Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Het restaurant zoals we het kennen ontstond rond 1765 in Parijs, waar ondernemende restaurateurs versterkende bouillons serveerden aan vermoeide reizigers. Sindsdien is uit eten gaan een wereldwijde cultuur geworden. Deze quiz gaat over de geschiedenis van het restaurant, de opkomst van de Chinese en Chinees-Indische restaurants in Nederland, en ketens, foodcourts en stationsrestauraties. Ook de Michelinster komt uitgebreid aan bod: hoe een bandenfabrikant de belangrijkste culinaire graadmeter ter wereld maakte, van de Rode Gids tot de Bib Gourmand.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke verzamelnaam geldt voor restaurants, hotels en cafés samen?
Horeca
De uitbater van een restaurant heet een restaurateur of restauranthouder.
Q 02Welk Nederlands bedrijf exploiteert een bekende keten van hotels, motels en restaurants?
Van der Valk
De keten heeft ook enkele vestigingen in het buitenland.
Q 03Hoe bezoeken Michelin-inspecteurs, met uitzondering van de hoofdinspecteur, restaurants meestal?
Anoniem
Er zijn echter zo weinig inspecteurs dat ze in de culinaire wereld veelal bekend zijn.
Q 04Welke vernieuwing in de eetcultuur bracht het restaurant voor de bezoeker?
Keuze uit een menu
In herbergen moest de passant daarvoor genoegen nemen met wat er op de gemeenschappelijke tafel kwam.
Q 05Wat betekent het Franse werkwoord 'restaurer', waarvan het woord restaurant is afgeleid?
Herstellen
De bouillons die de eerste restaurateurs serveerden, heetten zelf 'restaurant' of 'soupe restaurante'.
Q 06Op welk Nederlands treinstation zijn twee foodcourts te vinden?
Utrecht Centraal
In een foodcourt heeft elk restaurant een eigen balie, maar delen de klanten één ruimte om te eten.
Q 07Naar welke stad kwamen Indische Chinezen na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949?
Amsterdam
Zij begonnen er restaurants met gerechten die aan de Nederlandse smaak waren aangepast: de Chinees-Indische keuken.
Q 08Waarop gingen restaurants zich in de 19e eeuw toeleggen onder invloed van Brillat-Savarin?
Gastronomie
Door die culinaire focus zagen de autoriteiten restaurants, anders dan cafés, als politiek ongevaarlijk.
Q 09In welke Rotterdamse wijk vonden de Chinese arbeiders uit 1911 onderdak?
Katendrecht
De Chinezen werkten als stokers en wasknechten op de grote passagiersschepen.
Q 10Met welk symbool klasseert de Michelingids het comfort en de inrichting van restaurants?
Bestekjes
Hotels krijgen huisjes; de schaal loopt van één voor eenvoudige gelegenheden tot vijf voor de absolute luxeklasse.
Q 11Wat boden de 18e-eeuwse 'restaurateurs' aan om vermoeide of zieke reizigers op krachten te brengen?
Vleesbouillons
Ze deden dat buiten het gildemonopolie op bereid voedsel om, met een quasi-medicinale insteek; als bijgerecht waren er eieren en pap.
Q 12In welk jaar begon bandenfabrikant Michelin gidsen voor automobilisten uit te geven?
1900
De gidsen moesten het automobilisme bevorderen, waarmee het bedrijf een voorloper in contentmarketing was.
Q 13In welke taal was de bijbels geïnspireerde gevelspreuk van de Parijse restaurateur Vacossin?
Latijn
De tekst was ontleend aan Matteüs 11:28 en beloofde wie maagklachten had dat hij beter gemaakt zou worden.
Q 21Welke Parijse bouillon bleef als enige over toen de brasseries de formule hadden verdrongen?
Chartier
Na de coronapandemie werden veel Parijse brasseries juist weer omgevormd tot betaalbare bouillons.
Q 22Welke nieuwe techniek maakte flexibele openingsuren in de eerste Parijse restaurants mogelijk?
Bain-marie
Samen met een menu en individuele tafels vormde dat het concept dat Roze de Chantoiseau en Pontaillé invoerden.
Q 23Sinds welk jaar heeft Nederland een eigen Rode Gids van Michelin, los van België en Luxemburg?
2007
Daarvoor bestond er één Rode Gids voor de hele Benelux.
Q 14In welk jaar verscheen de laatste papieren versie van de Michelingids?
2021
Sindsdien is de gids gratis online beschikbaar, ook als app waarmee restaurants geboekt kunnen worden.
Q 15Welke krachtige soep gold al in het 16e-eeuwse Frankrijk als versterkend middel?
Pot-au-feu
Het nieuwe aan de latere restaurantsoepen zat in de nadruk op het medicinale en in de keuze uit meerdere soepen.
Q 16Rond welk jaar markeerde de Michelingids voor het eerst goede restaurants met een ster?
1926
De tweede en derde ster kwamen er pas in de jaren dertig bij.
Q 17In welke rol haalde rederij de Rotterdamsche Lloyd in 1911 Chinese arbeiders naar de haven?
Stakingbrekers
Hun komst staat aan de basis van de Aziatische keuken in Nederland.
Q 18Welk Parijs etablissement uit 1765 werd traditioneel als het allereerste restaurant aangemerkt?
Boulanger
Historica Rebecca Spang verwerpt die eer op basis van bronnenkritiek en wijst een ander eethuis aan.
Q 19Met welk online reserveringsplatform van TripAdvisor werkt Michelin samen?
Thefork
Het verdienmodel van de gids leunt tegenwoordig op commissie uit zulke reserveringsplatforms.
Q 20Hoeveel Chinese restaurants telde Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog?
12
In 1982 waren het er 2000, een derde van het totale gastronomische aanbod in Nederland.
Q 24Hoeveel bouillons telde Parijs op het hoogtepunt van de formule, rond de eeuwwisseling?
250
Veel van die volkse eethuizen waren gevestigd in fraaie art-nouveaugebouwen.
Q 25Hoe noemde Roze de Chantoiseau zijn succesvolle Parijse eethuis?
Maison de santé
Het concept werd onmiddellijk nagevolgd door Jean-François Vacossin in de Rue de Grenelle-Saint-Honoré.
Q 26Welke attractie in Koekelare, ooit het grootste kanon ter wereld, stond in Michelins oorlogsgids van 1920?
Lange Max
De gids 'L'Yser et la Côte belge' beschreef tal van oorlogsrelicten voor toeristen in het Interbellum.
Q 27Wat was Mathurin Roze de Chantoiseau, restaurantpionier in Parijs, van beroep?
Econoom
Hij was gekant tegen privileges en kende de nieuwste inzichten over gezonde voeding.
Q 28Welke Parijse slager opende in 1854 de eerste 'bouillon', een goedkope eetgelegenheid voor arbeiders?
Pierre Louis Duval
Zijn zaak aan de Rue de la Monnaie serveerde eenvoudige gerechten, waaronder de gelijknamige bouillon, voor weinig geld.
Q 29In welk jaar begonnen Roze de Chantoiseau en Pontaillé het eethuis dat Spang als eerste restaurant ziet?
1766
Het eethuis stond eerst in de Rue des Poulies en verhuisde later naar de Rue Saint-Honoré.
Q 30Hoe heette het waarschijnlijk eerste Chinese restaurant in Nederland, volgens het Adresboek Rotterdam van 1920?
Chang Ching
Het Chinees Café Restaurant was gevestigd aan de Delistraat 44a in Rotterdam.