Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Whisky, czyli gaelicka „woda życia”, przeszła długą drogę od klasztornego lekarstwa do jednego z najpopularniejszych trunków świata. Irlandia, Szkocja, Stany Zjednoczone i Japonia wypracowały własne style, receptury i rytuały degustacji. Ten quiz sprawdza, co wiesz o historii whisky, etapach jej produkcji, gatunkach od single malt po blended oraz o burbonie i jego prawnych definicjach. Znajdziesz tu pytania zarówno dla początkujących, jak i dla koneserów.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Z jakiego kraju najprawdopodobniej pochodzi whisky?
Irlandia
Tamtejsi mnisi pędzili trunek zwany aqua vitae już w VII wieku i używali go wyłącznie w celach leczniczych.
Q 02Co znaczy gaelickie określenie „uisge beatha”, od którego pochodzi słowo whisky?
Woda życia
W pisowni irlandzkiej i amerykańskiej trunek zapisuje się jako „whiskey”, a w szkockiej i kanadyjskiej – „whisky”.
Q 03Jakie wydarzenie w USA w latach 20. XX wieku poważnie zachwiało rynkiem whisky?
Prohibicja
Irlandzka whiskey, produkowana głównie na rynek amerykański, straciła wówczas głównych odbiorców, a jej producenci podupadli.
Q 04Jaka marka bourbona jest najpopularniejsza?
Jim Beam
Z definicji prawnej wynika, że każdy bourbon to whiskey, ale nie każda whiskey to bourbon.
Q 05Jakie kieliszki są popularne przy degustacji whisky, bo zatrzymują jej aromat?
Tulipanowe
Podczas degustacji ocenia się zapach, smak na języku, finisz i balans całości, często w skali 100 punktów.
Q 06Z jakiego stanu według popularnego mitu musi pochodzić bourbon?
Kentucky
Prawna definicja wymienia całe USA jako jedyne ograniczenie geograficzne, choć tylko nazwa tego stanu może widnieć na etykietach.
Q 07Jaki alkohol James Bond pije najczęściej w książkach Iana Fleminga?
Whisky
W całej serii powieściowej agent 007 sięga po alkohol 317 razy.
Q 08Komu według podań przypisuje się wynalezienie whisky?
Św. Patrykowi
Pierwotnie trunek służył wyłącznie celom leczniczym – miał przedłużać życie i łagodzić m.in. kolkę, paraliż i ospę.
Q 09Z jakiego zboża wyłącznie produkuje się irlandzką whiskey?
Jęczmień
Irlandzka whiskey musi dojrzewać co najmniej trzy lata, podobnie jak szkocka whisky.
Q 10Ilukrotnej destylacji podlega whiskey w Irlandii?
Trzykrotnej
Ma to zapewnić jak najwyższą jakość i czystość destylatu; szkocką whisky destyluje się zwykle dwa razy.
Q 11Jak w branży destylarskiej nazywa się ulatnianie whisky z beczki?
Angel’s share
Podczas leżakowania destylat traci w ten sposób około 2–3% objętości rocznie, a wraz z nią część mocy.
Q 12Ile procent kukurydzy musi zawierać co najmniej zacier burbona?
51%
W praktyce zacier składa się zwykle w około 70% z kukurydzy, a resztę stanowią pszenica lub żyto oraz słód jęczmienny.
Q 13Jaki polski trunek z żyta produkowany jest na zasadzie podobnej do whisky?
Starka
Jej jedynym producentem w Polsce był Polmos Szczecin, a po jego upadku produkcję przejęła Szczecińska Wytwórnia Wódek.
Q 21Jaki francuski koncern jest właścicielem Irish Distillers, producenta marki Jameson?
Pernod Ricard
Do portfolio Irish Distillers należą też marki Powers, Midleton Very Rare, Redbreast i Paddy.
Q 22Jakiemu gigantowi sprzedano w 2005 roku destylarnię Old Bushmills?
