Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Pindakaas staat in bijna elke Nederlandse keukenkast, maar het verhaal achter de pot is minder bekend. Wie bedacht het smeersel, en waarom zegt alleen het Nederlands "kaas"? Deze quiz gaat over de geschiedenis en de naam van pindakaas, over wat erin zit en hoe je het eet, en over de pinda zelf: een plant met een opmerkelijke manier van groeien. Van makkelijke weetjes tot vragen voor echte kenners: test hoeveel je weet over dit broodbeleg.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Voor welke saus kan pindakaas de basis vormen?
Satésaus
De pindakaas wordt daarvoor onder meer met melk en sojasaus gemengd en al roerend verwarmd tot het mengsel net niet kookt.
Q 02Wat betekent de Engelse naam „peanut butter” letterlijk vertaald?
Pindaboter
Ook het Frans, het Zweeds en het Afrikaans gebruiken een samenstelling met hun woord voor boter.
Q 03Met welk zoet beleg vormt pindakaas de nationale sandwich van de Verenigde Staten en Canada?
Gelei
Het gaat om een dubbele boterham, en in de praktijk is het zoete beleg vaak gewoon jam.
Q 04In welk jaargetijde dienen ongepelde pinda's vooral als voedsel voor wilde vogels?
Winter
De pinda's worden daarvoor dikwijls in hun dop aan een draad geregen.
Q 05Naar welke zanger is de sandwich met pindakaas, banaan en bacon vernoemd?
Elvis Presley
Deze combinatie was het favoriete broodbeleg van de zanger.
Q 06Welk merk bracht pindakaas in 1948 in Nederland op de markt?
Calvé
Het product kwam hier meteen onder zijn Nederlandse naam in de winkel, niet onder de Engelse.
Q 07Wat is een pinda botanisch gezien?
Peulvrucht
Namen als aardnoot, grondnoot en apennoot zijn dus misleidend: een noot is het niet.
Q 08Uit welk deel van de wereld is de pindaplant afkomstig?
Zuid-Amerika
De Spanjaarden verspreidden de eenjarige plant in de 16e eeuw over tropische en subtropische gebieden.
Q 09Uit welk land komt pindadokun, het gerecht waarvan „pindakaas” mogelijk een verduitsing is?
Suriname
Pindadokun was een blokvormige massa gestampte pinda's waarvan, net als bij kaas, plakken werden afgesneden.
Q 10Onder welke merknaam maakt het Amerikaanse Hershey's chocolade gevuld met pindakaas?
Reese's
In de Verenigde Staten en Canada is pindakaas een veelgebruikte vulling voor bonbons en andere snoepjes.
Q 11Onder welke naam wordt de olie die bij het malen van pinda's vrijkomt los verkocht?
Arachideolie
Veel fabrikanten onttrekken die olie om commerciële redenen aan hun pindakaas.
Q 12Wat doet de stengel waaraan de peul van een pindaplant groeit na de bevruchting?
Boort zich in de grond
De bloem zit nog bovengronds, maar de vrucht rijpt daarna in de aarde en kan er ook ontkiemen.
Q 13Tot welke plantenfamilie behoort de pindaplant?
Vlinderbloemenfamilie
De wetenschappelijke naam van die familie is Leguminosae of Fabaceae; ook lupine hoort erbij.
Q 21In welke stad ontwikkelde Marcellus Edson in 1884 pindakaas in de huidige smeerbare vorm?
Montréal
Edson deed dat in een tijd waarin er een overschot was in de productie van pinda's.
Q 22Welk instituut beoordeelde in 2004 de in Nederland geproduceerde pindakaas als veilig?
RIVM
Geïmporteerde potten bleken in hetzelfde onderzoek wel te veel aflatoxine te bevatten.
Q 23Welke suikersoort wordt naast gewone suiker of rietsuiker veelal aan pindakaas toegevoegd?
Dextrose
Er bestaat ook pindakaas van 100% pinda's, zonder hulp- en smaakstoffen; die geldt als natuurlijker en gezonder.
Sinds welk jaar bestaan er in Nederland winkels die uitsluitend pindakaas verkopen?
Q 14Hoeveel procent pinda's moet pindakaas in de Verenigde Staten wettelijk ten minste bevatten?
90%
Kunstmatige zoetmakers, kleur- en conserveringsmiddelen mogen er bovendien niet aan worden toegevoegd.
Q 15In welke stad had pindakaasmaker Harry Bharos in 1952 zijn eigen bedrijf?
Paramaribo
Bharos, een bakker in loondienst, was in 1944 thuis begonnen. Zijn pindakaas was er in diverse soorten en smaken.
Q 16Welke kunstenaar maakte in 1962 het werk „Pindakaasvloer”?
Wim T. Schippers
Gewoonlijk belandt pindakaas in Nederland op brood, soms samen met hagelslag of suiker.
Q 17Hoe worden niet geheel rijpe, „groene” pinda's in het zuiden van de Verenigde Staten bereid?
In de schil gekookt
Ze worden daarbij zacht zoals bonen en soms scherp gekruid, op zijn cajun.
Q 18Wat moest in een product verwerkt zijn om het in Nederland als „boter” te mogen aanprijzen?
Zuivel
De regel was bedoeld om concurrentievervalsing door margarinefabrikanten tegen te gaan.
Q 19Vrouwen uit welk land brachten Rose Davis rond 1840 op het idee om pinda's te malen?
Cuba
Haar zoon had beschreven hoe de vrouwen daar het smeersel van gemalen pinda's op brood aten.
Q 20Van welk product was pindakaas oorspronkelijk een bijproduct?
Pindaolie
Het smeersel kwam op in een periode waarin er meer pinda's werden geproduceerd dan er nodig waren.
2016
Deze monowinkels verkopen varianten met zoete en hartige toevoegingen, zoals chocolade of gebakken uitjes.
Q 25Onder welke naam staat vitamine B3, waar pindakaas rijk aan is, ook bekend?
Niacine
Pindakaas bevat daarnaast onder meer vitamine B1 en E, linolzuur, inositol en resveratrol.
Q 26Tot hoogstens hoeveel procent vocht moeten pinda's indrogen voordat ze opgeslagen kunnen worden?
10%
Net uitgegraven bevatten pinda's nog 25 tot 50% vocht.
Q 27Welke schimmel op pinda's maakt het zeer giftige aflatoxine aan?
Aspergillus flavus
Via besmette pinda's kan de gifstof ook in pindakaas terechtkomen; daarom worden geïmporteerde partijen gekeurd.
Q 28Welke naam draagt de vruchtdrager, het stengeldeel waaraan de peul van de pinda zit?
Carpofoor
Dit deel van de stengel wordt na de bevruchting van de bloem steeds langer.
Q 29Uit welk jaar stamt het woordenboek waarin „pinda-dokunnu” als „Pinda-Käse” is vertaald?
1783
C.L. Schumann schreef dit woordenboek met de hand.
Q 30In welk jaar stond het woord „pindakaas” in uitvoerstatistieken in drie Surinaamse kranten?
1872
De statistieken spraken van flessen, dus het ging vermoedelijk al om een smeerbare vorm.