywności i obrotu nią, które mają chronić życie i zdrowie konsumentów.
Q 04Co jest głównym zadaniem pasteryzacji?
Przedłużenie trwałości produktów
Efekt ten osiąga się przez unieszkodliwienie form wegetatywnych mikroorganizmów.
Q 05Jak nazywa się ogrzewanie żywności do temperatury powyżej 100 °C?
Sterylizacja
Pasteryzacja mleka to z kolei obróbka cieplna prowadzona poniżej tej granicy.
Q 06Kto odpowiada za zapewnienie bezpieczeństwa i jakości zdrowotnej żywności?
Wszystkie ogniwa łańcucha żywnościowego
Bezpośrednio uczestniczą w nim m.in. przetwórcy, hurtownicy, sprzedawcy detaliczni i ośrodki usług cateringowych.
Q 07Od kogo zaczyna się kontrola żywności w systemach zarządzania jej bezpieczeństwem?
Producenta
Kontrola obejmuje wszystkie etapy produkcji i kończy się dopiero na konsumencie.
Q 08Przez co radioaktywne izotopy wnikają do organizmu w mniejszym stopniu niż innymi drogami?
Skórę
Główne drogi wnikania to układ oddechowy i przewód pokarmowy, zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.
Q 09Jak potocznie nazywa się apertyzację, jedną z metod pasteryzacji?
Wekowanie
Inną specyficzną metodą pasteryzacji jest tyndalizacja.
Q 10Jakim skrótem określa się proces będący jedną z metod sterylizacji żywności?
UHT
Tak utrwalana żywność jest ogrzewana do temperatury wyższej niż przy pasteryzacji.
Q 11Co oznacza skrót GHP używany w produkcji i obrocie żywnością?
Dobra Praktyka Higieniczna
Zasady GHP realizuje się razem z GMP na wszystkich etapach, łącznie z transportem i magazynowaniem surowców.
Q 12Ile trwa ogrzewanie mleka w obróbce HTST, czyli pasteryzacji krótkotrwałej?
15 sekund
Skrót HTST pochodzi od angielskiego High Temperature Short Time, czyli wysoka temperatura i krótki czas.
Q 13Kto według deklaracji z 1996 roku ma obowiązek przyjąć strategię bezpieczeństwa żywnościowego?
Każde państwo
Strategia ma pozwolić osiągać cele, które zapewniają bezpieczeństwo żywnościowe.
Q 21Powyżej jakiej temperatury ogrzewa się mleko wysokopasteryzowane?
80 °C
Górną granicą jest 100 °C; powyżej niej mówi się już o innym zabiegu cieplnym.
Q 22W którym roku opracowano Białą Księgę o bezpieczeństwie żywności?
2000
Dokument wprowadził konieczność podawania informacji dla konsumenta.
Q 23Przegląd jakiego planu należy do pierwszego etapu walidacji procesu pasteryzacji?
HACCP
Na tym samym etapie ocenia się m.in. pH, kwasowość i aktywność wody wyrobu.
Q 24Która organizacja definiuje pasteryzację mleka jako obróbkę cieplną poniżej 100 °C?
Q 14Jak długo ogrzewa się mleko podczas pasteryzacji długotrwałej?
30 minut
Mleko ma wtedy temperaturę powyżej 63 °C; taki sam zabieg przechodzi też mleko mikrofiltrowane.
Q 15Powyżej jakiej temperatury ogrzewa się mleko w zwykłej metodzie pasteryzacji?
72 °C
Mleka nie ogrzewa się przy tym powyżej 100 °C.
Q 16Do jakich uczestników łańcucha żywnościowego należą producenci dodatków do żywności?
Pośrednich
Do tej samej grupy zalicza się m.in. firmy sprzątające i dezynfekujące infrastrukturę w zakładach produkcyjnych.
Q 17Jakiej temperatury nie może przekroczyć pasteryzowane mleko w transporcie i przechowywaniu?
8 °C
Wymóg dotyczy mleka w opakowaniach jednostkowych przeznaczonego do sprzedaży detalicznej.
Q 18W którym roku opublikowano w Polsce ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia?
2006
Ustawa jest zharmonizowana z wymogami Unii Europejskiej i stanowi główny dokument polskiego prawa żywnościowego.
Q 19Jakie kwestie unormowała Biała Księga o bezpieczeństwie żywności, by informować konsumenta?
Etykietowanie i reklama
W kolejnej dekadzie powstało unijne rozporządzenie o przekazywaniu konsumentom informacji na temat żywności.
Q 20W którym roku wprowadzono termin „bezpieczeństwo żywnościowe”?
1974
Pojęcie wprowadziła Konferencja Żywnościowa FAO.
Międzynarodowa Federacja Mleczarska
Celem takiej obróbki jest zmniejszenie liczby drobnoustrojów chorobotwórczych do poziomu niegroźnego dla zdrowia publicznego.
Q 25Kto opracował w 1886 roku klasyczną metodę pasteryzacji mleka?
Franz von Soxhlet
Metoda ta polega na ogrzewaniu mleka przez pół godziny w zamkniętym urządzeniu zwanym pasteryzatorem.
Q 26Jaki odsetek drobnoustrojów saprofitycznych niszczy w praktyce pasteryzacja mleka?
99–99,9%
Komórki wegetatywne drobnoustrojów chorobotwórczych giną przy tym całkowicie.
Q 27Jaką liczbę masową ma izotop plutonu zaliczany do najważniejszych skażeń żywności?
239
Na tej samej liście najważniejszych skażeń radiologicznych są stront-90, cez-137 i jod-131.
Q 28Penetrację czego do wnętrza opakowania mierzy się w czwartym etapie walidacji pasteryzacji?
Ciepła
Pomiar wykonuje się na opakowaniu z wyrobem, który rzeczywiście przechodzi pasteryzację.
Q 29Test na jaki enzym daje ujemny wynik w spożywczym mleku pasteryzowanym?
Fosfatazę alkaliczną
Enzym ten naturalnie występuje w mleku surowym.
Q 30Którego dnia 2023 roku ogłoszono jednolity tekst ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia?
28 lipca
Pierwotną wersję ustawy, zharmonizowaną z wymogami Unii Europejskiej, opublikowano kilkanaście lat wcześniej.