Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Szampan to wino musujące z Szampanii w północno-wschodniej Francji, od stuleci kojarzone ze świętowaniem i luksusem. Bąbelki powstają w nim naturalnie, podczas drugiej fermentacji w butelce. W quizie sprawdzisz, co wiesz o jego historii, odmianach winorośli, etapach produkcji, nazwach wielkich butelek i zasadach podawania. Pytania mają różny poziom: od łatwych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy znawca.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaką pojemność ma klasyczna butelka szampana?
75 cl
Szkło jest grubsze niż przy innych winach, a dno mocno wklęsłe: wszystko po to, by wytrzymać ciśnienie gazu.
Q 02Kształt czego przypomina charakterystyczny korek od szampana?
grzyba
Forma ta powstaje dopiero w szyjce butelki, do której zatyczka wchodzi tylko częściowo; przed zamknięciem jest ona cylindryczna.
Q 03Chrzest czego tradycyjnie odbywa się przez rozbicie butelki szampana?
statku
Butelkę rozbija się o burtę. Szampanem fetuje się też zwycięstwa na podium, na przykład w Formule 1 i wyścigach kolarskich.
Q 04Jaką pojemność ma butelka szampana typu magnum?
1,5 l
To dwie klasyczne butelki. Wolniejsze starzenie sprawia, że w tak dużym szkle trunek dłużej utrzymuje dobrą jakość.
Q 05Kto posadził pierwsze krzewy winne w Szampanii?
Rzymianie
Uprawa sięga tam epoki gallo-romańskiej, a przetrwała dzięki staraniom kleru, zwłaszcza z Reims i Châlons-en-Champagne.
Q 06W czym zachodzi druga fermentacja szampana w metodzie tradycyjnej?
butelkach
Pierwsza fermentacja moszczu przebiega jeszcze w dużych zbiornikach. Sposób ten nazywano niegdyś metodą szampańską.
Q 07Jakiego zbioru winogron wymaga produkcja szampana?
ręcznego
Używanie kombajnu jest zabronione: owoce muszą dotrzeć do tłoczni w doskonałym stanie, by ciemna skórka nie zabarwiła bezbarwnego soku.
Q 08Do jakiej temperatury należy schłodzić szampana przed podaniem?
6–8 °C
Butelkę wstawia się do wiaderka wypełnionego do połowy wodą z lodem albo do lodówki, ale nigdy do zamrażalnika.
Q 09Dlaczego koneserzy nie polecają już płytkich i szerokich kieliszków do szampana?
nie zatrzymują bąbelków i aromatu
Najlepiej sięgać po szkło wąskie i wysokie, a przy każdej zmianie gatunku podawać nowe.
Q 10Od czego pochodzą nazwy większości wielkich butelek szampana?
imion biblijnych
Wyjątkami są tylko dwa olbrzymy: suweren (26,25 l) i prymas (27 l).
Q 11Jak nazywa się szampan wytwarzany z jednej tylko odmiany białych winogron?
Blanc de blancs
Taki dobór surowca nadaje winu świeży i delikatny smak. Wino z samych czarnych owoców ma więcej mocy lub owocowego aromatu.
Q 12Która odmiana winorośli dominuje na wzgórzach Côte des Blancs w Szampanii?
chardonnay
Warstwa kredy wychodzi tam wszędzie na powierzchnię i stanowi rezerwuar wody i ciepła w glebie.
Q 13Którą z wdów prowadzących dom szampana nazwano Grande Dame de Champagne?
Clicquot
Przydomek znaczy „Wielka Pani Szampana”. Wdowy, które po śmierci mężów kontynuowały ich działalność, przyczyniły się do rozsławienia trunku.
Q 21W której miejscowości leżało opactwo benedyktyńskie, w którym pracował dom Pérignon?
Hautvillers
Mnich-szafarz żył w latach 1638–1715 i jako pierwszy winiarz stosował dobór winogron, który poprawia jakość wina i eliminuje niektóre jego wady.
