Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Bier is na water en thee de populairste drank ter wereld en wordt al duizenden jaren gebrouwen, van het oude Mesopotamië tot de trappistenabdijen van vandaag. Deze quiz neemt je mee door het brouwproces, de geschiedenis van gruit en hop, de grote bierculturen van België, Duitsland, Engeland en Tsjechië, en de vele biersoorten: van pils en bokbier tot lambiek, geuze en weizenbier. Speel direct of print de vragen uit voor je eigen pubquiz.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Van welke vrucht worden kriekbieren gemaakt?
Kersen
Fruitbier is een variant op faro, waarbij het bier niet met suiker maar met echt fruit of vruchtensap wordt gezoet.
Q 02Welke Ierse stout is de meest gedronken stout in Engeland en de rest van de wereld?
Guinness
Engelse stouts hebben vaak een hoger alcoholpercentage en zijn doorgaans zoeter dan hun Ierse tegenhangers.
Q 03In welk seizoen wordt bokbier vaak als seizoensbier verkocht?
Herfst
Bokbier heeft een bitterzoete, moutachtige smaak en is vaak donkerder en sterker dan pils.
Q 04In welke Tsjechische stad werd in 1839 het pilsener uitgevonden?
Pilsen
Dit ondergistende bier vond al snel wereldwijd navolging en groeide uit tot het meest getapte biertype ter wereld.
Q 05Welke twee dranken worden wereldwijd meer gedronken dan bier?
Water en thee
Bier is niet alleen een van de oudste alcoholische dranken ter wereld, maar ook de meest geconsumeerde alcoholische drank.
Q 06Uit welke Duitse stad komt het bovengistende bier Kölsch?
Keulen
Kölsch geldt als een oud voorbeeld van een blonde ale; sinds de 20e eeuw zijn er steeds meer blonde ales op de markt gekomen.
Q 07Welke bewerking van de mout geeft stout zijn donkere kleur en koffieachtige aroma?
Branden
Het eenvoudig drogen van gekiemde gerst heeft weinig invloed op de smaak; de smaakvariatie begint pas bij een verdere bewerking van de mout.
Q 08Rond welke stad passen lambiekbrouwerijen nog altijd spontane gisting toe?
Brussel
Bier laten gisten zonder brouwersgist is lastiger, omdat de brouwer het proces niet in de hand heeft.
Q 09Welke twee landen gelden als de bakermat van het ondergistende bier?
Tsjechië en Duitsland
Vrijwel overal ter wereld wordt op grote schaal ondergistend bier gebrouwen, hoofdzakelijk pils en soortgelijke blonde lagers.
Q 10Waar bevindt de gist zich tijdens bovengisting?
Bovenop het brouwsel
Bovengisting of hoge gisting vindt plaats bij 15 tot 20 graden en verloopt veel minder gecontroleerd dan ondergisting.
Q 11Welke uitvinding maakte het mogelijk om het hele jaar door ondergistend bier te brouwen?
Mechanische koeling
Vroeger kon ondergistend bier alleen in de winter of in koude delen van Europa worden gemaakt.
Q 12In welke twee landen is bovengisting als gangbaar brouwprocedé bewaard gebleven?
België en Engeland
Vóór de ontwikkeling van de ondergisting was bovengisting overal het gebruikelijke proces, met een vergisting van hoogstens enkele dagen.
Q 13Hoe heet de pap van water en geplette mout die bij het brouwen wordt gemaakt?
Beslag
Door de pap tot bepaalde temperaturen te verhitten komen enzymen op gang die het zetmeel uit de mout omzetten in oplosbare suikers.
Q 21Aan welke Soemerische godin werd een van de eerst opgeschreven bierrecepten toegeschreven?
Ninkasi
Ook in het Oude Egypte was bier een geliefde drank.
Q 22Voor welke streek zijn bieren van gemengde gisting typisch?
