Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het ei is het meest alledaagse wonder uit de keuken: één cel van drie tot vier centimeter, verpakt in een poreuze kalkschaal, met een eigen luchtkamer en snoeren die de dooier op zijn plaats houden. Tegelijk is het een product met regels, van de eicode op de schaal tot het verbod op legbatterijen. Deze quiz gaat over eieren in de natuur en op je bord: van het reuzenei van de struisvogel en de Nederlandse Vogelwet tot gewichtsklassen, salmonella, sous-vide en de uitdrukkingen die het ei in onze taal heeft achtergelaten. Speel direct online of print de vragen voor je eigen quizavond.
Alle 29 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Hoe heet de geleiachtige massa eieren die kikkers afzetten?
Kikkerdril
Amfibieën horen bij de diergroepen die eieren leggen, samen met vissen, insecten, reptielen, vogels en een paar zoogdieren.
Q 02Welke vogel legt het grootste ei ter wereld?
Struisvogel
Zo'n ei weegt tot 1,5 kilo; het allerkleinste vogelei meet daarentegen maar 6 mm.
Q 03Welke saus ontstaat als eidooiers met olie en azijn een emulsie vormen?
Mayonaise
Eidooiers werken als emulgator; sojaproducten hebben dezelfde eigenschap en kunnen het ei daarom vervangen.
Q 04Wat doet een vers ei in een pan water?
Zakt naar de bodem
Een ouder ei blijft juist drijven, omdat de met lucht gevulde ruimte in het ei met de tijd groter wordt.
Q 05Wat betekent de uitdrukking ‘het is koek en ei tussen hen’?
Ze zijn zeer bevriend
Wie ‘op eieren loopt’ doet daarentegen iets heel anders: die handelt uiterst voorzichtig.
Q 06Wat wordt bedoeld met ‘het ei wil wijzer zijn dan de kip’?
Het kind weet het beter dan de ouders
Een ander kippengezegde: wie de kip met de gouden eieren slacht, doet iets met veel rendement weg.
Q 07Van welke vogelsoorten stammen de meeste eieren die mensen eten?
Kip, gans, eend en kwartel
In principe zijn alle vogeleieren eetbaar voor de mens, maar in de praktijk komt bijna alles van een handjevol soorten.
Q 08Wat doet iemand die ‘eieren voor zijn geld kiest’?
Genoegen nemen met minder
Wie ‘iets voor een appel en een ei verkoopt’, vraagt er juist erg weinig geld voor.
Q 09Hoe heet het kleine, met lucht gevulde deel van een ei?
Luchtkamer
Bij een ouder ei is dat deel groter, waarschijnlijk doordat het water uit het eiwit langzaam verdampt.
Q 10Hoeveel weegt een gemiddeld kippenei?
66 gram
Het zwaarste Nederlandse kippenei ooit woog ruim drie keer zoveel als een doorsnee exemplaar.
Q 11Met welk cijfer begint de eicode van een biologisch ei?
0
Daarna volgen twee letters voor het herkomstland, zoals NL of BE, en vijf cijfers met het registratienummer van het legpluimveebedrijf.
Q 12Bij welke nagerechten met rauw ei is het risico op salmonella relatief groot?
Bavarois en tiramisu
Eén besmet ei is genoeg om zo'n heel mengsel te besmetten, en als het ongekoeld blijft staan vermenigvuldigen de bacteriën zich.
Q 13Welke eieren mochten na de Vogelwet van 1912 bij uitzondering nog geraapt worden?
Kievitseieren
Daarnaast werden alleen nog ontheffingen verleend voor het aanleggen van wetenschappelijke collecties.
Q 21Welke specerij, ook wel zwart zout genoemd, bootst de smaak van ei na?
Kala namak
De specerij ruikt net als ei naar zwavel; de bindende functie van ei is te vervangen door tofoe, agaragar of bakpoeder.
Q 22Hoe heet de natuurlijke beschermlaag aan de buitenkant van een eischaal?
Cuticula
Wie eieren schoonmaakt, wast die laag weg, waardoor ze juist sneller bederven.
Q 23Welke bouwer van de Dom van Florence krijgt het ei-van-Columbusverhaal soms toegeschreven?
Filippo Brunelleschi
De reden: Columbus heeft zelf nooit geweten dat hij Amerika had ontdekt, wat de anekdote over zijn ontdekking wat wankel maakt.
Q 14Welke vogel legt met slechts 6 mm het kleinste vogelei?
Bijkolibrie
De eieren van vogelsoorten verschillen zo sterk dat die verschillen vroeger werden gebruikt om vogels te determineren.
Q 15Welke zoogdieren leggen eieren?
Monotremen
Ook vissen, amfibieën, insecten, reptielen en vogels behoren tot de eierleggende dieren.
Q 16Uit welk land komt bijna de helft van alle eieren die Europa importeert?
Oekraïne
In de eerste vijf maanden van 2016 ging het om 3.389 ton eieren en eiproducten, vrijwel allemaal afkomstig uit legbatterijen.
Q 17Sinds welk jaar zijn legbatterijen voor kippeneieren in de Europese Unie verboden?
2012
Veel mensen verkiezen het vrije-uitloopei van een kip met meer leefruimte boven het ei van een kip die nooit buiten komt.
Q 18Waardoor ontstaat de groenige ring rond de dooier van een te lang gekookt ei?
IJzer- en zwavelverbindingen
De ring heeft geen invloed op de smaak, en je voorkomt hem door het gekookte ei in koud water volledig te laten afkoelen.
Q 19In welk museum wordt de eiercollectie van Albertus Adrianus Hey uit Hillegom bewaard?
Naturalis in Leiden
De verzameling was eerder te zien in bezoekerscentrum De Oranjekom van de Amsterdamse Waterleidingduinen in Vogelenzang.
Q 20Welk kippenras legt lichtblauwe eieren?
Araucana
Gewone kippeneieren zijn meestal wit of lichtbruin; de smaak verschilt niet met de kleur van de schaal.
Q 24Hoe heten de twee strengen die de dooier in een ei op zijn plaats houden?
Hagelsnoeren
De dooier zelf zit gevat in het dooiervlies, en bovenop ligt de kiemschijf.
Q 25Op welke constante temperatuur wordt een ei sous-vide gegaard voor een ‘omgekeerd ei’?
66 °C
Op die temperatuur stolt het eigeel volledig, terwijl het eiwit grotendeels vloeibaar blijft: stevig geel, zacht wit.
Q 26Welke stof geeft de eidooier zijn kleur?
Xanthofyl
In maïs en gras zit veel van die stof; eet een kip vooral graan, dan blijft de dooier licht van kleur.
Q 27Welke uitgestorven vogel legde een ei dat elk hedendaags vogelei in grootte overtrof?
Aepyornis
Vogeleieren zijn beschermd door een harde, kalkachtige schaal; reptieleneieren hebben een zachtere, maar ook stevige schaal.
Q 28Bij wie vond volgens de anekdote het gastmaal plaats waar Columbus zijn ei rechtop liet staan?
Kardinaal Mendoza
Columbus maakte één kant van zijn hardgekookte ei plat door het op tafel te tikken, waarna het als enige bleef staan.
Q 29Wanneer trad de Nederlandse Vogelwet in werking, die het uithalen van vogeleieren verbood?
23 september 1912
Het verbod gold voor eieren van beschermde vogels: uithalen, te koop aanbieden, verkopen, afleveren en vervoeren mocht niet meer.