Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De aardbei is een kruising van twee Amerikaanse soorten die kort na 1750 in Bretagne ontstond, en botanisch gezien niet eens een echte vrucht. Toch is het een van de populairste soorten zacht fruit in België en Nederland. Deze quiz test je kennis van de geschiedenis en de botanische naam van de aardbei, de teelt en de rassen, ziekten en plagen, de voedingswaarde en de wilde bosaardbei. Elke vraag komt met een korte uitleg, zodat je na afloop meer weet dan ervoor.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat is het fruit van de aardbei botanisch gezien?
Schijnvrucht
De echte vruchten zijn de kleine nootjes die als pitjes op het oppervlak zitten.
Q 02In welk product wordt aardbei vanwege zijn sterke aroma als smaakversterker gebruikt?
Yoghurt
Aardbeien worden ook veel voor jam gebruikt; de industrie werkt daarvoor meestal met diepvriespulp uit het buitenland.
Q 03Welke kleur hebben de bloemen van de bosaardbei?
Wit
De bloemen zijn klein en bloeien in de zomer; de plant groeit in bijna heel België en Nederland langs bosranden, op kapvlakten en langs dijken.
Q 04Uit welk werelddeel komen de twee oudersoorten van de tuinaardbei?
Amerika
De ene ouder komt van de oostkust van Noord-Amerika, de andere van de westkust; van de kruising zijn vele honderden rassen in cultuur.
Q 05Wat is het meest geteelde aardbeienras in België en Nederland?
Elsanta
Het ras heeft een dochterras dat eveneens veel wordt geteeld; het allervroegste ras geeft daarentegen maar weinig vruchten.
Q 06Welk gas wordt bij de aardbeienteelt extra toegevoegd om de opbrengst te verhogen?
CO2
Sommige kwekers rekken het oogstseizoen op tot jaarrond met verwarming in de winter en koeling in de zomer.
Q 07Welke allergische reactie kunnen verse aardbeien vooral bij kinderen uitlokken?
Netelroos
Verse aardbeien zijn wel rijk aan vitamine C en bevatten per 100 gram ongeveer 6,5 gram koolhydraten.
Q 08Wat zijn de pitjes op het oppervlak van een aardbei eigenlijk?
Nootjes
Het rode, sappige deel is botanisch gezien geen echte vrucht; muizen en een bepaalde kever eten juist de gele zaadjes.
Q 09Wat is de bosaardbei, in tegenstelling tot de cultuuraardbei?
Botanische soort
De wilde tegenhanger van de cultuuraardbei heeft kleinere vruchten, die een zoetige geur verspreiden.
Q 10Waarmee worden kleinere aardbeienbedden vaak omringd om slakken te weren?
Scherpe steentjes of schelpen
Een slak glijdt niet graag over scherpe randjes; zonder zo'n muurtje eten slakken soms de hele oogst op.
Q 11Vanaf wanneer kunnen in de Benelux aardbeien worden geoogst dankzij vervroeging?
Eind februari
Door vervroeging en verlating loopt het seizoen tot eind december, dus bijna het hele jaar door; de teelt gebeurt in de volle grond, onder glas en onder plastic.
Q 12Waar ontstond kort na 1750 de aardbei waarvan het meeste handelsfruit afkomstig is?
Bretagne
De kruising tussen de twee Amerikaanse oudersoorten werd in 1766 voor het eerst uitvoerig beschreven.
Q 13Welke schimmel veroorzaakt vruchtrot, een van de belangrijkste ziekten van de aardbei?
Botrytis cinerea
De besmetting treedt al tijdens de bloei op, maar wordt pas zichtbaar bij het rijpen van de vrucht.
Q 21Sinds welk jaar waarschuwen teeltbegeleiders voor de suzuki-fruitvlieg?
2013
De vlieg is erg schadelijk voor zacht fruit; telers plaatsen monitoringsvallen en kunnen bij vaststelling een biologisch middel inzetten.
Q 22Hoeveel chromosomen (2n) heeft de diploïde bosaardbei?
