Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Cytryna zwyczajna pochodzi z południowo-wschodnich Chin, choć dziś nie rośnie tam ani dziko, ani w uprawie. Do Europy trafiła w średniowieczu, a za ocean prawdopodobnie już z pierwszymi wyprawami Kolumba. Quiz sprawdza, co wiesz o botanice tego drzewa, jego owocach i kwiatach, historii uprawy od Mezopotamii po Kubę, a także o pielęgnacji cytryny w doniczce i o cytrynie Meyera. Pytania ułożone są od łatwych do trudnych, każde z krótkim wyjaśnieniem.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakie miejsce należy wybrać cytrynie uprawianej w doniczce w mieszkaniu?
słoneczne
Latem drzewko można wynieść na zewnątrz domu; wtedy wystarczy mu nawet półcień.
Q 02W jakiej epoce cytryna trafiła do Europy?
średniowiecze
Starożytni Rzymianie znali i uprawiali tylko jednego krewniaka cytryny o łacińskiej nazwie Citrus medica.
Q 03Gdzie uprawia się cytrynę na obszarach o klimacie umiarkowanym?
szklarnie i palmiarnie
W takim klimacie cytryna bywa też rośliną pokojową hodowaną w mieszkaniach.
Q 04Źródłem jakiego olejku są dla przemysłu spożywczego i farmaceutycznego skórki cytryn?
eterycznego
Z owoców i skórek pozyskuje się także kwas cytrynowy.
Q 05Jak często kwitnie cytryna zwyczajna?
prawie nieprzerwanie
Dzięki temu na jednym drzewie można jednocześnie zobaczyć pachnące kwiaty i dojrzewające owoce.
Q 06Kto prawdopodobnie wprowadził cytryny do uprawy w Ameryce?
Krzysztof Kolumb
Na Antylach cytryny uprawiano w każdym razie już w połowie XVI wieku.
Q 07Jakim typem owocu jest botanicznie cytryna?
jagoda
Owoce są jadalne, lecz bardzo kwaśne; mają dość grubą żółtą okrywę.
Q 08Do jakiej rodziny roślin należy cytryna zwyczajna?
rutowate
Łacińska nazwa gatunku brzmi Citrus limon, a po polsku mówi się też o cytrynie właściwej.
Q 09Podczas jakich wypraw Europejczycy zetknęli się z cytryną na Bliskim Wschodzie?
krzyżowych
Uprawę na Bliski Wschód przynieśli wcześniej Arabowie, którzy około X wieku sadzili cytryny w Palestynie i Egipcie.
Q 10Do jakiej wysokości zazwyczaj dorasta drzewo cytryny zwyczajnej?
5 m
Niektóre okazy sięgają nawet 10 m, a u większości odmian gałęzie są uzbrojone w kolce.
Q 11Czego nie zachowuje cytryna wyhodowana z nasion?
cech rośliny matecznej
Mimo to dla celów ozdobnych cytrynę można bez obaw wysiewać z pestek.
Q 12Z jakiego regionu pochodzi cytryna zwyczajna?
południowo-wschodnie Chiny
W ojczyźnie gatunku dziś nie spotka się go ani w stanie dzikim, ani w uprawie.
Q 13Jakiej gleby wymaga cytryna zwyczajna?
przepuszczalnej i lekkiej
Gałęzie większości odmian są uzbrojone w kolce, o czym warto pamiętać przy przesadzaniu.
Q 21Objawy braku jakiego pierwiastka wywołuje u cytryny podlewanie wodą bogatą w wapń?
żelaza
Niedobór objawia się jasnymi liśćmi, na których wyraźnie odcinają się ciemne żyłki.
Q 22Krzyżówką cytryny zwyczajnej i jakiego owocu jest prawdopodobnie cytryna Meyera?
pomarańcza chińska
Jej łacińska nazwa to Citrus limonelloides; do Ameryki trafiła dzięki badaczowi z departamentu rolnictwa USA.
Q 23Jaką maksymalną średnicę mają kwiaty cytryny zwyczajnej?
30 mm
Kwiaty wydzielają silną woń i wyrastają pojedynczo lub parami w kątach liści, a na końcach gałązek czasem w małych gronach.
Q 14Ile płatków ma korona kwiatu cytryny zwyczajnej?
pięć
Biała korona jest z zewnątrz czerwono nabiegła, a w kwiecie tkwi jeden słupek i liczne pręciki.
Q 15Pod jakim względem cytryna zwyczajna wyróżnia się wśród wszystkich cytrusów?
wytrzymałość na niskie temperatury
Odporność tę wzmacnia zaszczepienie na podkładce poncyrii trójlistkowej.
Q 16Ze skrzyżowania limy z jakim owocem powstała prawdopodobnie cytryna zwyczajna?
cytron
Lima nosi łacińską nazwę Citrus aurantifolia, a drugi z rodziców cytryny to Citrus medica.
Q 17Za pomocą jakiego gazu sztucznie dojrzewa się cytryny przed sprzedażą?
eten
Owoce zrywa się niedojrzałe, by zniosły długi transport, a dojrzewanie wymusza się przed sprzedażą lub jeszcze w drodze.
Q 18Obok witaminy C, jakiej witaminy dużo zawierają owoce cytryny?
B1
Owoce są też bogate w kwas cytrynowy, co tłumaczy ich wyrazistą kwaśność.
Q 19Która wyspa w 1587 roku była pokryta gajami cytrynowymi?
Kuba
Na Karaiby cytryny trafiły prawdopodobnie już z pierwszymi europejskimi wyprawami do Ameryki.
Q 20Jaką maksymalną długość osiągają liście cytryny zwyczajnej?
15 cm
Liście są jasnozielone, lśniące, jajowatolancetowate i piłkowane na brzegach.
Q 24Przez jakie szkodniki bywa atakowana cytryna zwyczajna?
tarczniki, wełnowce i przędziorki
Innym zagrożeniem jest twarda woda: po długim podlewaniu nią liście jaśnieją, a żyłki pozostają ciemne.
Q 25Dokąd sprowadzono cytrynę z południowo-wschodniej Azji około V wieku n.e.?
Mezopotamia
Około X wieku Arabowie przenieśli stamtąd uprawę do Palestyny i Egiptu.
Q 26Na przedmieściach jakiego miasta znaleziono cytrynę Meyera?
Pekin
Znalazcą był Frank Nicholas Meyer, badacz i pracownik departamentu rolnictwa USA, od którego odmiana wzięła nazwę.
Q 27W jakich strefach mrozoodporności można uprawiać cytrynę zwyczajną?
9–11
Cytryna wymaga równomiernego i obfitego podlewania oraz umiarkowanego nawożenia.
Q 28W którym roku cytryny na pewno uprawiano już na Antylach?
1557
Trzy dekady później gaje cytrynowe pokrywały już całą dużą wyspę karaibską.
Q 29W którym roku cytrynę Meyera wprowadzono do handlu w Ameryce?
1908
Odmiana jest prawdopodobnie krzyżówką cytryny zwyczajnej z inną rośliną cytrusową, sprowadzoną z Chin do Stanów Zjednoczonych.
Q 30Jak nazywa się zjawisko, gdy znamię dojrzewa przed pylnikami, jak w kwiecie cytryny?
protogynia
U cytryny znamię dojrzewa już w pączku, a pylniki dopiero po otworzeniu kwiatu.