Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Pierwsza pomoc to zespół czynności, które każdy z nas może wykonać na miejscu zdarzenia, zanim przyjedzie karetka. Natychmiastowe podjęcie resuscytacji przez świadków potrafi potroić szansę poszkodowanego na przeżycie. W tym quizie sprawdzisz, jak zabezpieczyć miejsce wypadku, co podać dyspozytorowi, jak oceniać oddech i z jaką częstością uciskać klatkę piersiową. Są też pytania o resuscytację dzieci, użycie AED i zaawansowane zabiegi wykonywane przez personel medyczny. Kilka pytań dotyczy bezpieczeństwa samego ratownika i przepisów Kodeksu karnego o obowiązku udzielenia pomocy.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Pod jakie numery telefonu należy dzwonić po rozpoznaniu zatrzymania krążenia?
112 lub 999
Rozpoznanie opiera się na dwóch objawach: bezdechu i utracie przytomności; każda minuta zwłoki przed defibrylacją obniża szansę na przeżycie.
Q 02Co ustawia się na drodze w odpowiedniej odległości od wypadku, aby zatrzymać ruch?
trójkąt ostrzegawczy
Odległość zależy od rodzaju drogi, pogody i rzeźby terenu; w razie konieczności podobną funkcję może pełnić dobrze widoczny samochód.
Q 03W jakim stosunku wykonuje się uciśnięcia klatki piersiowej i oddechy ratownicze u dorosłego?
30:2
Ten sam schemat dla dorosłych może stosować osoba niewykwalifikowana także u dzieci — lepiej go użyć, niż nie robić nic.
Q 04Jakich rękawiczek należy zawsze używać podczas udzielania pierwszej pomocy?
lateksowych lub nitrylowych
Gdy ich brakuje, na dłonie zakłada się worki foliowe lub jakikolwiek wodoodporny materiał, a po akcji myje ręce mydłem.
Q 05Jakimi trzema słowami opisuje się sprawdzanie oddechu u nieprzytomnego poszkodowanego?
widzę, słyszę, czuję
Ratownik przykłada policzek nad usta poszkodowanego i obserwuje klatkę piersiową; jeśli nie wyczuje oddechu ani nie zobaczy jej ruchu, uznaje, że poszkodowany nie oddycha.
Q 06Przy jakiej chorobie przewlekłej poszkodowany może potrzebować podania glukozy?
cukrzyca
Gdy poszkodowany jest przytomny, ratownik może zebrać wywiad — to szczególnie ważne, jeśli to choroba przewlekła sprawiła, że chory potrzebuje pomocy.
Q 07Jak w algorytmie BLS udrażnia się drogi oddechowe poszkodowanego?
odchylając głowę do tyłu i unosząc żuchwę
Jedną rękę kładzie się na czole poszkodowanego, a opuszki palców drugiej ręki umieszcza na żuchwie; wcześniej trzeba odwrócić go na plecy.
Q 08Jaką informację należy podać jako pierwszą, zgłaszając wezwanie pomocy?
miejsce zdarzenia
Dalej podaje się rodzaj zdarzenia, liczbę i stan poszkodowanych, własne imię i nazwisko, a na końcu numer telefonu, z którego się dzwoni.
Q 09Z jaką częstością należy uciskać klatkę piersiową podczas resuscytacji?
100–120 na minutę
Przez cały czas uciskania nie należy odrywać rąk od klatki piersiowej; dłoń drugiej ręki leży na grzbiecie pierwszej.
Q 10Która czynność jest pierwsza w kolejności przy udzielaniu pierwszej pomocy?
zabezpieczenie miejsca zdarzenia
Chodzi o ochronę poszkodowanego, ratownika i osób trzecich — gapiów czy innych uczestników ruchu drogowego; dopiero potem sprawdza się oddech i świadomość.
Q 11Co oznacza skrót BLS używany w resuscytacji krążeniowo-oddechowej?
podstawowe zabiegi resuscytacyjne
Drugą składową RKO jest ALS, czyli Advanced Life Support — zabiegi wykonywane wyłącznie przez personel medyczny.
Q 12Z kim ratownik powinien omówić obawy i reakcje z czasu udzielania pomocy?
z psychologiem
Rozmowę prowadzi osoba przygotowana do tego typu porad; w ten sposób można zapobiec późniejszym zaburzeniom emocjonalnym.
Q 13Jaki zespół może wywołać u ratownika przeżycie wypadku, w którym udzielał pomocy?
zespół stresu pourazowego
Q 21Na jaką głębokość należy uciskać klatkę piersiową dorosłego poszkodowanego?
1/3 wysokości
Uciska się ciężarem własnego ciała, klęcząc obok poszkodowanego, z wyprostowanymi ramionami ustawionymi prostopadle do klatki piersiowej.
