Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Deser to słodkie danie kończące posiłek, ale jego historia jest dłuższa i bardziej zaskakująca, niż się wydaje. Zwyczaj wywodzi się z Francji, a na polskie stoły trafił na dobre dopiero w epoce oświecenia. Ten quiz sprawdzi, co wiesz o podawaniu deserów, ich podziale na zestalone i mrożone, o sosach i flambirowaniu, a także o dawnych polskich książkach kucharskich. Na koniec zajrzysz do Wiednia, gdzie w 1832 roku powstał tort uznawany przez wielu za króla deserów.
Wszystkie 24 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Od jakiego francuskiego czasownika pochodzi wyraz „deser”?
desservir
Deser podaje się nie tylko na koniec obiadu czy kolacji, ale też na podwieczorek lub podczas spotkania o dowolnej porze dnia.
Q 02Z jakiego kraju wywodzi się zwyczaj podawania deseru na koniec posiłku?
Francja
Ówczesny deser nie składał się wyłącznie ze słodkich potraw, podobnie jak poprzedzające go dania nie były wyłącznie słone.
Q 03Co jest głównym składnikiem deserów?
Cukier
Pozostałe surowce, takie jak jaja, kasze, owoce czy przetwory mleczne, poddaje się obróbce wstępnej i termicznej.
Q 04Jakie potrawy, oprócz owoców, najczęściej się flambiruje?
Naleśniki i omlety
Z owoców najczęściej flambiruje się banany, brzoskwinie, ananasy, wiśnie i gruszki.
Q 05Gdzie flambiruje się desery płonące w restauracji?
Na wózku przy stole gościa
Zabieg wykonuje się tuż przed podaniem deseru klientowi na talerzu.
Q 06Jak nazywa się deser mrożony wymieniany obok lodów i sorbetów?
Parfait
Desery mrożone mogą zawierać też kawałki owoców, likiery, bakalie, rurki waflowe czy elementy z ciasta ptysiowego.
Q 07Jakie napoje serwuje się do deseru?
Wina deserowe i szampana
Atrakcyjny wygląd deseru ma wywołać podziw dla kreatywności kulinarnej i ucieszyć konsumenta.
Q 08Jakiego alkoholu nie używa się do flambirowania deserów?
Czystego spirytusu
Do potrawy dodaje się niewielką ilość mocnego trunku, na przykład brandy lub whisky, i podpala go tuż przed podaniem.
Q 09Ile ząbków ma mały widelczyk do ciasta kremowego, który kładzie się nad talerzem?
Trzy
Przy z góry zamówionym posiłku sztućce deserowe leżą nad talerzami; w innych przypadkach podaje się je razem z deserem.
Q 10Do której grupy deserów według techniki sporządzania zalicza się pierogi na słodko?
Gotowane
Piecze się ciasta i suflety, a zapieka zapiekanki z kaszy, ryżu lub makaronu.
Q 11Kto jest autorem pierwszej polskiej książki kucharskiej „Compendium ferculorum”?
Stanisław Czerniecki
Autor nie przewidział jeszcze osobnego rozdziału dla deserów, ale wymienił „mokre i suche konfekty”, czyli owoce w cukrze.
Q 12Jak nazywa się klasyczny deser lodowy wymieniany jako przykład deseru z lodów?
Melba
Lody są opisywane w książce kucharskiej w osobnym rozdziale, poza pozostałymi deserami.
Q 13Na jakich talerzach podaje się desery gorące?
Porcelanowych
Desery owocowe trafiają z kolei do naczyń szklanych.
Q 21Co na uroczystym bankiecie z wieloma deserami podaje się na samym końcu?
Torty i ciastka
Desery serwuje się po daniach mięsnych i serach, w ustalonej kolejności, a nie wszystkie jednocześnie.
Q 22Który sos, obok waniliowego, przyrządza się na gorąco, ale podaje również na zimno?
Szodonowy
Sosy do deserów pełnią także funkcję dekoracyjną, nadając potrawie atrakcyjny wygląd.
Q 23W którym roku francuski słownik zdefiniował deser jako ostatnie danie stawiane na stole?
1690
Według tej definicji na deser składały się owoce, ciasta i ciasteczka, słodycze, a nawet ser.
Q 14Jak nazywano system podawania trzech lub więcej dań, naśladowany przez zamożnych Europejczyków?
Wersalski
Posiłek kończyło danie nazywane deserem, kładzione na stół dopiero po uprzednim uprzątnięciu.
Q 15W jakiej epoce na polskich stołach zaczęły pojawiać się desery podobne do współczesnych?
Oświecenie
Kulinarny koncept deseru ewoluował przez wieki i współczesny charakter osiągnął dopiero w XX wieku.
Q 16Jaka substancja, obok żelatyny, pektyn i skrobi, służy do zestalania deserów?
Agar-agar
Desery można zestalać także jajami lub przez zamrażanie; desery niezestalone to m.in. surówki owocowe i kompoty.
Q 17Czym najczęściej zagęszcza się gorące sosy do deserów?
Żółtkami
Gorące sosy przyrządza się z mleka, śmietanki lub wina; częstymi dodatkami smakowymi są wanilia, kakao, czekolada i karmel.
Q 18Do której grupy deserów zaliczają się suflety, mleczka i budynie?
Zestalone na ciepło
Na zimno zestalają się natomiast galaretki, kisiele, musy i kremy.
Q 19Z czego robi się zimne sosy do deserów, takie jak sos malinowy czy brzoskwiniowy?
Przecierów owocowych
Do przecieru dodaje się cukru, miodu i ewentualnie alkoholu, na przykład rumu lub advocaatu.
Q 20W jakim rodzaju żywienia stosuje się desery z kasz, na przykład kaszę mannę z sokiem?
Dietetycznym
Desery z kasz są mniej popularne niż mączne, mleczne, ryżowe czy owocowe.
Q 24Jaki składnik stanowił podstawę tortu hiszpańskiego opisanego w „Compendium ferculorum”?
Tłuczone migdały
Opisane tam „torty” były właściwie tartami owocowymi: jabłka, gruszki czy agrest w cukrze zapiekano w cieście francuskim.