14
Ook de heuvelaardbei is diploïd; de grote bosaardbei is hexaploïd en de beide Amerikaanse oudersoorten van de tuinaardbei zijn octoploïd.
Q 23Wie beschreef in 1766 als eerste uitvoerig de kruising tussen de twee Amerikaanse aardbeisoorten?
Antoine Nicolas Duchesne
Hij noemde de vorm Fragaria ananassa, maar omdat hij alle aardbeien als rassen van één soort zag, gold zijn naam niet als geldige soortnaam.
Q 14Waaraan is de schijnaardbei, die op de bosaardbei lijkt, herkenbaar?
Gele bloemen
De schijnaardbei komt veel voor in parken; de echte bosaardbei heeft kleine vruchten met een frisse, zoete smaak.
Q 15Waar werden aardbeien geteeld met een vrucht die ongeveer zo hard was als een appel?
Californië
Kruisingen tussen die harde vruchten en de zachte Europese rassen leverden de stevige rassen op die over grote afstanden vervoerd kunnen worden.
Q 16Uit welk land komt de diepvriespulp die de industrie meestal gebruikt voor aardbeienjam?
Polen
Verse aardbeien bevatten per 100 gram maar liefst 64 mg vitamine C.
Q 17In welke eeuw begonnen de Fransen de bosaardbei uit het wild in hun tuinen aan te planten?
14e eeuw
De vruchten waren klein en de planten niet erg productief; over een tweede Europese soort werd pas vanaf de tweede helft van de 16e eeuw geschreven.
Q 18Hoeveel vitamine C bevatten verse aardbeien per 100 gram?
64 mg
Naast vitamine C bevatten aardbeien per 100 gram ongeveer 6,5 gram koolhydraten.
Q 19Welke kever vreet 's nachts de gele zaadjes uit de dopvruchtjes van de aardbei?
Aardbeiloopkever
De stengelstekers steken juist de bladeren en bloemtrossen af, zodat die verwelken; ook muizen eten de gele zaadjes.
Q 20Welke Romeinse schrijver noemde de aardbei om zijn medicinaal gebruik?
Apuleius
In de Romeinse literatuur werd de aardbei niet vaak genoemd; andere auteurs beschreven de plant als een in het wild voorkomende vrucht.
Q 24In welk jaar werd de aardbeisoort van de Amerikaanse westkust in Europa ingevoerd?
1714
Die soort gaf geen vruchten, tenzij er planten van de grote bosaardbei of van de soort van de oostkust in de buurt stonden.
Q 25Welk aardbeienras is het allervroegste, maar geeft weinig vruchten?
Karina
Het vroegste ras met wél een goede vruchtopbrengst houdt die opbrengst zelfs bij koude temperaturen op peil.
Q 26Wie gaf de tuinaardbei uiteindelijk de naam Fragaria ananassa?
François Rozier
Hij vatte het taxon op als soort en niet als hybride, maar dat doet aan de geldigheid van de naam niets af.
Q 27Welke ziekte van de aardbei wordt veroorzaakt door Phytophthora cactorum?
Stengelbasisrot
Roodwortelrot komt van een verwante Phytophthora-soort en verwelkingsziekte van Verticillium-schimmels; meeldauw tast bladeren en vruchten aan.
Q 28Wie publiceerde in 1771 als eerste een geldige wetenschappelijke naam voor de tuinaardbei?
Richard Weston
Hij noemde de plant Fragaria chiloensis var. ananassa en verwees naar het Traité des arbres fruitiers van Henri Louis Duhamel du Monceau uit 1768.
Q 29Welk aardbeienras heeft, anders dan de meeste rassen, kruisbestuiving met een ander ras nodig?
Mieze Schindler
De meeste rassen zijn zelffertiel, maar bestuiving door wind of insecten blijft nodig voor goedgevormde, volledig uitgegroeide vruchten.
Q 30Welke werkzame stof zit in het biologische middel Tracer tegen de suzuki-fruitvlieg?
Spinosad
De stof is een bodembacterie die ook in de natuur voorkomt en werkt eveneens tegen trips, rupsen en de koolvlieg.