Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Żywność to każdy produkt przeznaczony do spożycia przez ludzi – od surowych warzyw po konserwy, napoje, a nawet gumę do żucia. Prawo definiuje ją bardzo dokładnie, a statystyki marnowania jedzenia pokazują, jak wiele z niej trafia na śmietniki. Quiz sprawdza, co wiesz o definicji żywności, jej rodzajach i składnikach odżywczych, a na deser przygląda się wacie cukrowej: kto ją wymyślił, jak działa maszyna i skąd wzięła się jej nazwa. Pytania są w większości łatwe, więc nadają się także dla dzieci.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które produkty są przykładem żywności nieprzetworzonej?
Warzywa i owoce
Taka żywność ma postać naturalną i nadaje się do bezpośredniego spożycia; zalicza się do niej także zioła.
Q 02Na co zazwyczaj nawinięta jest wata cukrowa?
Na drewniany patyk
Puszysta forma tego wyrobu cukierniczego przypomina watę – i właśnie stąd wzięła się jego nazwa.
Q 03Z czego składa się wata cukrowa?
Z lepkich cukrowych nitek
Pierwszą maszynę do jej wyrobu opatentowano pod koniec XIX wieku w Stanach Zjednoczonych.
Q 04Gdzie trawione są środki spożywcze po przyjęciu doustnym?
W przewodzie pokarmowym
Po strawieniu składniki odżywcze są wchłaniane do wnętrza organizmu – i właśnie to jest celem jedzenia.
Q 05Co jest celem spożywania żywności?
Dostarczenie składników odżywczych
Składniki te trafiają do wnętrza organizmu dopiero po strawieniu jedzenia.
Q 06Jak można nadać wacie cukrowej kolor?
Dodając do cukru barwniki spożywcze
Barwnik trzeba dodać zawczasu, bo gotowe nitki powstają już w bębnie maszyny i od razu nawijane są na patyczek.
Q 07Jak nazywa się żywność w postaci nienaturalnej, często konserwowana, np. dżemy?
Przetworzona
Do tej grupy należą też konserwy i wszelkie przetwory; naturalną postać zachowują natomiast zioła.
Q 08Jak nazywa się proces wchłaniania składników odżywczych do wnętrza organizmu?
Odżywianie
Zanim dojdzie do wchłaniania, środki spożywcze muszą zostać strawione – dzieje się to po przyjęciu ich doustnie.
Q 09Co wyrzucane z bębna maszyny zamienia się w nitki waty cukrowej?
Karmel
Wyrób ten rozpowszechniono na świecie, sprzedając go podczas występów cyrkowych.
Q 10Skąd pochodził William Morrison, twórca maszyny do waty cukrowej?
Ze Stanów Zjednoczonych
Morrison nie był cukiernikiem – maszynę zbudował wspólnie z wytwórcą cukierków, a ich produkt pokazano światu na początku XX wieku.
Q 11Co, oprócz zwykłych potraw, zalicza się według prawa do żywności?
Gumę do żucia
Żywnością są także napoje oraz substancje celowo dodawane podczas wytwarzania lub obróbki; nie są nią kosmetyki, pasze ani leki.
Q 12Na jakiej imprezie twórcy waty cukrowej zadebiutowali ze swoim produktem?
Na Wystawie Światowej w Saint Louis
Od tego czasu słodycz rozpowszechniła się na świecie dzięki sprzedaży podczas występów cyrkowych.
Q 13Jaka część światowej produkcji żywności trafia na śmietniska?
Jedna trzecia
Problem dotyczy także Polski, gdzie marnuje się miliony ton jedzenia zdatnego do spożycia.
Q 21Który termin obejmuje zarówno jedzenie ludzi, jak i zwierząt?
Pokarm
Samo słowo „żywność” odnosi się wyłącznie do tego, co jedzą ludzie.
Q 22Na jakie trzy grupy dzieli się składniki odżywcze, które ma dostarczać żywność?
Budulcowe, energetyczne i regulujące
Składniki te są wchłaniane do organizmu dopiero po strawieniu jedzenia.
Q 23W którym roku opatentowano maszynę do waty cukrowej?
1897
Konstruktor maszyny, William Morrison, żył w latach 1860–1926.
Q 24Ile ton żywności w skali globalnej wywozi się na śmietniska?
Q 14Jaki zakres ma termin „żywność” w porównaniu z terminem „produkt spożywczy”?
Węższy
Nie wszystko, co ludzie spożywają, jest żywnością – poza nią pozostają np. wyroby tytoniowe i środki odurzające.
Q 15Jakie dwa procesy zachodzą w maszynie, w której powstaje wata cukrowa?
Topienie cukru i nagłe ostudzenie
Studzenie następuje w chwili, gdy roztopiona masa opuszcza bęben maszyny, a ruch obrotowy rozciąga ją w cienkie nitki.
Q 16Jaki zawód wykonywał William Morrison, konstruktor maszyny do waty cukrowej?
Dentysta
Amerykanin zbudował ją wspólnie z wytwórcą cukierków; obaj pokazali nowy produkt światu na początku XX wieku.
Q 17Dzięki jakiemu ruchowi w maszynie powstają cienkie nitki waty cukrowej?
Wirowemu
Gotowe nitki są od razu nawijane na patyczek, a cały wyrób przypomina z wyglądu watę – stąd jego nazwa.
Q 18Kto rozpowszechnił na świecie sprzedaż waty cukrowej podczas cyrkowych występów?
Thomas Patton
Sama maszyna do wyrobu tej słodyczy była dziełem dentysty i producenta cukierków.
Q 19Z kim William Morrison skonstruował maszynę do waty cukrowej?
Z Johnem Whartonem
Morrison był z zawodu dentystą, a nie cukiernikiem.
Q 20Pod jaką nazwą opatentowano pierwszą maszynę do waty cukrowej?
Fairy Floss
Patent na tę maszynę przyznano pod koniec XIX wieku.
1,3 mld
Straty z tego tytułu liczone są w setkach miliardów dolarów rocznie.
Q 25Ile ton żywności utylizuje Europa?
100 milionów
W tym samym czasie setki milionów ludzi na świecie głodują.
Q 26Z jakiego dnia pochodzi rozporządzenie UE, które definiuje żywność?
28 stycznia 2002 r.
Definicja obejmuje także produkty, których spożycia przez ludzi można się spodziewać.
Q 27Ile wynoszą roczne globalne straty z tytułu marnotrawienia żywności?
940 mld dolarów
Na śmietniska trafia w skali świata ponad miliard ton żywności.
Q 28Ilu ludzi na świecie głoduje?
795 milionów
W tym samym czasie sama Europa utylizuje dziesiątki milionów ton żywności.
Q 29W którym roku urodził się William Morrison, konstruktor maszyny do waty cukrowej?
1860
Morrison zmarł w 1926 roku, a jego wynalazek zdążył zadebiutować na Wystawie Światowej.