Zuid-West-Vlaanderen
Het bekendste voorbeeld van dit type is Rodenbach, waarbij gerijpt bier met een flinke portie jongbier wordt gemengd.
Q 23Waarom werkt een brouwer voor een goede schuimkraag alleen met vrouwelijke hopplanten?
Mannelijke plant is rijk aan vetten
Vetten en vetzuren verstoren het bierschuim; daarom blijft de mannelijke hopplant buiten het brouwproces.
Q 14Welk deel van de hopplant wordt als hopbel meegekookt in het wort?
Vrouwelijke bloemen
Hopbellen dienen bij het brouwen zowel als smaakmaker als als conserveermiddel.
Q 15Bij welke temperatuur vindt ondergisting doorgaans plaats?
6 tot 8 graden
Ondergisting wordt ook wel lage gisting genoemd; het grootste deel van het bier dat in Nederland en België wordt gemaakt, is ondergistend.
Q 16Hoe lang duurt de volledige vergisting bij ondergistend bier?
Enkele weken
Het proces verloopt zo rustig dat de gist de kans krijgt om naar de bodem van de gistingstank te zakken.
Q 17Tot welk geslacht behoort de gist waarmee gerstemout in Europa meestal wordt vergist?
Saccharomyces
Tijdens de vergisting van de mout in water ontstaan koolzuurgas en alcohol; deze methode is de gangbare in Europa en Noord-Amerika.
Q 18Wat gebeurt er met mout wanneer die wordt geschroot?
Hij wordt geplet
Van de geplette mout wordt daarna met water een soort pap gemaakt, die verhit wordt om zetmeel in oplosbare suikers om te zetten.
Q 19Hoeveel bier dronk men in de middeleeuwen in de Lage Landen ongeveer per persoon per jaar?
300 liter
Middeleeuws bier bevatte vrij weinig alcohol en was voedzaam: het graan en de gist leverden onder meer vitamine B.
Q 20Hoe lang staat het afgekoelde wort bij spontane gisting in open kuipen aan de buitenlucht?
Etmaal
Bij spontane gisting zorgen wilde gisten uit de lucht en micro-organismen in eiken tonnen voor de vergisting, niet de brouwersgist.
Q 24Welk proces maakt de hopzuren beschikbaar tijdens het koken van het wort?
Isomeriseren
Het koken van het wort maakt het bovendien steriel en stopt het enzymatische proces dat eerder op gang was gebracht.
Q 25Uit welk jaar dateren de oudste overgeleverde bierrecepten?
3900 v.Chr.
Bier speelt ook een rol in oude mythen en legenden, zoals het Gilgamesj-epos en de Kalevala.
Q 26Met ongeveer hoeveel procent jongbier wordt een bier van het type Rodenbach versneden?
70%
Deze bieren van gemengde gisting rijpen eerst twee jaar op eikenhouten vaten voordat ze worden versneden.
Q 27Aan welke stoffen zijn spitsmout en tarwemout rijk, waardoor ze het schuim langer laten staan?
Glycoproteïnen
Ook ijzersulfaat verhoogt de schuimhoudbaarheid, maar dat metaalzout geeft het bier een afwijkende smaak.
Q 28Uit welke Duitse stad komt de Gose, die tot in de 19e eeuw spontaan vergistte?
Goslar
Tegenwoordig wordt Gose met eigen gist gebrouwen; het bier geldt samen met de Berliner Weiße als overblijfsel van de Noord-Duitse biercultuur.
Q 29Onder welke concentratie isohumulonen is een stevige schuimkraag op bier niet meer haalbaar?
20 ppm
Isohumulonen zijn de bitterstoffen die de metaalionen uit het bier naar het schuim transporteren en zo de schuimopbouw bevorderen.
Q 30Welke brouwerij vond de gefilterde, blonde variant van weizenbier uit?
Edelweissbrauerei Farny
Deze variant heet kristallweizen; de ongefilterde blonde variant met gist heet hefeweizen.