Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Peterselie en munt zijn twee van de meest gebruikte keukenkruiden. Peterselie, een tweejarige plant uit de schermbloemenfamilie, kwam via de Romeinen naar West-Europa en groeide in de Middeleeuwen zelfs als groente in keizerlijke tuinen. Munt is een geslacht van vaste planten dat tuiniers vooral kennen als woekeraar. Deze quiz vraagt naar de drie peterseliesoorten, de muntsoorten en hun kruisingen, de rol van beide kruiden in de keuken en hun gebruik in de kruidengeneeskunde. Van makkelijke keukenvragen tot botanische weetjes voor de kenner.
Alle 27 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke peterselie wordt met zijn gekroesde bladen vooral als garnering gebruikt?
Krulpeterselie
Er zijn drie soorten in gebruik; van deze variëteit en van de platte soort is de wortel niet eetbaar.
Q 02Welke sterk geurende stof uit munt wordt gebruikt in snoep, thee en tandpasta?
Menthol
Muntolie wordt met name gewonnen uit twee soorten, waarvan er één meestal in de supermarkt ligt.
Q 03Tot welke plantenfamilie behoort peterselie?
Schermbloemenfamilie
De familie heet in het Latijn Apiaceae; de plant groeit het liefst op rijke, vochtige en diep gespitte grond in de volle zon.
Q 04Met welk ingrediënt wordt peterselie vaak aan roomboter toegevoegd om kruidenboter te maken?
Knoflook
Het kauwen op rauwe peterseliebladen wordt juist ingezet om de geur van dat ingrediënt uit de mond te verminderen.
Q 05Waarom kauwt men op rauwe peterseliebladen?
Frisse adem
Het kruid is fris van smaak en wordt daarom ook pas vlak voor het serveren aan gerechten toegevoegd.
Q 06Tot welke plantenfamilie behoort het geslacht munt (Mentha)?
Lipbloemenfamilie
De soorten van dit geslacht zijn niet altijd duidelijk begrensd en kruisen onderling gemakkelijk.
Q 07Welk deel van wortelpeterselie wordt gegeten?
Penwortel
De variëteit heet P. crispum var. tuberosum; in Nederland en België is de plant nauwelijks bekend.
Q 08Van welk klassiek kruidenbundeltje is peterselie een vast bestanddeel?
Bouquet garni
Ook gemalen peterseliezaadjes worden in de keuken gebruikt, als specerij.
Q 09Welk volk verspreidde het gebruik van peterselie over West-Europa?
Romeinen
De bovengrondse delen zijn tegenwoordig niet alleen in de Europese, maar ook in de Amerikaanse keuken en in het Midden-Oosten populair.
Q 10Waardoor staan muntsoorten bij tuiniers bekend als woekerplanten?
Ondergrondse worteluitlopers
Munt is een geslacht van vaste planten; de soorten kruisen onderling gemakkelijk, wat determinatie bemoeilijkt.
Q 11Welke muntsoort wordt in de supermarkt of bij de groenteboer meestal verkocht?
Aarmunt
De wetenschappelijke naam van deze soort is Mentha spicata; ze is ook een van de ouders van pepermunt.
Q 12Als welk soort geneesmiddel wordt kruidenthee van peterselie gebruikt?
Diureticum
De werking berust op het afremmen van een pomp in de nieren, waardoor meer water en natrium worden uitgescheiden.
Q 13In wiens keizerlijke tuinen werd peterselie in de Middeleeuwen als groente verbouwd?
Karel de Grote
Tegenwoordig wordt het kruid vooral als frisse smaakmaker gebruikt, bijvoorbeeld in combinatie met bieslook.
Q 21Welke etherische olie zit vooral in bladpeterselie en geeft die een fijnere smaak?
Apiol
Peterselie hoort pas vlak voor het serveren bij een gerecht, omdat het bij meekoken te veel smaak en frisheid verliest.
Q 22Van welke vlinder gebruiken de rupsen peterselie als waardplant?
Boksbaardvlinder
Ook de rupsen van de spurrie-uil (Discestra trifolii) leven op de plant; de vlinder zelf heet in het Latijn Amphipyra tragopoginis.
Q 23Welke Nederlandse naam heeft de muntsoort Mentha longifolia?
Hertsmunt
Deze soort is een van de twee ouders van de kruising Mentha ×rotundifolia.
Q 14Welk zuur komt in hoge concentratie in peterselie voor en speelt een rol bij nierstenen?
Oxaalzuur
Ondanks die verbinding is verse peterselie rijk aan mineralen, B-vitaminen en caroteen.
Q 15Uit welke twee soorten is de kruising pepermunt ontstaan?
Watermunt en aarmunt
Net als aarmunt is pepermunt een van de twee soorten waaruit met name muntolie wordt gewonnen.
Q 16Waarvan was peterselie bij de oude Grieken het symbool?
Vreugde
De Grieken combineerden het kruid ook met een ander keukenkruid als middel tegen een kater.
Q 17Waartegen raden Chinese en Duitse herboristen peterseliethee aan?
Hoge bloeddruk
Daarnaast wordt de thee ingezet als menstruatieopwekkend middel.
Q 18Met welk kruid combineerden de oude Grieken peterselie als middel tegen een kater?
Marjolein
In de Middeleeuwen werd peterselie vooral als groente gebruikt en verbouwd in keizerlijke tuinen.
Q 19Welke twee mineralen bevat verse peterselie relatief veel?
IJzer en silicium
Ook B-vitaminen en caroteen zitten in verse peterselie.
Q 20Hoe lang zijn de wortels van wortelpeterselie ongeveer?
15 cm
Door veredeling zijn ze vlezig en goed eetbaar geworden; geraspt kunnen ze rauw aan salades worden toegevoegd.
Q 24Hoeveel vitamine C bevat verse peterselie per 100 gram?
80–300 mg
Wie de vitaminen wil behouden, kan de peterselie beter invriezen dan drogen.
Q 25Hoe heet de kruising Mentha ×verticillata in het Nederlands?
Kransmunt
De ouders van deze kruising zijn Mentha aquatica en Mentha arvensis.
Q 26Hoe heet de kruising Mentha ×rotundifolia in het Nederlands?
Wollige munt
De kruising ontstond uit Mentha longifolia en Mentha suaveolens.
Q 27Welke muntkruising wordt ook 'palingkruid' of 'edelmunt' genoemd?
Gembermunt
De naam 'palingkruid' kan ook andere kruiden aanduiden; de kruising ontstond uit Mentha arvensis en Mentha spicata.