Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Graan is de vrucht van grassen en vormt wereldwijd de belangrijkste voedingsbron voor de mens. Rijst, maïs, tarwe en gerst voeden miljarden mensen, en ook bier, bio-ethanol en veevoer beginnen bij de graankorrel. Deze quiz gaat van de prehistorie tot het ontbijt van vandaag: de eerste gerstteelt, de middeleeuwse brij, de ABCD-giganten van de graanhandel, het gevaar van graan in een scheepsruim en de muesli en cornflakes in de supermarkt. Speel de vragen meteen of print ze uit voor een quizavond.
Alle 27 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Wat wordt bij ontbijtgranen aan de graanbasis toegevoegd?
Melk of yoghurt
Het geheel wordt eventueel op smaak gebracht met suiker of honing.
Q 02Op welk graan zijn cornflakes gebaseerd?
Maïs
Andere cereals zijn, net als cornflakes, vaak kunstmatig gezoet met suiker, honing of chocolade.
Q 03Welke fabrikant wordt genoemd als maker van cornflakes en andere cereals?
Kellogg's
Ontbijtgranen zijn doorgaans calorierijk en bevatten meer of minder suikers, afhankelijk van de vruchten en toegevoegde suiker.
Q 04Onder welke naam staan havervlokken ook bekend?
Havermout
Naast havervlokken bestaan er ook volkorenvlokken en tarwevlokken.
Q 05Tot welke plantenfamilie behoren de cultuurgewassen waarvan graan de vrucht is?
Grassen
De eetbare delen van de korrel bestaan uit meellichaam, zemel, kiem en aleuronlaag; granen behoren tot de eenzaadlobbige gewassen.
Q 06Door welke graansoort werd gerst als voedselgewas later bijna overal overvleugeld?
Tarwe
Tot in de middeleeuwen was gerst in Europa juist het belangrijkste voedselgraan.
Q 07Via welke vervoerswijze wordt graan meestal vervoerd?
Scheepvaart
In die sector geldt graan als een van de gevaarlijkste producten om te vervoeren.
Q 08Welke vier granen vormen wereldwijd de belangrijkste voedingsbron voor de mens?
Rijst, maïs, tarwe en gerst
In veel landen vormt graan, bijvoorbeeld als rijst of gierst, het belangrijkste deel van het dagelijkse voedsel.
Q 09Tot welke groep voedingsstoffen behoren gluten?
Eiwitten
Gluten passen goed in een voedingswijze waarin een groot deel van de inname plantaardig is.
Q 10Voor welke brandstof wordt graan als grondstof gebruikt?
Bio-ethanol
Behalve als brandstof en voedingsmiddel dient graan ook als bestanddeel van dierenvoer.
Q 11Via welk programma koopt de Verenigde Naties voedsel aan voor gebieden met hongersnood?
Wereldvoedselprogramma
Hoge graanprijzen of een tekort aan aanbod leidden in het verleden geregeld tot honger, opstand en migratie.
Q 12Hoe heet de aandoening van wie gluten niet verdraagt en daarom een aangepast dieet volgt?
Coeliakie
Ongeveer een op de honderd mensen heeft deze intolerantie.
Q 13Welk graan vormt meestal de basis van luxe muesli?
Haver
Luxe muesli bevat toegevoegde vruchten en/of noten; daarnaast bestaan er volkorenmuesli en krokante muesli.
Q 21Hoe heten de scheepsruimen die door hun vorm een graanlading vanzelf in model houden?
Zelftrimmende ruimen
Een graanlading moet getrimd worden: overal in het ruim moet een gelijk volume liggen.
Q 22Welk bedrijf hoort met Archer Daniels Midland, Bunge en Cargill tot de „ABCD-giganten”?
Louis Dreyfus Company
Deze vier concerns domineren samen de wereldwijde graanhandel.
Q 23Welke laag hoort met meellichaam, zemel en kiem tot de eetbare delen van een graankorrel?
Aleuronlaag
Voor sommige graanproducten worden zemelen en kiem verwijderd, zodat vooral het zetmeelrijke endosperm overblijft.
Q 14Waaruit bestaat het endosperm van een graankorrel voornamelijk?
Zetmeel
Het endosperm is wat overblijft nadat zemelen en kiem voor sommige graanproducten zijn weggehaald.
Q 15Welke graansoort werd in Europa als eerste geteeld?
Gerst
Tot in de middeleeuwen was dit graan van groot belang als voedsel; daarna verdrong een andere soort het bijna overal.
Q 16Waarom geldt graan aan boord van schepen als een van de gevaarlijkste ladingen?
Bedreigt de stabiliteit van het schip
Gestort graan gaat makkelijk bewegen, en een schuivende lading kan een schip doen kapseizen.
Q 17In welke Amerikaanse stad zetelt de Board of Trade waar graan op termijn wordt verhandeld?
Chicago
Graan wordt ook verhandeld via beursverhandelde fondsen, aandelen van graanbedrijven en contracts for difference.
Q 18In de hooglanden van welk Afrikaans land lag waarschijnlijk een groeigebied van wilde gerst?
Ethiopië
Ook het zuidoosten van Azië, met Tibet, Nepal en China, geldt als oorspronkelijk groeigebied van wilde gerst.
Q 19Hoeveel jaar geleden werd er vermoedelijk al gerst geteeld tussen Syrië en Afghanistan?
7000 jaar
Lang voor het begin van de jaartelling begon de mens gerstekorrels te zaaien, en daarmee ontstond de landbouw.
Q 20Bij de resten van welke bouwwerken tonen vondsten aan dat gerstteelt uit 2000-3000 v.Chr. stamt?
Zwitserse paalwoningen
Van gerstekorrels kookte men in de middeleeuwen brij of bakte men koeken en platte broden.
Q 24Welk document moet een kapitein invullen voordat er graan wordt geladen?
Grain Loading Form
In dit document wordt de stabiliteit van het schip doorgerekend voor de slechtst mogelijke situatie.
Q 25Hoe groot is de stortingshoek van gestort graan?
23°
Een kleine stortingshoek betekent dat de lading makkelijk gaat schuiven, wat een schip kan doen kapseizen.
Q 26Hoe heet de techniek waarbij beschermlagen van plastic tussen geladen graan worden gelegd?
Overstowing
De techniek wordt toegepast als berekeningen uitwijzen dat een gedeeltelijk gevuld ruim gevaar oplevert.
Q 27Onder welke ICS-code publiceert de ISO standaards voor graanproducten?
67.060
Ook de WTO, COCERAL, GAFTA en de EASC stellen normen en standaards voor granen vast.