Q 22W którym roku zastrzeżono nazwę „szampan”?
1911
Inne francuskie wina musujące produkowane metodą szampańską określa się słowem „mousseux”.
Q 23W którym roku zaczęto produkować szampana wytrawnego (brut) z myślą o Brytyjczykach?
1876
W XVIII w. dużą popularnością cieszyły się szampany półsłodkie (demi sec); nowy typ miał zaspokoić gusta amatorów win z Wysp.
Q 14Ciśnienie gazu rzędu ilu atmosfer musi wytrzymać butelka szampana?
6
Z tego samego powodu dno jest mocno wklęsłe, a korek przytrzymują kapsel i kaganiec z drutu.
Q 15Czyje badania nad fermentacją wyjaśniły w XIX w. przyczynę musowania wina?
Pasteura
Dom Pérignon poprawił jakość win z Szampanii i kazał wzmocnić butelki, ale źródło bąbelków pozostawało dla niego zagadką.
Q 16Jak nazywa się butelka szampana o pojemności 3 l, równa czterem zwykłym?
Jeroboam
Jeszcze większe naczynia spotyka się rzadko: są niepraktyczne w użyciu, zbyt delikatne i drogie w produkcji.
Q 17Którą częścią szabli uderza się w butelkę szampana, by ją uroczyście otworzyć?
grzbietem
Chodzi o tępą krawędź: siła uderzenia w „kołnierz” oddziela go wraz z korkiem, niczego się więc nie odcina.
Q 18Która firma musiała zrezygnować z perfum nazwanych Champagne?
Yves Saint Laurent
Słowo to jest pilnie strzeżone. Zapach ostatecznie trafił na rynek pod zmienioną nazwą Yvresse.
Q 19Kto około 1729 roku założył w Reims pierwszy kantor handlujący musującym winem?
Nicolas Ruinart
Rok później, w 1730, podobny zakład pod nazwą „Chanoine Frères” powstał w Épernay.
Q 20Do jakiej maksymalnie wysokości napełnia się kieliszek, podając szampana „po szampańsku”?
dwóch trzecich
Najlepiej nalać tylko do połowy. Butelkę trzyma się przy tym od spodu, a jej szyjka nie powinna dotykać brzegu szkła.
Q 24Czym uzupełnia się butelkę szampana, który nie przechodzi etapu dozowania?
czystym winem
Takie szampany są bardzo wytrawne i noszą oznaczenia „brut zero” lub „extra brut”.
Q 25Jak nazywa się aperitif produkowany z winogron z Szampanii?
ratafia
Z tych samych owoców wytwarza się także likiery, a do apelacji regionu należą również wina niemusujące, np. Coteaux-champenois.
Q 26Za panowania którego króla utrwaliło się w Paryżu określenie „wino szampańskie”?
Henryka IV
W samym regionie nazwa przyjmowała się trudno, bo słowo champagne oznaczało tam nieużytki nadające się tylko na pastwiska dla owiec.
Q 27Która 30-litrowa butelka szampana zawdzięcza imię starożytnemu królowi Salem?
Melchizedek
Mieści tyle co 40 zwykłych butelek. Wypełniona szampanem „Carte d’or” ważyła 54 kilogramy i trafiła na rynek w dziesięciu egzemplarzach.
Q 28Jak po francusku nazywają się skrzynki automatycznie obracające butelki szampana?
gyropalettes
Zastępują one ręczne przekręcanie butelek ustawionych szyjką w dół na półkach, tak zwanych pulpitach.
Q 29W którym departamencie tymczasowo dopuszczono odmianę gamay do produkcji szampana?
Aube
Gamay nie należy do rodziny pinot i wśród producentów uchodzi za odmianę bardzo kontrowersyjną.
Q 30Która tradycyjna odmiana winorośli Szampanii nosiła historyczną nazwę fromenteau?
pinot gris vrai
Tradycyjne odmiany, do których należą też pinot rosé i pinot de juillet, zajmują w regionie niewielkie, kilkuhektarowe powierzchnie.