Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Alcohol is in het dagelijks spraakgebruik ethanol, de stof die in bier, wijn en sterkedrank zit. Maar het woord staat ook voor een hele stofklasse in de scheikunde, en voor de drank zelf. Deze quiz begint bij die scheikundige basis en duikt dan in de geschiedenis van het alcoholverbod: de Amerikaanse drooglegging van 1920 tot 1933, met speakeasy's, Al Capone en vergiftigde industriële alcohol, maar ook de verboden in Rusland, de Noordse landen en de islamitische wereld. Van instapvragen tot kennersvragen over amendementen en ratificaties.
Alle 26 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke specifieke alcohol zit in alcoholhoudende dranken?
Ethanol
In de scheikunde is 'alcohol' een hele stofklasse, gekenmerkt door de aanwezigheid van een hydroxylgroep.
Q 02Welke crimineel is de bekendste van degenen die rijk werden aan de illegale drankhandel?
Al Capone
De handel verplaatste zich met de inwerkingtreding van het verbod naar het illegale circuit, waar stiekem massaal werd gedronken.
Q 03Hoe heet de Amerikaanse drooglegging in het Engels?
Prohibition
De term wordt ook gebruikt voor acties in andere landen die alcoholgebruik gedeeltelijk of geheel verboden.
Q 04In welk jaar trad het Amerikaanse alcoholverbod in werking?
1920
Het amendement was precies een jaar eerder, op 16 januari 1919, aangenomen na ratificatie door de 36e staat.
Q 05In welk jaar kwam de Amerikaanse drooglegging formeel geheel ten einde?
1933
Sindsdien mag alcohol nog altijd niet overal in de Verenigde Staten worden verkocht: de wetgeving verschilt per gebied en soms per kleinere jurisdictie.
Q 06In welk land staat op verkoop, productie én consumptie van alcohol zelfs een lijfstraf?
Saoedi-Arabië
De Koran en de Hadith spreken uiterst negatief over alcohol; ook Hamas en de taliban verbieden gebruik, handel en productie.
Q 07Welke Sovjetleider probeerde tussen 1985 en 1987 een gedeeltelijk alcoholverbod in te voeren?
Michail Gorbatsjov
De campagne werd hem later kwalijk genomen en droeg bij aan zijn impopulariteit, al verbeterde de volksgezondheid wel.
Q 08Welke president zag in dat de drooglegging niet werkte en stond alcoholgebruik weer toe?
Franklin D. Roosevelt
De eerste stap was de zogeheten beer law, die bier met een laag alcoholpercentage weer toestond.
Q 09Welk amendement op de Amerikaanse grondwet voerde het totaalverbod op alcohol in?
18e
Het voorstel verbood productie, verkoop en transport van consumptieve alcohol en werd door het Huis van Afgevaardigden en de Senaat aangenomen, waarna de staten het ratificeerden.
Q 10Door welk giftig bijproduct kan zelfgestookte sterkedrank (moonshine) vergiftiging veroorzaken?
Methanol
Zelf stoken is een veelvoorkomend antwoord van de bevolking op een drooglegging die ze niet waardeert.
Q 11Welke soort alcohol stalen criminelen om er tijdens de drooglegging drank van te maken?
Industriële alcohol
De gestolen alcohol was onder meer bestemd voor de productie van verf; de regering greep in 1926 in door de stof verplicht ondrinkbaar te laten maken.
Q 12Wat bleef tijdens de Amerikaanse drooglegging op zichzelf toegestaan?
Het drinken van alcoholische drank
Het verbod richtte zich op productie en verkoop, met als doel alcoholgebruik en alcoholisme terug te dringen.
Q 13Welk land verbiedt alcohol volledig, maar laat niet-moslims thuis produceren en drinken?
Iran
Q 21Welke door Nederlanders gestichte plaats in Illinois kent sinds de stichting een alcoholverbod?
South Holland
Het verbod is om religieuze redenen ingesteld en werd pas onlangs een klein beetje versoepeld, voor één restaurant.
Q 22Welke twee staten hebben het 18e amendement nooit geratificeerd?
Connecticut en Rhode Island
Alle andere staten namen het voorstel uiteindelijk aan, de laatste pas in maart 1922, ruim twee jaar na de inwerkingtreding.
Q 23Tijdens welke Amerikaanse presidentsverkiezingen kwam het alcoholverbod nauwelijks aan de orde?
Die van 1916
Voor- en tegenstanders zaten in beide grote partijen, waardoor het onderwerp geen partijpolitieke scheidslijn vormde.
Andere islamitische landen werken soms met vergunningen voor een beperkte hoeveelheid drank, die nooit aan moslims worden verstrekt.
Q 14Door welke oorlog verloren Duits-Amerikaanse tegenstanders van het alcoholverbod hun invloed?
Eerste Wereldoorlog
De Verenigde Staten raakten bij het conflict betrokken met Duitsland als een van de vijanden; veel tegenstanders van het verbod waren van Duitse afkomst.
Q 15Tijdens welke oorlog leek het Amerikaanse streven naar geheelonthouding dood te bloeden?
Amerikaanse Burgeroorlog
Het tij keerde met de oprichting van twee organisaties in 1869 en 1874, die allebei nog steeds bestaan.
Q 16Tot welk alcoholpercentage werd de toegestane grens in maart 1933 opgetrokken?
3,2%
De wet staat bekend als de beer law en maakte een einde aan de harde drooglegging, nog vóór de formele opheffing in december.
Q 17Welke stijlfiguur is het wanneer 'alcohol' staat voor elke drank die alcohol bevat?
Pars pro toto
Het woord kan dus drie dingen betekenen: een stofklasse in de scheikunde, de stof zelf, of de drank waarin die stof zit.
Q 18Uit welke hoek kwamen de tegenstanders van het Amerikaanse alcoholverbod vooral?
Rooms-katholiek en Duits-luthers
Zij vonden dat moraal niet door de staat opgelegd moest en kon worden.
Q 19Hoeveel mensen kwamen naar schatting minstens om door de opzettelijk vergiftigde alcohol?
10.000
Fabrikanten moesten vanaf 1926 stoffen als kerosine, benzeen, cadmium, formaldehyde en aceton aan hun alcohol toevoegen.
Q 20Welke staat zorgde op 16 januari 1919 als 36e staat voor de aanname van het 18e amendement?
Utah
De Verenigde Staten telden op dat moment 48 staten; het amendement trad precies een jaar later in werking.
Q 24Welke in 1874 opgerichte organisatie streeft nog altijd naar een totaalverbod op alcohol?
Woman's Christian Temperance Union
Vijf jaar eerder was al een politieke partij met hetzelfde doel opgericht, die eveneens nog steeds bestaat.
Q 25In welk jaar werd het alcoholverbod van de Nederlands gestichte plaats in Illinois iets versoepeld?
2023
De plaats hanteert al sinds haar ontstaan een alcoholverbod om religieuze redenen, een voorbeeld van plaatselijke wetgeving.
Q 26Welke staat ratificeerde het 18e amendement op 9 maart 1922 als allerlaatste?
New Jersey
Op dat moment was het alcoholverbod al ruim twee jaar van kracht in het hele land.