Diageo
Bushmills to jedna z najbardziej znanych marek whiskey z Irlandii Północnej.
Q 23Które amerykańskie miasto nazywane jest „światową stolicą burbona”?
Bardstown
Około 95% światowej produkcji burbonu pochodzi ze stanu, w którym leży to miasto.
Q 24W którym roku utrwaliła się współczesna nazwa „whisky”?
Q 14Z jakiej szkockiej wyspy pochodzą whisky o najsilniejszych aromatach torfowych?
Islay
Irlandczycy, w przeciwieństwie do Szkotów, nie wędzą jęczmienia w torfowym dymie, dlatego ich whiskey rzadko ma dymny posmak.
Q 15Któremu protestanckiemu duchownemu przypisuje się najczęściej wynalezienie burbona?
Elijah Craig
Uważa się, że to on jako pierwszy leżakował trunek w opalonych dębowych baryłkach.
Q 16Jaka klęska, pustosząc francuskie winnice w latach 80. XIX w., otworzyła whisky drogę na rynek?
Filoksera
Spadek produkcji koniaku pozwolił whisky przejąć znaczną część rynku, którą utrzymała do dzisiaj.
Q 17Od którego roku produkuje się whisky w Japonii?
1924
Japońskie destylarnie odwzorowują produkcję szkocką i wytwarzają bardzo dużo blendów, w których wszystkie whisky pochodzą z jednej destylarni.
Q 18Z jakiego drzewa pochodzi węgiel, przez który filtruje się whiskey w Lincoln County Process?
Klon cukrowy
Tak filtrowana jest whiskey z Tennessee, na przykład Jack Daniel's, która zyskuje w ten sposób swój „firmowy” aromat.
Q 19Jak nazywa się burbon spełniający normy i leżakowany co najmniej dwa lata?
Straight Bourbon
Większość sprzedawanych burbonów leżakuje co najmniej cztery lata i spełnia ten warunek, choć nie zawsze jest tak oznaczana.
Q 20Kto wynalazł alembik „patent still” do destylacji ciągłej?
Aeneas Coffey
Wynalazek wraz z obniżką podatków w 1823 roku dał impuls do produkcji whisky na skalę przemysłową.
1736
Od XVII wieku używano skróconej formy „uiskie”, która około 1715 roku przybrała postać „whiskie”.
Q 25Do ilu spadła liczba irlandzkich gorzelni w 1933 roku?
2
Jeszcze w 1880 roku w Irlandii działało 28 gorzelni; rozwój wielkiej produkcji przemysłowej został tam zahamowany.
Q 26Która irlandzka destylarnia uważa się za najstarszą destylarnię whiskey na świecie?
Kilbeggan
Tullamore Dew, inna mniejsza irlandzka marka, należy do szkockiej firmy William Grant & Sons.
Q 27Jaka substancja odpowiada m.in. za aromat whisky?
Gwajakol
Przy stężeniu alkoholu powyżej 59% związek ten opada na dno, a poniżej 45% utrzymuje się u góry – zapewne dlatego whisky rozcieńcza się wodą.
Q 28Kto jako pierwszy oznaczył swój produkt nazwą „Bourbon whiskey”?
Jacob Spears
Historie przypisujące autorstwo burbona konkretnym osobom uchodzą za mało wiarygodne – w obecnej formie trunek powstaje od końca XIX wieku.
Q 29Jaki etap produkcji burbona udoskonalili według tradycji James C. Crow lub Jason S. Amburgey?
Fermentację
Ulepszenie polega na dodaniu do zacieru niewielkiej ilości zacieru z poprzedniego procesu, co dostarcza kwas hamujący wzrost bakterii.
Q 30Ile razy James Bond pije whisky w całej serii książek Iana Fleminga?
101
Na tę liczbę składa się 38 porcji burbona i 58 porcji szkockiej.