Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Układ pokarmowy to około 12 metrów przewodu – od jamy ustnej, przez przełyk, żołądek i jelita, aż po odbyt – wspieranego przez wątrobę, trzustkę i ślinianki. Ten quiz sprawdza, jak dobrze znasz jego budowę i działanie. Pytania obejmują zęby i enzymy śliny, pracę żołądka i jego komórek, wchłanianie w jelicie cienkim, bakterie jelita grubego oraz ukrwienie i unerwienie przewodu pokarmowego. Na początek kilka pytań o same sposoby trawienia w świecie zwierząt – od pajęczaków po pierwotniaki.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Ile zębów ma dorosły człowiek?
32
Połowa z nich mieści się w szczęce, a połowa w żuchwie; w każdej z nich są 4 siekacze, 2 kły, 4 zęby przedtrzonowe i 6 trzonowych.
Q 02Na jakie związki rozpadają się białka podczas trawienia?
aminokwasy
Tłuszcze rozkładają się na kwasy tłuszczowe i glicerynę, a węglowodany na cukry proste; cały proces ma trzy fazy: głowową, żołądkową i jelitową.
Q 03Które zęby służą do rozrywania pokarmu?
kły
Siekacze odgryzają kęsy, a zęby trzonowe i przedtrzonowe rozcierają pokarm, który w trakcie żucia jest zwilżany śliną.
Q 04Ile zębów mlecznych ma dziecko?
20
W uzębieniu mlecznym brakuje zębów przedtrzonowych oraz jednej pary trzonowych w każdej części – żuchwie i szczęce.
Q 05Gdzie żółć jest okresowo magazynowana i zagęszczana?
pęcherzyk żółciowy
Żółć produkuje i wydziela wątroba, jeden z trzech gruczołów układu pokarmowego – obok trzustki i ślinianek.
Q 06Co chroni ściany żołądka przed samostrawieniem?
śluz
Błona śluzowa żołądka tworzy liczne wysokie fałdy o przebiegu podłużnym, a błonę mięśniową budują trzy warstwy mięśni.
Q 07Jaka chrząstka zamyka wejście do krtani podczas połykania?
nagłośnia
Wejście do krtani jest zwykle otwarte podczas mówienia i oddychania; jego zamknięcie chroni układ oddechowy przed pokarmem przesuwanym do przełyku.
Q 08Jak nazywa się otwór końcowy żołądka przechodzący w dwunastnicę?
odźwiernik
Otacza go silna mięśniówka okrężna, która rozszerza się i zwęża w zależności od różnicy pH między środowiskami.
Q 09Od którego odcinka jelita odchodzi wyrostek robaczkowy?
kątnicy
Ten odcinek, zwany też jelitem ślepym, leży w prawej okolicy biodrowej i przechodzi dalej w okrężnicę wstępującą.
Q 10Który narząd dzięki intensywnym procesom metabolicznym ogrzewa przepływającą przez niego krew?
wątroba
Narząd ten działa też jak filtr: pokarm wchłonięty z jelita do krwi jest w nim pozbawiany trucizn, np. alkoholu i składników leków.
Q 11Jaką długość ma w przybliżeniu przewód pokarmowy człowieka?
12 m
Przewód zaczyna się ustami, a kończy odbytem; ściśle współpracuje z gruczołami wydzielającymi do jego wnętrza soki z enzymami trawiennymi.
Q 12Który gruczoł układu pokarmowego wytwarza zarówno hormony, jak i enzymy trawienne?
trzustka
Jej sok trafia do jelit razem z żółcią; do górnego odcinka dwunastnicy wpada zarówno przewód żółciowy, jak i trzustkowy.
Q 13U jakich drapieżnych bezkręgowców występuje trawienie pozajelitowe, odbywające się poza ciałem?
pajęczaków
Zwierzę oblewa zdobycz sokami trawiennymi lub wprowadza je do jej wnętrza, dzięki czemu może zjadać ofiary niewiele mniejsze od siebie.
Q 21Który enzym z jamy ustnej działa nawet w kwaśnym środowisku żołądka, rozkładając lipidy?
lipaza językowa
Jej wydzielanie stymuluje manipulowanie pokarmem przez język, gdy smak okazuje się przyjemny; rozkłada głównie trójglicerydy.
