Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
IJs is het lekkerste nagerecht van de zomer, maar de geschiedenis ervan gaat terug tot de Romeinen, die sneeuw mengden met honing en rozenwater. Via de Arabieren, Sicilië en een beroemde Parijse ijssalon groeide het uit tot een wereldwijde miljardenmarkt. Deze quiz test wat je weet over de oorsprong van roomijs, de wettelijke eisen aan roomijs, melkijs en waterijs, de grote ijsconcerns en het kleurrijke verhaal van Ben & Jerry's, van een benzinestation in Vermont tot het conflict met moederbedrijf Unilever. Speel de vragen direct online of print ze uit voor je eigen quizavond.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Bij welk volk uit de oudheid werd voor het allereerst van een sorbet gesproken?
Romeinen
Romeinse gastheren serveerden hun gasten ijsgerechten van sneeuw, gemengd met honing en fruit.
Q 02Uit welk land komt het ijsmerk IJsboerke?
België
Calippo, Raket en Cornetto zijn andere bekende merknamen op de markt.
Q 03Welke twee concerns domineren de wereldwijde ijsmarkt?
Unilever en Nestlé
Daarnaast zijn op verschillende markten lokale bedrijven actief, zoals IJsboerke en Australian Homemade.
Q 04In welke Amerikaanse staat is Ben & Jerry's Homemade Inc. gevestigd?
Vermont
Het Europese ijs komt uit een Unilever-fabriek in Nederland, waar ook Ola en Hertog vandaan komen.
Q 05In wat voor gerenoveerd pand openden Ben Cohen en Jerry Greenfield hun eerste ijswinkel?
Benzinestation
Met een simpele cursus ijsbereiding als basis begonnen ze daar hun eigen winkel.
Q 06Welke ijssoort bestaat in hoofdzaak uit vetvrije melk, droge stof, suikers en drinkwater?
Waterijs
Als bijkomend ingrediënt mag er bijvoorbeeld limonade met plantenextracten in worden verwerkt.
Q 07Uit welke landen komt het ijsmerk Australian Homemade, ondanks zijn naam?
België en Nederland
Op de wereldmarkt overheersen twee concerns, maar op lokale markten zijn ook eigen bedrijven actief.
Q 08Welk volk vond als eerste een ijsmachine uit?
Amerikanen
Room- en melkijs bestonden inmiddels in een hele waaier van smaken en kleuren, met allerlei sauzen en toppings.
Q 09Welk eiland aan de rand van het Arabische rijk nam de traditie van ijs over?
Sicilië
Van het eiland kwamen later ook de ijsmakers Ruggeri en Procopio Coltelli, die respectievelijk de vorstenhoven en Parijs veroverden.
Q 10In hoeveel categorieën deelt de Belgische wetgeving consumptie-ijs in?
4
Slagroomijs heeft een iets hoger vetgehalte dan roomijs, omdat er slagroom in gaat in plaats van gewone room.
Q 11In welk jaar werd Ben & Jerry's overgenomen door Unilever?
2000
Met de overname voegde de Nederlands-Britse multinational een premium-ijsmerk toe aan zijn assortiment.
Q 12In welke eeuw zijn de populaire ijshoorntjes waarschijnlijk ontstaan?
19e eeuw
De ijsmachine werd uitgevonden in de Verenigde Staten, waar ook de eerste ijsfabriek stond.
Q 13Welk volk nam na de Romeinse tijd de geheimen van de ijsbereiding over en verfijnde ze?
Arabieren
Het is geen toeval dat een eiland aan de grens van het Arabische rijk daarna de ijstraditie overnam.
Q 14Tijdens welke les op de highschool leerden Ben Cohen en Jerry Greenfield elkaar kennen?
Q 21Welke ontwikkeling maakte in de renaissance steeds meer grondstoffen voor roomijs beschikbaar?
Handel met de kolonies
Roomijs werd in Italië zo populair dat grootschalige bereiding nodig werd.
Q 22Welk deel van de omzet van Ben & Jerry's werd in 1999 in Noord-Amerika behaald?
90%
In guldens kwam de omzet dat jaar uit op 545 miljoen, met een bedrijfsresultaat van 31 miljoen.
Q 23Welke componist kwam over de vloer in de beroemde Parijse ijssalon van Procopio Coltelli?
Chopin
De salon was gesticht door een Siciliaan die in Parijs een semi-industriële ijsfabriek begon.
Gymles
Na de highschool gingen ze ieder hun eigen weg; hun gedeelde liefde voor lekker eten bracht hen later weer samen.
Q 15Welk geurig ingrediënt mengden Romeinse gastheren met sneeuw en honing in hun ijsgerechten?
Rozenwater
Veel van die kennis ging bij de overgang naar de middeleeuwen weer verloren.
Q 16Tot welke periode moet men teruggaan voor het begin van de geschiedenis van het roomijs?
Vroege renaissance
De koeltechniek bestond toen al, maar werd steeds verder verfijnd.
Q 17In welk jaar besloten Ben Cohen en Jerry Greenfield samen een ijsbedrijf te beginnen?
1978
Het bedrijf groeide uit tot een premium-ijsmerk met in 1999 een omzet van ruim 200 miljoen dollar.
Q 18In welke Amerikaanse stad werd de eerste fabriek voor consumptie-ijs gebouwd?
Baltimore
In datzelfde land viel ijs zo in de smaak dat er ook de allereerste ijsmachine werd uitgevonden.
Q 19In welke Nederlandse plaats maakt Unilever het Ben & Jerry's-ijs voor de Europese markt?
Hellendoorn
In dezelfde fabriek wordt ook het ijs van Ola en Hertog gemaakt.
Q 20Hoeveel melkvet moet roomijs in Nederland volgens de Warenwet ten minste bevatten?
5%
Melkvreemde vetten of eiwitten zijn in Nederlands roomijs niet toegestaan.
Q 24Welk melkvetgehalte heeft melkijs, de magere variant van roomijs?
2,5%
Melkijs wordt in de praktijk vaak gewoon bij roomijs ingedeeld.
Q 25Welk beroep had Ruggeri, de Siciliaan die een ijswedstrijd van Catharina de' Medici won?
Poelier
Ruggeri werd zo beroemd dat de grote vorstenhoven hem vroegen, maar hij werd de aandacht algauw beu.
Q 26In welk jaar vestigde de Siciliaan Procopio Coltelli zich in Parijs met een ijsfabriek?
1686
Zijn salon was al gauw internationaal bekend; een kleine eeuw later verkocht die tientallen smaken.
Q 27Waarin verborg Ruggeri het ijsrecept dat hij naar Catharina de' Medici opstuurde?
In een beeldje
Bij het recept zat de mededeling dat hij liever terugkeerde naar zijn oude ambacht.
Q 28Hoeveel smaken ijs verkocht de Parijse ijssalon van Procopio een kleine eeuw na de oprichting?
80
Napoleon, Balzac en Voltaire kwamen er over de vloer.
Q 29Welk artikel van het Warenwetbesluit Gereserveerde aanduidingen beschermt de naam roomijs?
6
Roomijs bestaat volgens de wettelijke omschrijving in hoofdzaak uit room, melk en suiker.