Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Sushi to dziś jedna z najbardziej rozpoznawalnych potraw świata, ale jego korzenie sięgają pól ryżowych Azji Południowo-Wschodniej i dawnych metod konserwowania ryb. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o historii sushi, jego rodzajach – od nigiri po prasowane formy z Kansai – oraz o dodatkach, które się do niego podaje. Znajdziesz tu też pytania o japoński chrzan, rośliny, z której powstaje zielona pasta towarzysząca każdemu kawałkowi.
Wszystkie 27 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jakim octem zaprawia się gotowany ryż używany do sushi?
ryżowym
Ocet ten po japońsku nazywa się su. Ze względu na bardzo krótki termin przydatności sushi przygotowuje się w restauracjach dopiero po złożeniu zamówienia.
Q 02Jaki napój najczęściej zamawia się do sushi?
zielona herbata
Zgodnie z japońskim zwyczajem restauracje podają też gotowe zestawy sushi, nazwane między innymi od sosny, bambusu i moreli japońskiej.
Q 03Jak po japońsku nazywają się pałeczki, którymi tradycyjnie je się sushi?
hashi
Równie tradycyjne jest jedzenie sushi palcami; kawałki macza się w sosie sojowym.
Q 04Rozpowszechnianie której religii spopularyzowało w Japonii koncepcję sushi?
buddyzmu
Religia ta nakazywała powstrzymywanie się od spożywania mięsa, co sprzyjało jedzeniu sfermentowanego ryżu razem z konserwowaną rybą.
Q 05Z czego zrobiona jest osłonka wypełniona ryżem w inari-zushi?
smażone tofu
Cienko pokrojoną osłonkę obgotowuje się na wolnym ogniu w osłodzonym sosie sojowym; danie często trafia do bentō, na pikniki i na wynos.
Q 06Jak po japońsku nazywa się sos sojowy, w którym macza się sushi?
shōyu
Oprócz sosu do sushi podaje się zielony japoński chrzan o intensywnym smaku oraz marynowany imbir jedzony w małych ilościach między kęsami.
Q 07Jak nazywa się restauracja, w której sushi krąży na ruchomej taśmie wokół lokalu?
kaiten-zushi
Obsługa ustawia na taśmie talerzyki różnego koloru, a po posiłku należność oblicza się według talerzyków zaniesionych do kasy.
Q 08Jak po japońsku nazywa się kawior z łososia, częsty dodatek na wierzchu sushi?
ikura
Drobne składniki, jak kawior z ryb latających czy siekane krewetki, kładzie się na gunkan-maki – nigiri owiniętym z boków nori, żeby nic nie spadało.
Q 09W którym mieście stworzono oshi-zushi, używając octu i pomijając proces fermentacji?
Osaka
Ryż i przeważnie gotowane owoce morza układa się warstwami w drewnianej formie, dociska ciężarkami, a po pewnym czasie kroi na wygodne kawałki.
Q 10Który rodzaj sushi podaje się w miseczce z ryżem i luźno ułożonymi na nim dodatkami?
chirashi-zushi
Nazwa znaczy „sushi rozsypane”; zależnie od regionu bywa zwane bara-zushi, a na ryżu kładzie się np. cienki omlet, grzyby shiitake czy korzenie lotosu.
Q 11Jak nazywa się najstarsza forma sushi, w której ryż służył do konserwowania ryb?
nare-zushi
Dziś najlepiej znaną jej odmianą jest funa-zushi z okolic Kioto, przygotowywana z endemicznej ryby funa, przechowywanej wpierw w soli, a potem wiele miesięcy w ryżu.
Q 12Jak nazywa się bambusowa mata, na której zwija się maki-zushi?
makisu
Powstały rulon kroi się na mniejsze kawałki; maki bywają też nazywane nori-maki od arkusza alg, w który są zawinięte.