Q 22Przez jaki mechanizm najczęściej dochodzi do nagłego zatrzymania krążenia?
migotanie komór
Aby przywrócić prawidłową pracę serca, konieczna jest defibrylacja — dlatego tak ważny jest szybki dostęp do automatycznych defibrylatorów AED.
Q 23Jaką przeżywalność może zapewnić wczesna defibrylacja?
50–70%
Jeżeli świadkowie zdarzenia natychmiast podejmą resuscytację, można podwoić lub potroić szanse poszkodowanego na przeżycie.
Bezpośrednio po udzieleniu pomocy ratownik może też odczuwać zmęczenie fizyczne oraz przejściowe obniżenie nastroju.
Q 14Przez ile sekund obserwuje się ruchy klatki piersiowej, oceniając oddech poszkodowanego?
10 sekund
Oddech ocenia się słuchem, wzrokiem i dotykiem — przykładając ucho do ust poszkodowanego i odczuwając ruch powietrza na policzku.
Q 15Które ogniwo łańcucha ratunkowego polega na nauczaniu zasad pierwszej pomocy?
prewencja
Kolejne ogniwa to wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy, wczesne rozpoczęcie RKO, wczesna defibrylacja oraz opieka poresuscytacyjna prowadzona już w szpitalu.
Q 16Ile razy natychmiastowe podjęcie resuscytacji przez świadków zwiększa szansę przeżycia?
trzykrotnie
Warto zaczynać bez obaw przed brakiem doświadczenia — udowodniono, że podstawowe zabiegi wykonane przez laika znacznie zmniejszają prawdopodobieństwo zgonu.
Q 17Zakażeniem jakimi patogenami grozi ratownikowi kontakt z krwią poszkodowanego?
HBV, HCV i HIV
Podczas sztucznego oddychania ratownik powinien używać specjalnych maseczek; ryzyko zakażenia w trakcie resuscytacji jest jednak niezmiernie niskie.
Q 18Jak długo należy wdmuchiwać powietrze podczas jednego oddechu ratowniczego?
1 sekundę
Ratownik bierze normalny wdech, szczelnie obejmuje ustami usta poszkodowanego i wdmuchuje powietrze z normalnym natężeniem, obserwując ruch klatki piersiowej.
Q 19Co jest główną przyczyną śmierci w Europie?
nagłe zatrzymanie krążenia
Oznacza ono ustanie czynności serca z utratą świadomości i bezdechem; celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy.
Q 20Kiedy należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej?
gdy jest nieprzytomny i zostaje bez opieki
To ostatni punkt zakresu pierwszej pomocy, po resuscytacji, tamowaniu krwotoków i działaniu przeciwwstrząsowym.
Q 24Ile lat więzienia grozi maksymalnie za nieudzielenie pomocy osobie w zagrożeniu życia?
do 3 lat
Świadkowie często nie podejmują resuscytacji z obawy przed zaszkodzeniem poszkodowanemu, choć powikłania w postaci uszkodzeń narządów wewnętrznych zdarzają się niezmiernie rzadko.
Q 25Ile czasu przed wezwaniem pomocy można poświęcić na opatrzenie obrażeń zagrażających życiu?
1 minutę
Dotyczy to np. krwotoku lub wstrząsu; przy resuscytacji krążeniowo-oddechowej wezwanie pomocy bezwzględnie musi nastąpić wcześniej lub równocześnie, np. przez przechodnia.
Q 26O ile każda minuta opóźnienia defibrylacji zmniejsza prawdopodobieństwo przeżycia?
o 10–12%
Dlatego łańcuch przeżycia kładzie nacisk na wczesne rozpoznanie, wczesne podjęcie RKO przez świadków i szybkie wezwanie pomocy.
Q 27Która organizacja wprowadziła program wczesnej defibrylacji z użyciem AED?
Europejska Rada Resuscytacji
Ogniwa łańcucha ratunkowego nachodzą na siebie, tak by przejście od pomocy przedmedycznej do specjalistycznej po przyjeździe karetki było łagodne.
Q 28Który artykuł Kodeksu karnego przewiduje w Polsce odpowiedzialność za zaniechanie pomocy?
art. 162
Obowiązek udzielania pomocy reguluje prawo, a jego zaniechanie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia jest przestępstwem.
Q 29Jaki rękoczyn przy udrażnianiu dróg oddechowych mogą wykonać ratownicy medyczni?
Esmarcha
Jest on zarezerwowany dla ratowników medycznych i osób wykwalifikowanych; laik poprzestaje na odgięciu głowy i uniesieniu żuchwy.
Q 30W jakim czasie od zdarzenia ratownik powinien omówić swoje obawy i reakcje po akcji?
w ciągu 24–72 godzin
Szybkie omówienie obaw i wątpliwości zapobiega późniejszym zaburzeniom emocjonalnym oraz pojawieniu się zahamowań i lęków w przyszłości.