Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Knoflook is veel meer dan een teentje in de pan. Het bolgewas uit de narcisfamilie werd al door de bouwers van de piramiden gegeten, door Romeinse gladiatoren gekauwd en in de middeleeuwen tegen de pest ingezet. Deze quiz volgt knoflook van de Edda en de Talmoed tot in het moderne laboratorium: wat is er waar van de bloeddrukverlagende werking, waarom ruik je er een dag later nog naar en wie mag er beslist niet van eten? Speel de vragen direct online of print ze voor een quizavond in de keuken.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke keuken wordt knoflook met name gebruikt?
Mediterrane
Knoflook dankt die populariteit aan zijn typerende en doordringende smaak, die zowel vers als in poedervorm wordt toegepast.
Q 02Tegen welke wezens wordt knoflook in de klassieke literatuur als afweermiddel genoemd?
Vampieren
Knoflook werkt daadwerkelijk bacteriedodend, wat de reputatie als beschermer tegen ziekte achteraf deels verklaart.
Q 03Hoe wordt knoflook in poedervorm gemaakt?
Gedroogd en gemalen
Verse knoflook wordt daarentegen fijn gesneden of geperst voordat hij in een gerecht belandt.
Q 04Voor welke huisdieren is vooral verse knoflook giftig?
Honden en katten
Bij katten is het gevaar nog groter dan bij honden, dus houd ook knoflookpoeder bij ze weg.
Q 05Waarin slaat knoflook voor de winter zijn energie op?
Bol
Door die voorraad heeft de plant in de lente een voorsprong en kan hij heel snel groeien en bloeien, net als de ui en bieslook.
Q 06Op welke standplaats groeit knoflook het best?
Volle zon
Naast veel licht vraagt de plant ook goed doorlatende grond om te gedijen.
Q 07Aan welke bouwwerken werkten de Egyptische arbeiders die knoflook te eten kregen?
Piramiden
Knoflook gold in de oudheid als krachtvoer: in Rome kauwden ook vechters in de arena erop voor sterkere spieren.
Q 08Tegen welke ziekte zou knoflook in de middeleeuwen beschermen?
Pest
In diezelfde periode moest knoflook ook de duivel en heksen op afstand houden.
Q 09In welk land wordt knoflook, net als in Midden-Europa, bijzonder veel gebruikt?
Frankrijk
Knoflook geldt als kruid met een doordringende smaak en geur en is ook rond de Middellandse Zee niet weg te denken.
Q 10Wie kauwden in de Romeinse tijd vaak knoflook omdat het de spieren zou versterken?
Gladiatoren
Helemaal onzin was het misschien niet: in laboratoriumproeven verhoogde knoflooksupplementie een mannelijk hormoon bij ratten.
Q 11Sinds welk tijdperk worden aan knoflook medicinale eigenschappen toegeschreven?
Klassieke oudheid
Voor de meeste van die eeuwenoude claims bestaat tot op heden slechts beperkte wetenschappelijke onderbouwing.
Q 12Welke twee heilige boeken vermelden allebei knoflook?
Bijbel en Koran
Knoflook was in de oudheid dagelijkse kost en werd zelfs aan bouwvakkers in het oude Egypte uitgedeeld.
Q 13Welk effect van knoflook is met gerandomiseerde onderzoeken met controlegroep aangetoond?
Verlaagt de bloeddruk
Het effect werd gemeten bij mensen met een verhoogde waarde; de oorzaak wordt gezocht in zwavelverbindingen die vaatverwijdend werken.
Q 21Welk hormoongehalte kan knoflooksupplementie in laboratoriumproeven bij ratten verhogen?
Testosteron
Die uitkomst sluit aan bij het oude Romeinse geloof dat knoflook de spieren sterker maakt.
Q 22Hoeveel jaar geleden vermeldde de Egyptische Papyrus Ebers al knoflook?
3500 jaar
In het oude Egypte kregen ook de arbeiders die de grote grafmonumenten bouwden knoflook te eten.
Q 23Welke arts uit de oudheid raadde knoflook aan tegen zowat alle kwalen?
Galenus
Van die reputatie is wetenschappelijk weinig overeind gebleven; alleen enkele effecten op hart en bloedvaten zijn deels onderbouwd.
Q 14Tot welke plantenfamilie behoort knoflook?
Narcisfamilie
De familie heet in het Latijn Amaryllidaceae; de wetenschappelijke naam van de plant zelf is Allium sativum.
Q 15Waartegen is een werking van knoflook niet afdoende bewezen?
Verkoudheid
Ook voor een werking tegen kanker ontbreekt afdoende bewijs, terwijl twee andere claims wel enige onderbouwing hebben.
Q 16Wanneer is het verstandig om geen grote hoeveelheden knoflook in te nemen?
In de week voor een operatie
Hetzelfde advies geldt in de week voor een bevalling en bij medicijnen die de stolling remmen.
Q 17Wat kan plaatselijke toepassing van knoflook veroorzaken?
Brandwonden
Artsen hebben daarvan enkele gevallen beschreven; knoflook is bovendien giftig voor sommige huisdieren.
Q 18Hoe wordt knoflook in Rusland ook wel genoemd?
Penicilline voor de armen
De bijnaam verwijst naar de bacteriedodende werking die knoflook daadwerkelijk heeft.
Q 19Waarin doe je uitgeperste knoflook om knoflookazijn te maken?
Gekookte, koude azijn
Zelfgemaakte knoflookazijn moet daarna nog een tijd rusten en wordt pas gezeefd voordat hij gebruikt wordt.
Q 20Welke werking kan knoflook dankzij de component allicine hebben?
Bacteriedodend
Deze werking is een van de weinige oude claims met een chemische basis; veel geurcomponenten van knoflook zijn zwavelverbindingen.
Q 24Welk proces vermindert knoflook, blijkens onderzoek bij ratten en konijnen?
Bloedstolling
Dezelfde proeven wijzen erop dat knoflook de afzetting van plaque op de vaatwanden tegengaat.
Q 25Hoelang moet knoflookazijn staan voordat je de azijn zeeft?
Twee weken
Voor knoflookazijn gaat uitgeperste knoflook in azijn die eerst gekookt en daarna afgekoeld is.
Q 26Wat laten enkele recentere onderzoeken zien over knoflook en het cholesterolgehalte?
Geen effect
Er zijn tegelijk sterke aanwijzingen dat knoflook het cholesterol wél verlaagt bij patiënten met hypercholesterolemie.
Q 27Welk geschrift leert ‘Eet regelmatig knoflook, het heldert de geest op’?
Talmoed
Dezelfde tekst belooft dat knoflook de mannelijkheid versterkt en darmparasieten verdrijft.
Q 28In welke stof worden de zwavelverbindingen uit knoflook in het lichaam omgezet?
Waterstofsulfide
Die stof dient in het lichaam als boodschapperstof voor vaatverwijding, wat de bloeddrukverlaging kan verklaren.
Q 29In welk oud geschrift werd ‘lauk’ al vermeld?
Edda
Knoflook duikt ook op in heilige boeken van meerdere wereldgodsdiensten, vaak als versterkend voedsel.
Q 30Bij welke held vermeldt Homerus het gebruik van knoflook?
Nestor
Knoflook duikt in de Griekse oudheid vaker op; een beroemde arts raadde het zelfs tegen zowat alle kwalen aan.