Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Cukier spożywczy to sacharoza, którą rafinuje się z trzciny cukrowej i buraków cukrowych. Jego historia sięga tysięcy lat wstecz, a droga na europejskie stoły wiodła przez Indie, Bliski Wschód i plantacje Nowego Świata. W quizie sprawdzisz, co wiesz o dziejach cukru, pierwszych cukrowniach, światowej produkcji i spożyciu, a także o zaleceniach zdrowotnych i zamiennikach. Pytania mają różny poziom trudności: od łatwych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy znawca tematu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z którego kontynentu pochodzili niewolnicy pracujący na karaibskich plantacjach cukru?
Afryka
Wytwarzany w ten sposób cukier płynął do Europy od początku XVI w.
Q 02Jaki dwucukier jest pod względem chemicznym cukrem spożywczym?
sacharoza
Rafinuje się go głównie z trzciny cukrowej, która daje około 70% produkcji; pozostałe 30% pochodzi z buraków cukrowych.
Q 03Dla której branży przemysłu spożywczego cukier jest przede wszystkim podstawowym surowcem?
cukiernictwo
Poza przemysłem cukier jest też produktem pierwszej potrzeby w gospodarstwach domowych.
Q 04Kto w 1493 r. zabrał w podróż na nowy kontynent kilka sadzonek trzciny cukrowej?
Krzysztof Kolumb
Pierwszą plantację trzciny cukrowej za oceanem założono w San Domingo.
Q 05Na czym najczęściej umieszcza się informację o dodaniu cukru do produktu?
etykiecie
Mimo to dodany cukier pozostaje kłopotem dla konsumentów, bo trafia do bardzo wielu gotowych artykułów spożywczych.
Q 06Jaki produkt cukier zaczął zastępować przy słodzeniu w Indiach około 3000 p.n.e.?
miód
Do Europy wieść o słodkiej roślinie z Indii dotarła znacznie później, bo dopiero w IV w. p.n.e.
Q 07Kto w 1806 r. wydał decyzję o blokadzie kontynentalnej Europy?
Napoleon Bonaparte
Dzięki tej decyzji przemysł cukrowniczy w Europie zaczął się rozwijać znacznie szybciej.
Q 08Jakie zwierzęta dokarmia się cukrem w rolnictwie?
pszczoły
W przemyśle spożywczym ceni się go z kolei za słodki smak i korzystny wpływ na teksturę wyrobów.
Q 09Jak bywa nazywany cukier z powodu nadmiernej konsumpcji i szkodliwego wpływu na organizm?
biała śmierć
Przypisuje mu się też właściwości silnie uzależniające oraz rolę w rozwoju chorób cywilizacyjnych.
Q 10Podbój Indii przez którego wodza przyniósł Europie w IV w. p.n.e. wieść o cukrze?
Aleksander Macedoński
Trzcinę cukrową uprawiano wtedy już od tysiącleci: pierwsze plantacje powstały prawdopodobnie około 8000 p.n.e.
Q 11Jak określa się cukier dodawany do pokarmów, który stanowi problem dla konsumentów?
ukryty
Często dosładzane są m.in. napoje, pieczywo, jogurty owocowe, sosy i płatki śniadaniowe.
Q 12Jaki okres przydatności do spożycia ma cukier w formie krystalicznej i w syropach?
nieograniczony
Cukier zawdzięcza to odporności na rozwój mikroorganizmów.
Q 13W której epoce cukier w Europie służył przeważnie jako lekarstwo lub przyprawa?
renesans
Był wtedy bardzo drogi, a jego spożycie na głowę ocenia się na zaledwie jedną łyżkę rocznie.
Kto w VII w. spopularyzował uprawę trzciny cukrowej na Bliskim i Środkowym Wschodzie?
Q 21Jaki skrót nosi amerykańska agencja, która zatwierdziła słodziki takie jak aspartam i taumatyna?
FDA
Na liście zatwierdzonych przez nią słodzików są także sukraloza, sacharyna i glikozydy stewiolowe.
Q 22Gdzie około 8000 p.n.e. powstały prawdopodobnie pierwsze plantacje trzciny cukrowej?
Nowa Gwinea
Pięć tysięcy lat później słodki produkt z trzciny zaczęto wykorzystywać do słodzenia na subkontynencie indyjskim.
Q 23W którym roku wprowadzono w UE reformę rynku cukru, po której spadła produkcja w Polsce?
2006
Liczba polskich cukrowni zmniejszyła się z 43 do 18, a produkcja w całej UE spadła z 21 do 13,5 miliona ton.
Arabowie
Około 1000 r. założyli oni także pierwszą znaną cukrownię.
Q 15Czym zamienniki cukru spożywczego różnią się od niego pod względem odżywczym?
znikomą wartością energetyczną
Do zatwierdzonych słodzików należą m.in. aspartam, sukraloza, sacharyna i glikozydy stewiolowe.
Q 16Jakiego udziału w dziennych kaloriach nie powinien według WHO przekraczać cukier dodany?
10%
Zalecenie ma charakter orientacyjny i odnosi się do dziennego zapotrzebowania kalorycznego danej osoby.
Q 17Jak w IV w. p.n.e. nazywano w Europie bardzo drogi wówczas cukier?
solą indyjską
Był wtedy tak kosztowny, że nie trafiał do kuchni: stosowano go wyłącznie w celach leczniczych.
Q 18Której grupy węglowodanów nie zalicza się do cukrów w ogólnym znaczeniu tego słowa?
polisacharydów
W szerokim znaczeniu cukrami nazywa się węglowodany o słodkim smaku, które wykorzystuje się do słodzenia.
Q 19Jakie zjawisko może zachodzić w syropach cukrowych podczas przechowywania?
krystalizacja
Cukier w formie stałej może się z kolei zbrylać, ale takie produkty nadal nadają się do spożycia.
Q 20Ile gramów cukru na dobę to według WHO maksimum przy zapotrzebowaniu około 2000 kcal?
50
Taka ilość odpowiada mniej więcej dwunastu łyżeczkom cukru.
Q 24Który niemiecki chemik odkrył w 1747 r., że najwięcej cukru zawiera korzeń buraka?
Andreas Marggraf
Uczony pracował w Akademii Berlińskiej i badał zawartość cukru w korzeniach wybranych roślin okopowych.
Q 25Kto uruchomił w 1826 r. w Częstocicach pierwszą cukrownię w Królestwie Polskim?
Henryk Łubieński
Zakład ruszył 24 lata po pierwszej na świecie cukrowni buraczanej, uruchomionej na Śląsku.
Q 26Ile milionów ton wynosiła światowa produkcja cukru w 2000 roku?
133
Około 95 milionów ton pochodziło z trzciny cukrowej, a około 38 milionów ton z buraków cukrowych.
Q 27Jakie zjawisko widać, gdy silnie uderzy się o siebie dwiema kostkami cukru?
tryboluminescencja
Ten sam efekt daje zmiażdżenie kostek młotkiem lub innym narzędziem.
Q 28Z którego roku pochodzi brytyjska ustawa o cukrze?
1764
Akt nosi datę 5 kwietnia.
Q 29W którym śląskim majątku uruchomiono w 1802 r. pierwszą na świecie cukrownię buraczaną?
Konary
Zakład jako pierwszy na świecie rafinował cukier z buraka cukrowego, a nie z trzciny.
Q 30Jaki dobowy limit cukru dodanego wyznacza mężczyznom Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne?
37,5 g
To 150 kcal, czyli około dziewięciu łyżeczek; dla kobiet limit wynosi 100 kcal, czyli około sześciu łyżeczek.