Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Wereldwijd wordt een groot deel van al het geproduceerde voedsel nooit opgegeten. Het gaat verloren op het land, in de fabriek, in de winkel en thuis in de keuken. Deze quiz gaat over de omvang van voedselverspilling, de oorzaken in elke schakel van de keten en de gevolgen voor klimaat, land en water. Ook oplossingen komen aan bod, van campagnes en nieuwe verpakkingen tot mensen die in afvalcontainers naar bruikbaar eten zoeken.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Waarvoor wisselen afvalzoekers gevonden flessen en blikjes in?
Statiegeld
Anderen zoeken in het afval naar eten, huisraad of kleding.
Q 02Welk product van gisteren verkopen supermarkten met extra hoge korting?
Brood
Ook andere producten die tegen hun houdbaarheidsdatum aan zitten, worden afgeprijsd aangeboden.
Q 03Aan wie verkopen afvalzoekers het metaal dat ze verzamelen?
Schroothandelaren
De motieven lopen uiteen van pure economische noodzaak tot nieuwsgierigheid naar wat er wordt weggegooid.
Q 04Welk deel van al het geproduceerde voedsel gaat wereldwijd naar schatting verloren?
Een derde tot de helft
De schatting omvat zowel voedsel dat niet wordt gegeten als voedsel dat al in een eerder productiestadium wordt weggegooid.
Q 05Via welk kanaal kun je met korting voedsel afhalen dat winkels en restaurants anders weggooien?
Online platforms
Daarnaast zijn er restaurants die koken met producten die anders in de afvalbak zouden belanden.
Q 06Wat veroorzaakt naast plagen al vóór de oogst verliezen bij gewassen?
Zwaar weer
Gewassen staan daar vanaf het moment van planten aan bloot.
Q 07Met wie werken sommige winkels samen om overtollig voedsel te verdelen?
Liefdadigheidsorganisaties
Andere winkels verhinderen juist dat arme of dakloze mensen het eten kunnen meenemen.
Q 08Welk soort normen houdt misvormde groenten en fruit vaak uit het winkelschap?
Cosmetische
Ook oppervlakkig gekneusde producten haalt de winkelier weg, omdat hij verwacht dat ze niet verkocht worden.
Q 09Als wat kan gecomposteerd voedselafval dienen?
Grondverbeteraar
Voedselafval kan ook aan dieren worden gevoerd of worden omgezet in energie of brandstof.
Q 10Waarom blijft fruit aan bomen in de stad vaak ongeplukt hangen?
Angst dat het besmet is
Soms beseffen mensen ook niet dat de vruchten eetbaar zijn, terwijl onderzoek laat zien dat stedelijk fruit veilig is.
Q 11Bij welke stap na de oogst veroorzaken plagen en micro-organismen aanzienlijke verliezen?
Opslag
Warmte en vocht maken het erger, omdat schadelijke insecten zich dan sneller voortplanten.
Q 12Welk onderscheid kunnen oogstmachines soms niet maken, waardoor voedsel verloren gaat?
Rijpe en onrijpe gewassen
Ook gaat er oogst verloren doordat machines soms maar een deel van een gewas verzamelen.
Q 13Welke vinding laat met kleurveranderende inkt of gel zien wanneer voedsel echt bederft?
Slimme verpakking
Een variant gebruikt plastic dat verkleurt zodra het in aanraking komt met zuurstof.
Q 21Bij welk soort wetenschappelijk onderzoek wordt dumpster diving soms ingezet?
Sociologisch
Het gevonden materiaal helpt om patronen in consumentengedrag te traceren.
Q 22Het verlies van welke eigenschap van voedsel geldt eveneens als voedselverspilling?
Voedingswaarde
Extreme temperaturen, vocht en kleine organismen kunnen ook de calorische waarde aantasten.
Q 23Waarom is voedselafval in de zelfvoorzieningslandbouw waarschijnlijk gering?
Weinig stadia waarin afval kan ontstaan
Bovendien wordt er geteeld voor de eigen verwachte behoefte en niet voor een wereldwijde marktvraag.
Q 14Welk type campagnes is aantoonbaar effectief tegen voedselverspilling?
Educatieve
Een Britse campagne maakte mensen bewust van maatregelen om thuis minder eten weg te gooien.
Q 15Hoeveel kilogram voedsel per persoon per jaar verspillen consumenten in ontwikkelde landen?
100
In landen met lage inkomens ligt het zwaartepunt elders: daar treedt het meeste verlies al op tijdens de productie.
Q 16Welke levensstijl keert zich tegen de verspilling in de consumptiemaatschappij?
Freeganisme
Het doorzoeken van afvalcontainers is er een belangrijk onderdeel van.
Q 17Voor hoeveel procent van de menselijke uitstoot van broeikasgassen zorgt voedselverspilling?
8
De berekening komt van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties.
Q 18Hoe noemen Britten het doorzoeken van afvalcontainers naar bruikbare spullen?
Skipping
De Amerikaanse benaming voor dezelfde bezigheid is dumpster diving.
Q 19Hoe heet in Nederland iemand die in andermans afval naar bruikbare zaken zoekt?
Morgenster
De naam verwijst naar het tijdstip: tussen het buitenzetten en het ophalen van het afval, vaak 's ochtends.
Q 20Welke regio produceert ongeveer evenveel voedsel als consumenten in rijke landen weggooien?
Sub-Sahara Afrika
Beide hoeveelheden liggen ruim boven de tweehonderd miljoen ton per jaar.
Q 24Hoeveel calorieën per persoon per dag worden in ontwikkelde landen verspild?
1500
In ontwikkelingslanden gaat het om naar schatting 400 tot 500 calorieën per persoon per dag.
Q 25Hoeveel miljard ton voedsel gaat volgens een SIK-studie uit 2011 jaarlijks verloren?
1,3
De schatting gaat over de eetbare delen van voedsel dat voor menselijke consumptie is bedoeld.
Q 26Hoeveel procent van alle meststoffen ter wereld gaat verloren door voedselverspilling?
23
Ook brandstof gaat mee verloren: ruim een liter benzine per kilogram weggegooid eten.
Q 27Na welk deel van de houdbaarheidstermijn weigeren sommige supermarkten aangeleverd voedsel?
Een derde
De termijn wordt gerekend vanaf het moment van productie; wat later binnenkomt, wordt weggegooid.
Q 28Door welke rivier stroomt jaarlijks evenveel water als voedselverspilling wereldwijd kost?
Wolga
Die watervoetafdruk bedraagt 250 kubieke kilometer, driemaal de inhoud van het Meer van Genève.
Q 29Op hoeveel biljoen dollar per jaar becijferde de FAO in 2014 de kosten van voedselverspilling?
2,6
Het bedrag telt de economische, ecologische en sociale kosten over de hele wereld bij elkaar op.
Q 30Hoeveel miljard hectare landbouwgrond wordt gebruikt voor voedsel dat nooit wordt opgegeten?
1,4
Dat is bijna drie tiende van alle beschikbare landbouwgrond ter wereld.