Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De kokosnoot is botanisch gezien een steenvrucht van de kokospalm, met een vezelige bolster, een harde dop met drie kiemopeningen en daarbinnen het witte kiemwit en het kokoswater. Deze quiz gaat over de bouw van de noot, de producten die eruit worden gemaakt, van kokosroom tot kokosmeel, en de curieuze kokosnootbekers uit vroeger eeuwen. Daarnaast test je je kennis van kokosolie: het smelttraject, de verzadigde vetzuren en de toepassingen in keuken, cosmetica en industrie.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Op welk continent wordt kokoswater veel gedronken als veilige, verfrissende drank?
Azië
In Europa wordt kokoswater in toenemende mate in supermarkten en Aziatische winkels aangeboden.
Q 02Hoe heet het geraspte vruchtvlees van de kokosnoot?
Kokosrasp
In gedroogde vorm wordt het veel in de Aziatische keuken gebruikt.
Q 03Hoeveel duidelijk zichtbare kiemopeningen heeft het harde endocarp van een kokosnoot?
Drie
Bij de kieming komt de kiem door een van deze openingen naar buiten.
Q 04Waarin bevindt de kokosnoot zich vóór de oogst?
Groene bolster
Na de oogst wordt die verwijderd, waarna de harige, houten noot verschijnt die in de winkels ligt.
Q 05In welk stadium bevat een kokosnoot het meeste kokoswater?
Jong en onrijp
Tijdens de groei en het rijpen wordt het water gebruikt om de vrucht te voeden.
Q 06Welk kokosproduct dient als glutenvrije vervanger van meel?
Kokosmeel
Het wordt verkregen door de bewerking van het geraspte vruchtvlees.
Q 07Hoe wordt kokosolie ook wel genoemd?
Klapperolie
De olie dient onder meer als vervanging van boter, margarine en andere bak- en braadvetten.
Q 08Waarvan bevat kokosolie veruit het meest van alle plantaardige oliën?
Verzadigde vetzuren
De WHO, de Amerikaanse FDA en het Nederlands Voedingscentrum raden de consumptie van kokosolie daarom af.
Q 09Welk type vrucht is de kokosnoot botanisch gezien?
Steenvrucht
Het mesocarp, het vruchtvlees rond de harde kern, is bij de kokosnoot niet vlezig maar vezelig.
Q 10Onder welke andere naam staat kokosmelk, de tweede persing van de pulp, bekend?
Klappermelk
Voor de tweede persing wordt de pulp van de eerste persing opnieuw met alleen warm water vermengd en gekneed.
Q 11Wat is de ingekookte, ingedikte versie van kokosmelk?
Kokoscrème
Dit product, ook bloksanten genoemd, is maandenlang houdbaar en wordt in pakjes verkocht.
Q 12Hoe heet het gedroogde witte vruchtvlees van de kokosnoot?
Kopra
Uit datzelfde vezelige vruchtvlees kan ook kokosmelk worden gewonnen, of het gaat in allerlei gerechten en lekkernijen.
Q 13Hoe heet het product van de eerste persing van geraspt kokosvlees met warm water?
Kokosroom
Het mengsel wordt gekneed en uitgeperst; het vrijkomende sap heet in het Indonesisch santen kental.
In welk Indisch gerecht wordt gedroogd geraspt kokosvlees gebruikt?
Q 21Welk effect geeft kokosvet in de mond doordat het smeltwarmte opneemt?
Verkoelend
Om die reden wordt kokosolie veel gebruikt in de zoetwarenindustrie.
Q 22Voor welk percentage bestaat kokosolie uit verzadigd vet?
86%
Voedingskundig valt kokosolie daarmee onder de groep verzadigde vetproducten.
Q 23Welke plantaardige olie heeft als enige een vetzuurprofiel dat vergelijkbaar is met kokosolie?
Palmpitolie
De meeste andere plantaardige oliën en vetten bestaan uit langeketenvetzuren.
Q 24Van welke voeding vormen MCT-oliën uit kokosolie een bestanddeel?
Seroendeng
Gedroogd geraspt kokosvlees is in de hele Aziatische keuken een veelgebruikt ingrediënt.
Q 15Welke Nederlandse instantie raadt, net als de WHO, de consumptie van kokosolie af?
Voedingscentrum
De afgelopen decennia is er wel twijfel gerezen of verzadigd vet echt een gevaar vormt door verhoging van cholesterol.
Q 16Waarvoor is kokosolie dankzij zijn vetzuren minder gevoelig dan onverzadigde vetten?
Oxidatie
Daardoor gaat kokosolie langer mee dan de gevoeligere meervoudig onverzadigde vetzuren in de meeste frituuroliën.
Q 17Welk museum bezit een historische kokosnootbeker?
Rijksmuseum Amsterdam
Uitgeholde noten zijn ook als klankkast gebruikt voor allerlei muziekinstrumenten.
Q 18Als welk onderdeel zijn uitgeholde kokosnoten gebruikt in muziekinstrumenten?
Klankkast
Uitgeholde noten dienden vroeger ook als drinkbeker, soms voorzien van een kostbaar deksel.
Q 19Welk vetzuur laat van alle verzadigde vetten het cholesterolgehalte het meest stijgen?
Laurinezuur
Sommige gebruikers schrijven dit vetzuur antibacteriële en vetafdrijvende eigenschappen toe, maar wetenschappelijk bewijs ontbreekt.
Q 20Naar welk orgaan gaan middellangeketenvetzuren rechtstreeks vanuit het bloed?
Lever
Daar worden ze net zo snel in energie omgezet als suikers; wat overtollig is, wordt als vet opgeslagen.
Babyvoeding
Ze worden ook toegevoegd aan medicinale preparaten voor mensen die moeite hebben om langere vetzuurketens te verteren.
Q 25Wat is het smelttraject van ongeharde, ongeraffineerde kokosolie?
24–26 °C
In een gematigd klimaat is vierge kokosolie daarom meestal gestold en dus eigenlijk een vet.
Q 26Van welk metaal was het deksel van een historische kokosnootbeker vaak gemaakt?
Zilver
Uitgeholde kokosnoten golden van de 16e tot de 18e eeuw als geliefde en veel verzamelde curiositeiten.
Q 27Wat is het smelttraject van geraffineerde en geharde kokosolie?
30 tot 37 °C
Het geharde product smelt dus pas ruim boven kamertemperatuur, hoger dan de ongeraffineerde variant.
Q 28Welk deel van het verzadigd vet in kokosolie bestaat uit middellangeketenvetzuren?
68%
Deze vetzuren staan ook bekend onder de Engelse afkortingen MCT en MCFA.
Q 29Hoeveel kcal per gram levert kokosboter gemiddeld?
8,3 tot 8,6 kcal
Vetten leveren normaal gesproken 9 kcal per gram; kokosboter dient als vervanger van roomboter of margarine.
Q 30In welke stof wordt het belangrijkste vetzuur van kokosolie in de darm omgezet?
Monolaurine
Dat vetzuur vormt circa 45 tot 50 procent van de middellangeketenvetzuren in kokosolie.