Q 22Które komórki żołądka wydzielają czynnik wewnętrzny Castle’a?
okładzinowe
Te same komórki produkują kwas solny, podczas gdy komórki główne odpowiadają za nieaktywny prekursor enzymu trawiącego białka.
Q 23Jaką nieaktywną formę enzymu wydzielają komórki główne żołądka?
pepsynogen
Po uaktywnieniu enzym rozkłada białka; żołądek pełni przy tym trzy funkcje motoryczne: magazynowanie, mieszanie i opróżnianie.
Q 14Do wchłaniania jakiej witaminy niezbędny jest czynnik wewnętrzny Castle’a?
B12
Czynnik ten wiąże się z witaminą i umożliwia jej prawidłowe wchłanianie dopiero w jelicie cienkim.
Q 15Ile gatunków symbiotycznych bakterii żyje w jelicie grubym człowieka?
500
Jedną z nich jest Escherichia coli; bakterie rozkładają niestrawione resztki pokarmu oraz starsze komórki wyściółki przewodu pokarmowego.
Q 16W jakich strukturach komórki pierwotniaki i gąbki trawią pokarm?
wodniczkach pokarmowych
To najstarszy ewolucyjnie sposób trawienia: pokarm trafia do komórki przez endocytozę, a rozkładają go enzymy lizosomalne.
Q 17Jak inaczej nazywa się amylaza ślinowa?
ptialina
Ślina zawiera też substancje bakteriobójcze i neutralizujące kwaśne składniki pokarmu, które chronią szkliwo.
Q 18Co oddziela jelito cienkie od jelita grubego?
zastawka krętniczo-kątnicza
Jelito cienkie ma 4–6 m długości i 3–5 cm średnicy; dzieli się na dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte.
Q 19Która witamina jest wchłaniana w jelicie grubym?
K
Poza nią jelito grube wchłania tylko niektóre substancje, jak woda i sole mineralne; większość wchłaniania zachodzi wcześniej.
Q 20Jakie komórki bezpośrednio wchłaniają monomery powstałe w trawieniu kontaktowym?
enterocyty
Trawienie kontaktowe, zwane też przyściennym lub błonowym, to końcowy etap odbywający się przy udziale enzymów mikrokosmków.
Q 24Jak nazywa się „trzeci migdał” w miejscu przejścia sklepienia gardła w ścianę tylną?
gardłowy
Na ścianach bocznych gardła leżą ujścia trąbek słuchowych, otoczone wałami trąbkowymi i skupiskami tkanki chłonnej.
Q 25Jaką żyłą krew z narządów trawiennych odpływa do wątroby?
wrotną
Krew z obszarów tętnicy krezkowej dolnej trafia tam najczęściej za pośrednictwem żyły śledzionowej, czasem żyły krezkowej górnej.
Q 26U jakiego odsetka populacji występuje odwrócenie trzewi (situs inversus)?
0,01%
Przy tej anomalii wątroba leży po stronie lewej, śledziona po prawej, a wyrostek robaczkowy po lewej.
Q 27Jak nazywa się pierwsza gałąź aorty brzusznej zaopatrująca narządy trawienne?
pień trzewny
Oddaje ona tętnicę żołądkową lewą, tętnicę wątrobową wspólną i tętnicę śledzionową, która drobnymi tętniczkami zaopatruje trzustkę.
Q 28Które nerwy czaszkowe regulują proces połykania?
IX i X
Gardło, wspólny odcinek dróg oddechowych i pokarmowych, ciągnie się od podstawy czaszki do wysokości siódmego kręgu szyjnego.
Q 29Co oznacza skrót MMC w fizjologii jelita grubego?
wędrujące kompleksy motoryczne
Pojawiają się co kilka godzin; w jelicie grubym ruchy perystaltyczne zachodzą także w kierunku ododbytnicowym.
Q 30Jak nazywa się splot nerwowy w ścianie przewodu pokarmowego ciągnący się od przełyku do odbytu?
Auerbacha
Drugi splot jelitowego układu nerwowego leży między warstwą mięśni gładkich okrężnych a błoną śluzową.