Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Thee is na water de gewoonste warme drank ter wereld, getrokken van de gedroogde bladeren van Camellia sinensis. Uit China bereikte de drank via de VOC rond 1610 Nederland, waar theedrinken in de 18e eeuw gemeengoed werd. Deze quiz gaat over de geschiedenis en de productie: verflensen, rollen, oxideren en drogen, en het verschil tussen zwarte, groene, witte en gele thee. Ook de theeculturen komen langs: de Japanse theeceremonie, de samovar, Marokkaanse muntthee, Oost-Friese kandij en de Engelse afternoon tea met scones.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Van welke plant worden de gedroogde bladeren gebruikt voor echte thee?
Camellia sinensis
Dranken van andere planten, zoals kamillethee of rooibos, zijn strikt genomen geen thee maar kruidenthee.
Q 02Hoe wordt de cafeïne in thee ook wel genoemd?
theïne
De stof heeft een mild stimulerende werking; veel mensen voelen zich alerter na een kop thee.
Q 03Waarmee wordt earl grey op smaak gebracht?
met bergamot
Earl grey is een mengsel van zwarte thee; ‘Engelse melange’ is een andere veelgebruikte naam voor zo'n mengsel.
Q 04Op welke twee eilanden legden de Nederlanders theeplantages aan?
Java en Sumatra
De Engelsen deden hetzelfde in India en op Sri Lanka.
Q 05Hoe heette Sri Lanka toen de Engelsen er theeplantages aanlegden?
Ceylon
Thee van het eiland wordt soms naar een bepaalde streek vernoemd, zoals Kandy.
Q 06Welke deels geoxideerde thee wordt ook blauwe thee genoemd?
oolong
De oxidatie gaat minder ver dan bij zwarte thee, die volledig geoxideerd is.
Q 07Welke legendarische figuur ontdekte volgens een Chinese legende thee in een bos?
Shennong
Bladeren van een theestruik dwarrelden in een pan met heet water, waarna het geheel een aangename geur verspreidde.
Q 08Boven een vuur van welk hout wordt lapsang souchong gedroogd?
naaldhout
Dat vuur geeft deze thee haar kenmerkende sterke rooksmaak.
Q 09Hoeveel cafeïne bevat een kop thee gemiddeld?
30 milligram
Een kop koffie bevat gemiddeld 75 milligram; thee bevat daarnaast theanine, wat kruidenthee allemaal mist.
Q 10Via welke stad verscheepte de VOC in de 17e eeuw Chinese thee naar Nederland?
Batavia
Thee was tot de 18e eeuw een zeer dure drank die alleen door rijke mensen werd gedronken.
Q 11Hoe oud moet een theeplant zijn voordat er voor het eerst geoogst kan worden?
vier jaar
Bij de oogst worden alleen de jonge blaadjes geplukt; handmatig plukken geeft het beste resultaat.
Q 12Met welke kleur wordt zwarte thee vooral in China ook aangeduid?
rood
Zwarte thee is volledig geoxideerd en is in Nederland de meest gedronken thee.
Q 13Hoe heten de speciale theehuizen die rijke Nederlanders in hun tuinen lieten bouwen?
theekoepels
Tot de 18e eeuw was thee zo duur dat alleen rijke mensen de drank konden betalen.
Q 14In welke periode wordt thee van de beste kwaliteit geplukt?
Q 21Hoe heet de bewerking die vocht uit verse theebladeren haalt zodat ze zacht en soepel worden?
verflensen
Het gebeurt bij een temperatuur van 25 tot 30 graden Celsius, waardoor de bladeren verwelken.
Q 22Welke kleur heeft de meest zeldzame thee, waarvan het productieproces streng wordt bewaakt?
geel
Vermoedelijk gaat het om een licht geoxideerde thee van jonge theeknoppen.
Q 23Wat gaat in Oost-Friesland eerst in het kopje voordat de hete thee wordt geschonken?
Klont kandij
Daarna komt er met een lepeltje room bij; er wordt niet geroerd, zodat men achtereenvolgens thee, room en suiker proeft.
in de droge moesson
De oogst kan het hele jaar doorgaan, en hoe hoger de plantage ligt, des te beter de kwaliteit van de thee.
Q 15Welke bewerking ondergaat Pu-Erhthee, als enige van alle theesoorten?
fermentatie
Bacteriën en gisten werken daarbij uitwendig op de bladeren in, vergelijkbaar met wat er bij wijn gebeurt.
Q 16Hoe heet een kruidenaftreksel zoals kamille of rooibos, dat eigenlijk geen thee is?
tisane
Andere voorbeelden zijn zoethout, munt, brandnetel, gember en vlierbloesem.
Q 17Uit welk lichaamsdeel van de monnik Bodhidharma zouden de eerste theeblaadjes zijn ontstaan?
Oogleden
Deze Indiase monnik, die omstreeks 500 na Chr. het Zenboeddhisme in China introduceerde, zou ze hebben afgeknipt om niet in slaap te vallen.
Q 18Hoeveel zwarte thee blijft er over van zo'n 100 kg geplukte bladeren?
20 kilogram
Theebladeren worden gedroogd bij ongeveer 95 graden Celsius, tot een vochtgehalte van 4 à 6%.
Q 19Welke bloesemthee voert bij Marcel Proust de hoofdfiguur via een madeleine terug in de tijd?
lindebloesemthee
De scène staat in ‘Du côté de chez Swann’, waarin het cakeje in de thee wordt gedoopt.
Q 20Rond welk jaar werd een eerste kleine hoeveelheid thee naar Nederland gebracht?
1610
Die eerste thee werd slechts als curiosum bekeken; pas in de 18e eeuw werd theedrinken in Nederland gemeengoed.
Q 24In welke stad verscheen in 1559 het boek met de vroegste westerse vermelding van thee?
Venetië
De reisbundel ‘Navigatione et Viaggi’ van Giambattista Ramusio bevat het verslag van een Perzische koopman die in China thee leerde kennen.
Q 25Hoe lang worden theeblaadjes ongeveer tussen twee schurende vlakken gerold?
een half uur
Zo komt het bladsap vrij; zonder dat vocht eruit is, is geen oxidatie van het blad mogelijk.
Q 26Hoe heet het metalen rietje met zeefje waarmee maté wordt gedronken?
bombilla
Maté, de nationale drank van onder meer Argentinië, wordt uit een gemeenschappelijke kleine fleskalebas gedronken.
Q 27Uit welk jaar dateert volgens de overlevering de Japanse theeceremonie?
1286
Een monnik zou toen alle benodigdheden voor het theedrinken uit China hebben aangevoerd.
Q 28Uit welke Chinese provincie importeerde de VOC in de 18e eeuw thee rechtstreeks?
Guangdong
In die eeuw werd theedrinken in Nederland echt gemeengoed.
Q 29In welke maand wordt de dure Darjeeling First Flush elk jaar ingevlogen?
mei
Deze eerste pluk van het jaar geldt als de ‘champagne’ onder de theesoorten; alleen de twee topblaadjes worden met de hand geplukt.
Q 30Uit welk Chinees dialect komt waarschijnlijk de naam thee?
Minnanyu
Zeevarende Hollanders verspreidden de naam in West-Europa; handelaren over land gebruikten juist het Mandarijnse chá.