Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Sake is de Japanse drank van gefermenteerde rijst die al vele eeuwen wordt gebrouwen. Het maken ervan geldt in Japan als een kunst, met eigen vakmensen, eigen vaktaal en een brouwproces dat nergens anders zo voorkomt. Deze quiz gaat over de geschiedenis van sake, het brouwen, de vele soorten en kwaliteiten, de manier van serveren en de rol van de drank bij feesten en rituelen. De vragen lopen op van makkelijk tot pittig.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welke bijnaam heeft sake in het Nederlands, al klopt die strikt genomen niet?
rijstwijn
Het maken van sake is een vorm van brouwen: zetmeel uit de korrel wordt eerst suiker en daarna alcohol.
Q 02Welke drank werd in Japan in de jaren zestig voor het eerst meer gedronken dan sake?
bier
Westerse alcoholische dranken werden na de oorlog erg populair in Japan en vormden stevige concurrentie.
Q 03Welke twee invloeden laten een fles sake bederven?
Hitte en licht
Daarom bewaar je de drank het best gekoeld en rechtopstaand in een koele of donkere kamer.
Q 04Wat doet men volgens de Japanse traditie niet bij het drinken van sake?
Zichzelf inschenken
De leden van het gezelschap schenken voor elkaar in; die regel is wat lakser geworden, maar geldt nog bij formelere gelegenheden.
Q 05Wie dronken in de Tweede Wereldoorlog sake voordat ze hun missie uitvoerden?
Kamikazepiloten
De drank heeft vaker een rituele rol: vaten worden opengemaakt bij ceremonies en zelfs bij sportoverwinningen.
Q 06Welke lichaamsvloeistof leverde bij de vroegste sake de enzymen die zetmeel in suiker omzetten?
speeksel
De grondstof werd gekauwd en in een pot gespuugd, waarna men het geheel aan natuurlijke fermentatie overliet.
Q 07Uit welke twee landen kwam de rijst waarmee Japan sake ging maken?
Korea en China
Vóór de komst van rijst maakte men in Japan al een vergelijkbare drank van noten.
Q 08Hoe heet de keramische flacon waaruit sake meestal wordt geschonken?
tokkuri
Vanuit de flacon gaat de drank in kleine kopjes; tegenwoordig wordt daarvoor ook steeds vaker een soort wijnglas gebruikt.
Q 09Waarvoor is sake die lang open heeft gestaan nog goed te gebruiken?
Koken of marineren
Na het openen begint de drank te oxideren en dat bederft de smaak, ook als de fles in de koelkast staat.
Q 10Wat is amazake, dat in Japan als traditionele lekkernij geldt?
Zoete drank met weinig alcohol
Bij de bereiding wordt koji-kin gebruikt, die ook nodig is voor het maken van miso en sojasaus.
Q 11Wat betekent de naam van de vroege sakesoort kuchikami sake letterlijk?
Met de mond gekauwd
De drank had een laag alcoholpercentage en werd waarschijnlijk als een pap gegeten, met een soort pincet.
Q 12Waardoor heeft nigorizake een witte, troebele kleur?
Droesem in de drank
Bij deze soort is de filtratie minder fijnmazig, zodat een deel van het bezinksel in de fles terechtkomt.
Q 13Wat betekent de aanduiding junmai op een fles sake letterlijk?
pure rijst
Bij deze soort is alle alcohol door fermentatie ontstaan; de brouwer heeft er niets aan toegevoegd.
Q 21Hoe heet de bal van bladeren van de Japanse ceder die als symbool bij sake hoort?
sugidama
Vroeger hing hij bij de ingang van een brouwerij als er nieuwe sake was; de bladeren verkleuren van groen naar bruin.
Q 22Waardoor daalde het aantal sakebrouwerijen in Japan na de Meiji-restauratie tot 8.000?
Hogere belastingen
De meeste brouwerijen die overbleven waren van rijke landheren, die er hun overtollige rijst naartoe stuurden.
Q 23Welke wetenschappelijke naam heeft koji-kin, de schimmel die bij sake zetmeel in suiker omzet?
Aspergillus oryzae
Het gebruik van deze schimmel verving het oude kauwproces; rijst die ermee is behandeld heet kome-kōji.
Q 14Wat kan het opwarmen van sake helpen verdoezelen?
Lage kwaliteit
Warm drinken werd populair in de Tweede Wereldoorlog, toen goede ingrediënten schaars waren.
Q 15Welke bezigheid rond sake is in Japan bij wet verboden?
Thuis brouwen
Zelfgemaakte sake heet doburoku en lijkt op een troebele soort, maar dan met meer brokken.
Q 16Welke titel draagt een meester-sakebrouwer in Japan?
tōji
Deze vakmensen genieten een hoog aanzien in de Japanse samenleving; hun brouwerij heet kura, wat magazijn betekent.
Q 17Wat zit er in een fles kimpun-sake?
Bladgoud
Het is een zeldzame soort van vaak hoge kwaliteit, die bij speciale gelegenheden wordt gedronken of cadeau wordt gegeven.
Q 18Rond hoeveel procent alcohol bevat sake nadat de brouwer water heeft toegevoegd?
16
Na de natuurlijke vergisting ligt het gehalte nog een paar procent hoger; exportsake wordt vaak juist verder verdund.
Q 19Binnen hoeveel dagen kun je een geopende fles sake uit de koelkast het best opdrinken?
7
Eenmaal open begint de drank te oxideren, en dat gaat ten koste van de smaak.
Q 20Door welk proces ontstaat sake uit gepolijste rijst?
Meervoudige parallelle fermentatie
Zetmeel wordt suiker en suiker wordt alcohol, en dat gebeurt allemaal tegelijkertijd en in één stap.
Q 24In welk jaar bereikte het brouwen van sake in Japan na de oorlog zijn hoogtepunt?
1973
Daarna daalde de consumptie; kleine lokale brouwerijen richtten zich op kwaliteit en begonnen aan hun opmars.
Q 25Hoeveel procent van het gewicht van de rijst is bij daiginjō minstens weggepolijst?
50
Het is de hoogste trede in de groep met een kleine hoeveelheid toegevoegde alcohol; de lagere treden heten honjōzō en ginjō.
Q 26Hoeveel sakebrouwerijen ontstonden er in één jaar tijdens de Meiji-restauratie in Japan?
30.000
Nieuwe wetten lieten iedereen met genoeg geld en kennis een eigen brouwerij oprichten.
Q 27Hoeveel jaar vóór de ontdekking van Louis Pasteur werd sake in Japan al verhit?
300
In China gebeurde dat zelfs al een kleine duizend jaar; toch wordt ook nu niet alle sake gepasteuriseerd.
Q 28Ongeveer hoeveel procent van de sake namen de houten brouwtonnen van vroeger in zich op?
3
Geëmailleerde stalen tanks losten dat op; ze waren bovendien makkelijk schoon te maken en vergingen niet.
Q 29Hoeveel procent van de Japanse belastinginkomsten leverde sake op in de Russisch-Japanse Oorlog?
30
Het ging om de belasting op commercieel gebrouwen sake, die de overheid eerder al stap voor stap had verhoogd.
Q 30Tot welk jaar moest bij junmai een minimumdeel van de rijstkorrel worden weggepolijst?
2004
Het ging om bijna een derde van het gewicht van de korrel, dezelfde grens als bij honjōzō.