Q 13Czym Ichirō Mashita zastąpił w Los Angeles brakującego tłustego tuńczyka?
awokado
Płatki nori umieścił wewnątrz rolki, bo goście usuwali je, sądząc, że są niejadalne.
Q 21W którym okresie metoda konserwowania ryb w ryżu dotarła prawdopodobnie z Chin do Japonii?
Yayoi
Ten okres datuje się na lata 300 p.n.e. – 300 n.e.; wcześniej ta metoda konserwacji upowszechniła się w wielu regionach Chin.
Q 22Jak nazywa się wykwintny, drogi zestaw sushi, którego nazwa oznacza „sosnę”?
matsu
Zestaw pośredni nosi nazwę take („bambus”), a tani – ume („morela japońska”).
Q 23W którym roku pojawiła się pierwsza pisemna wzmianka o sushi w Japonii?
718
Kolejna wzmianka pochodzi z Konjaku monogatari, zbioru około tysiąca opowiadań setsuwa napisanych na początku XII wieku.
W okolicach którego jeziora oferowane jest dziś funa-zushi?
Q 14Wzdłuż której rzeki powstały najprawdopodobniej najwcześniejsze formy sushi?
Mekong
Tamtejsi mieszkańcy przechowywali wypatroszone ryby słodkowodne w gotowanym ryżu, który fermentując kwaśniał i był wyrzucany przed spożyciem ryby.
Q 15Czym można zastąpić nori, zwijając w domu rożki temaki-zushi?
liściem sałaty
Przy domowym temaki na stół podaje się tacę ze składnikami i każdy biesiadnik sam komponuje swój rożek; ryż można posypać ziarnem sezamowym.
Q 16Jak nazywają się największe maki, o średnicy 4–6 cm, podawane czasem z wystającą sałatą?
futo-maki
Najmniejsze hoso-maki mają 2–3 cm, a średnie chū-maki 3–4 cm; dekoracyjna wersja z wystającymi ogórkami i sałatą tworzy coś na kształt korony.
Q 17W którym wieku pojawił się w Japonii haya-zushi, z ryżem marynowanym w occie?
XVIII
Do takiego ryżu dodawano ryby, warzywa, przyprawy i sosy – podobnie jak robi się to dzisiaj.
Q 18Od którego roku japońscy imigranci zaczęli przywozić sushi do obu Ameryk?
1868
Potrawę szybko dopasowano do amerykańskich gustów, a nowe odmiany zyskały popularność po II wojnie światowej.
Q 19Jak nazywa się nigiri podawane bez wasabi?
sabinuki
W klasycznym nigiri odrobinę chrzanu umieszcza się między ryżem a kawałkiem ryby, a paluszek ryżu ma wielkość łatwą do zjedzenia jednym kęsem.
Q 20Do jakiej rodziny ryb należy funa (nigoro-buna), z której robi się funa-zushi?
karpiowatych
Nigoro-buna, czyli Carassius auratus grandoculis, jest gatunkiem endemicznym, odławianym tylko w jednym japońskim jeziorze.
Biwa
Funa, z której powstaje to danie, to endemiczna ryba odławiana w tym jeziorze; ryż, w którym leżała miesiącami, po fermentacji się wyrzuca.
Q 25W jakim języku wydano w 1603 roku słownik japoński zawierający pojęcie namanari-sushi?
portugalskim
Charakterystyczny zapach namanari był zapewne jednym z powodów skracania, a w efekcie pominięcia procesu fermentacji.
Q 26Z której prefektury pochodzi kaku-zushi, regionalna odmiana prasowanego sushi?
Hiroszima
Prasowane sushi formuje się z ryżu i dodatków jednego rodzaju, na przykład makreli, uciskanych przez pewien czas w formie.
Q 27W którym okresie po raz pierwszy stworzono niesfermentowane namanari-sushi?
Azuchi-Momoyama
Namanari poddawano zapewne krótszej fermentacji niż dawniejsze sushi i marynowano w occie, choć nadal miało ono charakterystyczny zapach.