Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Warme chocolademelk begon als de bittere, gekruide xocoatl van de Maya's en Azteken en veroverde via Spaanse kloosters en vorstenhoven heel Europa. Pas met suiker en melk werd het de zoete drank die we nu kennen. Deze quiz volgt die reis: de eerste cacaovrachten naar Sevilla, chocolade als medicijn, de populaire Nederlandse cacaodrank Fosco en de rol van chocolademelk bij koek-en-zopiekramen op het ijs. Ook de chocoladekannen van weleer en het Zwitserse moutpoeder Ovomaltine komen aan bod.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Onder welke andere naam staat warme chocolademelk ook bekend?
Warme cacao
De drank wordt gemaakt van geraspte of gesmolten chocolade of cacaopoeder, met verwarmde melk of water en vaak suiker.
Q 02Bij welk seizoen hoort warme chocolademelk in Nederland typisch?
Winter
Op schaatsbanen en natuurijs is het dan ook een vaste drank bij de kramen langs het ijs.
Q 03Waarmee wordt een kop warme chocolademelk vaak bedekt?
Slagroom
De drank wordt wereldwijd gedronken en kent tal van lokale variaties, van heel dik tot dun en waterig.
Q 04Waar wordt instantchocolademelkpoeder voor thuisgebruik verkocht?
Supermarkten
Aan het poeder wordt thuis kokend water of warme melk toegevoegd om de drank te bereiden.
Q 05In welk soort zaken wordt kant-en-klare warme chocolademelk onder meer verkocht?
Koffiehuizen
Ook cafetaria's, fastfoodrestaurants en cafés schenken de drank.
Q 06Voor wie was chocolade drinken lange tijd een luxe die alleen zij zich konden permitteren?
Rijken
Tegenwoordig wordt warme chocolademelk over de hele wereld gedronken en is het allang geen elitedrank meer.
Q 07Bij welke kramen op natuurijs is warme chocolademelk de belangrijkste niet-alcoholische drank?
Koek-en-zopiekramen
Ook op schaatsbanen zijn deze kramen met hun warme drank een vast onderdeel van het schaatsplezier.
Q 08Wat was de voornaamste aanpassing van de chocoladedrank aan de Europese smaak?
Suiker toevoegen
Voor het overige bleef de bereiding lang trouw aan de werkwijze uit de Nieuwe Wereld.
Q 09In welk land wordt de zeer dikke cioccolata calda geserveerd?
Italië
In Spanje heet de variant chocolate a la taza, in Latijns-Amerika drinkt men de gekruide para mesa en in de Verenigde Staten een dunnere cacaomelk.
Q 10Hoe wordt warme chocolade van gesmolten chocolade, dikker en minder zoet, soms genoemd?
Drinkchocolade
De gewone variant wordt met cacaopoeder of geraspte chocolade gemaakt en is doorgaans zoeter en dunner.
Q 11Welk volk maakte waarschijnlijk circa 2000 jaar geleden de eerste chocoladedrank?
Maya's
Rond 1400 v.Chr. was de cacaodrank al een essentieel onderdeel van de Azteekse cultuur.
Q 12Vanuit welk land verspreidde de chocoladedrank zich in de vroege 16e eeuw over de rest van de Nieuwe Wereld?
Mexico
De kolonisten namen daarbij vrijwel alle bereidingstechnieken van de oorspronkelijke bevolking over.
Q 13Met welke pittige specerij werd de Azteekse chocoladedrank xocoatl vaak op smaak gebracht?
Chilipeper
Ook vanille en piment hoorden bij de vaste smaakmakers van de drank.
Welk kenmerkend ingrediënt zit naast cacaopoeder, melkbestanddelen en suiker in Ovomaltine?
Q 21Tegen welke aandoeningen werd chocolade tot de 19e eeuw ook als medicijn gebruikt?
Lever- en maagziekten
Pas daarna verdween chocolade uit de apotheek en werd het uitsluitend een genotmiddel.
Q 22Welke bereidingswijze verving het hete water in de chocoladedrank door melk?
Franse
Lange tijd bleef chocolade drinken een luxe die alleen welgestelden zich konden veroorloven.
Q 23Wat hadden chocoladekannen uit de 18e en begin 19e eeuw vaak in het deksel?
Gat met schuifklep
De chocolade loste destijds slecht op, dus moest er in de kan geroerd kunnen worden.
Moutextract
Het poedermengsel wordt met melk aangemaakt tot een drank en is ook als kant-en-klare chocoladedrank verkrijgbaar.
Q 15Uit welke materialen werden speciale chocoladekannen meestal gemaakt?
Porselein of metaal
Zulke kannen waren speciaal bedoeld voor het schenken van warme chocolademelk.
Q 16Waarin werd chocolademelk, behalve in kannen, ook vaak geserveerd?
Kruiken
Dat schenkgerei uit de 19e en 20e eeuw was aan de vorm van de tuit goed van koffiepotten te onderscheiden.
Q 17Van wie namen de kolonisten de technieken voor het bereiden van chocolade in essentie over?
Amerindianen
Die technieken omvatten het vergisten, drogen, branden, verbrijzelen en malen van de cacaobonen en het vermengen van de pasta met specerijen.
Q 18Welke neiging had chocolade in de 18e eeuw, waardoor de drank in de kan geroerd moest worden?
Zinken naar de bodem
Chocolade was toen namelijk nog niet zo gemakkelijk oplosbaar als tegenwoordig.
Q 19Waarvoor diende het gat in het deksel van een 18e-eeuwse chocoladekan?
Roeren met een roerstok
Zo kon de drank worden opgeklopt en met een laagje schuim in de kopjes worden geserveerd.
Q 20Hoe werd chocolademelk dankzij de roerstaaf in de kan geserveerd?
Opgeklopt met schuim
De drank werd vervolgens in de tassen geschonken, zoals de kopjes in Vlaanderen heten.
Q 24Naar welke Spaanse stad werden in de jaren 1580 de eerste commerciële vrachten cacao verscheept?
Sevilla
In de eeuw daarna verspreidde het chocolade drinken zich tot buiten het Spaanse Rijk.
Q 25Via welke instellingen verspreidde chocolade drinken zich in de 17e eeuw buiten het Spaanse Rijk?
Kloosters en vorstenhoven
Tot dan toe was de drank vooral populair bij de creoolse bevolking van Nieuw-Spanje.
Q 26Waar zat de bek of korte tuit van een 19e-eeuwse chocoladekruik, anders dan bij een koffiepot?
Op de top van de kan
Koffiepotten hadden juist een langere tuit die verder naar beneden geplaatst was.
Q 27Van welke bevolkingsgroep in Nieuw-Spanje was de chocoladedrank aanvankelijk vooral de drank?
Creolen
Pas later verspreidde de drank zich naar Europa, eerst binnen en daarna buiten het Spaanse Rijk.
Q 28Vanaf wanneer is er weinig onderscheid meer tussen chocolade- en koffiekannen?
Einde 18e eeuw
Een aantal kannen uit die tijd werd waarschijnlijk voor beide dranken gebruikt.
Q 29In welk jaar werd Ovomaltine uitgevonden?
1904
Albert Wander ontwikkelde het product in Bern bij Wander AG, het bedrijf dat zijn uit Duitsland afkomstige vader Georg had opgericht.
Q 30Welke cacaodrank was begin 20e eeuw in Nederland zeer populair?
Fosco
In Nederland hoort warme chocolademelk vandaag de dag bij de typische dranken van het koude seizoen.